Στο Πεκίνο μεταβαίνουν αξιωματούχοι του Παναμά σε μια προσπάθεια να αποκλιμακώσουν τη διαμάχη με την Κίνα, η οποία έχει οδηγήσει εκατοντάδες πλοία να εγκαταλείψουν το παναμαϊκό νηολόγιο, μετά τη σημαντική αύξηση των κρατήσεων πλοίων από τις κινεζικές αρχές.
Η ένταση κλιμακώθηκε τον Φεβρουάριο, όταν ο Παναμάς, υπό έντονη πίεση από τις ΗΠΑ να περιορίσει την κινεζική επιρροή στη Διώρυγα του Παναμά, ανέλαβε τον έλεγχο δύο λιμανιών που διαχειριζόταν η εταιρεία CK Hutchison με έδρα το Χονγκ Κονγκ. Η εξέλιξη ήρθε μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας να ακυρώσει τις παραχωρήσεις της εταιρείας, σύμφωνα με τους Financial Times.
Έκτοτε, η Κίνα αύξησε θεαματικά τις κρατήσεις πλοίων που φέρουν σημαία Παναμά. Σύμφωνα με στοιχεία της Διοίκησης Ναυτικής Ασφάλειας της Κίνας, το Πεκίνο ακινητοποίησε τέσσερις φορές περισσότερα πλοία με παναμαϊκή σημαία το τετράμηνο έως τα τέλη Ιουνίου, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Οι κινεζικές αρχές υποστηρίζουν ότι οι κρατήσεις σχετίζονται αποκλειστικά με ζητήματα ασφάλειας.
Η εξέλιξη αυτή φαίνεται πως οδήγησε πολλούς πλοιοκτήτες να εγκαταλείψουν το παναμαϊκό νηολόγιο. Σύμφωνα με στοιχεία της Lloyd’s List Intelligence, ο αριθμός των πλοίων με σημαία Παναμά μειώθηκε κατά 15 τον Μάρτιο, 60 τον Απρίλιο, 181 τον Μάιο και 281 τον Ιούνιο.
Συνομιλίες Παναμά – Κίνας αρχίζουν την Πέμπτη
Ο πρόεδρος του Παναμά, Χοσέ Ραούλ Μουλίνο, είχε δηλώσει τον Ιούνιο ότι οι κρατήσεις δεν δικαιολογούνται, προσθέτοντας ωστόσο ότι οι δύο χώρες εργάζονται για την εξεύρεση λύσης. Στο πλαίσιο αυτό, παναμαϊκή αντιπροσωπεία ξεκινά την Πέμπτη συνομιλίες στο Πεκίνο, με αντικείμενο την ενίσχυση της συνεργασίας, την ανανέωση της διμερούς ναυτιλιακής συμφωνίας και τεχνικές ανταλλαγές για τους ελέγχους των λιμενικών αρχών.
Μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου, οι κινεζικές αρχές κατέγραψαν 431 κρατήσεις πλοίων με σημαία Παναμά, έναντι μόλις 98 την ίδια περίοδο του 2025. Αν και οι κρατήσεις μειώθηκαν τον Ιούνιο σε σχέση με τον Μάιο, παρέμειναν περίπου τετραπλάσιες σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Το μερίδιο του Παναμά στο σύνολο των κρατήσεων πλοίων στην Κίνα αυξήθηκε από 33,7% την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2025 σε 70,6% την αντίστοιχη περίοδο φέτος.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε ότι οι έλεγχοι πραγματοποιούνται «για τη διασφάλιση της ασφάλειας και της εύρυθμης λειτουργίας της θαλάσσιας κυκλοφορίας». Όπως ανέφερε, η Κίνα εφαρμόζει «νόμιμα και υπεύθυνα» τους διεθνείς κανόνες ελέγχου του κράτους λιμένα. Παράλληλα, σημείωσε ότι, παρότι τα πλοία με σημαία Παναμά αντιπροσωπεύουν μόλις το 20% των πλοίων που προσεγγίζουν κινεζικά λιμάνια, εμπλέκονται στο 50% των ατυχημάτων και των θανατηφόρων περιστατικών.
Οι κρατήσεις αυτές συνεπάγονται την ακινητοποίηση ενός πλοίου στο λιμάνι μέχρι να επιλυθούν ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια, το πλήρωμα ή την περιβαλλοντική συμμόρφωση.
Η Διώρυγα του Παναμά, από την οποία διέρχεται περίπου το 6% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου, βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η Κίνα έχει αποκτήσει υπερβολική επιρροή στη στρατηγικής σημασίας πλωτή οδό, φτάνοντας ακόμη και να απειλήσει με «ανακατάληψη» της διώρυγας πριν από την επιστροφή του στην προεδρία.
Η υπόθεση CK Hutchison στο επίκεντρο της διαμάχης
Το Πεκίνο, από την πλευρά του, καταδίκασε την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου του Παναμά εις βάρος της CK Hutchison, προειδοποιώντας ότι η χώρα θα «πληρώσει βαρύ τίμημα». Η εταιρεία του Χονγκ Κονγκ έχει ήδη προσφύγει σε διεθνή διαιτησία, διεκδικώντας αποζημίωση 2 δισ. δολαρίων βάσει των κανόνων του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον οργανισμό θαλάσσιας ασφάλειας Ambrey, ορισμένες κινεζικές εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) ζητούν πλέον από πλοιοκτήτες να αλλάξουν σημαία, εγκαταλείποντας το παναμαϊκό νηολόγιο ως προϋπόθεση για νέα χρηματοδότηση.
Το παναμαϊκό νηολόγιο, το μεγαλύτερο στον κόσμο, αριθμούσε περισσότερα από 7.500 πλοία στο αποκορύφωμά του, τον περασμένο Αύγουστο.
Η γεωπολιτική σημασία της Διώρυγας έχει ενισχυθεί περαιτέρω μετά τη σύγκρουση με το Ιράν και τη σημαντική διατάραξη της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ. Οι ημερήσιες διελεύσεις από τη Διώρυγα του Παναμά αυξήθηκαν κατά περίπου 20% μετά το ξέσπασμα της κρίσης, καθώς αποτελεί κρίσιμο πέρασμα, ιδιαίτερα για τις ασιατικές εταιρείες που μεταφέρουν φορτία από τις ακτές του Κόλπου των ΗΠΑ.
Την ώρα που ο Παναμάς αναζητά διπλωματική διέξοδο, Αμερικανοί αξιωματούχοι συνεχίζουν να κατηγορούν το Πεκίνο ότι χρησιμοποιεί τις κρατήσεις πλοίων ως μέσο πολιτικής πίεσης. Ο Τραμπ επανέλαβε αυτόν τον μήνα ότι η Κίνα επιχειρεί να αποκτήσει τον έλεγχο της Διώρυγας, ενώ ο πρέσβης των ΗΠΑ στο Ηνωμένο Βασίλειο, Γουόρεν Στίβενς, υποστήριξε ότι το Πεκίνο επιδιώκει να τιμωρήσει τον Παναμά.
«Αυτό που συνέβη στον Παναμά αποτελεί προειδοποίηση για κάθε έθνος», δήλωσε ο Στίβενς, μιλώντας στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό.
