Ναυτιλία: Διπλή απειλή σε Ορμούζ και Μπαμπ ελ Μαντέμπ

Δύο από τα κρισιμότερα θαλάσσια περάσματα για την παγκόσμια ναυτιλία βρίσκονται πλέον ταυτόχρονα υπό αυξανόμενη πίεση. Στα Στενά του Ορμούζ, οι διελεύσεις υποχωρούν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ενώ στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ οι απειλές των Χούθι κατά πλοίων που συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία προκαλούν τις πρώτες αναστροφές πορείας.

Η παράλληλη επιδείνωση της κατάστασης στον Περσικό Κόλπο και στην Ερυθρά Θάλασσα διευρύνει την αβεβαιότητα για τις ναυτιλιακές εταιρείες, αυξάνοντας τον κίνδυνο αναδρομολόγησης πλοίων, ανόδου των ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου και νέων διαταραχών στις αλυσίδες εφοδιασμού.

Υποχώρηση της κίνησης στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ

Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, η κίνηση στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ ήταν εμφανώς μειωμένη στις 21 Ιουλίου σε σύγκριση με την προηγούμενη ημέρα. Καταγράφηκαν 29 διελεύσεις, με 18 πλοία να εισέρχονται στην Ερυθρά Θάλασσα και 11 να εξέρχονται. Κατά το διήμερο 20-21 Ιουλίου, οι συνολικές διελεύσεις ανήλθαν σε 73, καθώς την πρώτη ημέρα είχαν καταγραφεί 44.

Η ημερήσια κίνηση περιλάμβανε bulk carriers, δεξαμενόπλοια, containerships, ένα πλοίο μεταφοράς ζώντων ζώων και πλοία γενικού φορτίου. Ωστόσο, η σημαντικότερη μεταβολή δεν εντοπίζεται μόνο στον αριθμό των διελεύσεων, αλλά και στη συμπεριφορά των διαχειριστών.

Η Kpler Risk & Compliance εντόπισε τέσσερις επιβεβαιωμένες αναστροφές πορείας στην περιοχή του Κόλπου του Άντεν. Πρόκειται για τα GFS ROYAL, LIU JIANG KOU, ASL FUZHOU και DESH VIRAAT. Τα δύο πρώτα άλλαξαν πορεία εντός του Κόλπου του Άντεν, ενώ τα άλλα δύο πριν ακόμη εισέλθουν σε αυτόν.

Οι συγκεκριμένες κινήσεις δείχνουν ότι η απειλή των Χούθι ότι θα χτυπούν πλοία που κατευθύνονται προς την Σαουδική Αραβία, δεν επηρεάζει μόνο τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν σαουδαραβικό αργό, αλλά ευρύτερα τα πλοία που προσεγγίζουν τον διάδρομο Μπαμπ ελ Μαντέμπ–Κόλπου του Άντεν.

Η ασαφής διατύπωση του εμπάργκο φαίνεται ότι λειτουργεί από μόνη της αποτρεπτικά. Ακόμη και χωρίς να έχει καθοριστεί σαφής μηχανισμός επιβολής, η απειλή είναι αρκετή ώστε να μεταβάλλει τις αποφάσεις των διαχειριστών για τις διαδρομές των πλοίων τους.

Μόλις εννέα διελεύσεις από το Ορμούζ

Ακόμη πιο περιορισμένη παραμένει η κίνηση στα Στενά του Ορμούζ. Τα στοιχεία της Kpler δείχνουν ότι στις 21 Ιουλίου καταγράφηκαν μόλις εννέα επιβεβαιωμένες διελεύσεις. Πέντε πλοία εισήλθαν στον Περσικό Κόλπο και τέσσερα εξήλθαν.

Τέσσερα πλοία κινήθηκαν μέσω της λεγόμενης «ιρανικής οδού», τρία χρησιμοποίησαν το διεθνώς αναγνωρισμένο Σύστημα Διαχωρισμού Κυκλοφορίας, ένα διήλθε μέσω των χωρικών υδάτων του Ομάν, ενώ για μία ακόμη διέλευση δεν προσδιορίστηκε η διαδρομή.

Συνολικά, κατά το διήμερο 20-21 Ιουλίου, καταγράφηκαν 22 διελεύσεις. Από αυτές, οι 13 αφορούσαν είσοδο στον Κόλπο και οι εννέα έξοδο. Οι 16 πραγματοποιήθηκαν μέσω της ιρανικής διαδρομής, επιβεβαιώνοντας ότι η εμπορική ναυτιλία εξακολουθεί να αποφεύγει σε μεγάλο βαθμό τις παραδοσιακές οδούς.

Βαρύς απολογισμός επιθέσεων

Η κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή παραμένει ιδιαίτερα επιβαρυμένη. Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός καταγράφει πλέον 61 επιβεβαιωμένα περιστατικά στη Μέση Ανατολή έως τις 21 Ιουλίου.

Το πιο πρόσφατο αφορά το KAIFAN, το οποίο χτυπήθηκε στις 20 Ιουλίου, οκτώ ναυτικά μίλια βορειοανατολικά της Λίμα, στο Ομάν. Το πλοίο υπέστη ζημιές και εγκαταλείφθηκε, ενώ δύο ναυτικοί τραυματίστηκαν.

Μία ημέρα νωρίτερα είχαν προηγηθεί οι επιθέσεις στα KAVOMALEAS και ACHELOOS. Το πρώτο αναφέρθηκε ότι υπέστη ζημιές και εγκαταλείφθηκε βορειοδυτικά του Κουμζάρ, ενώ το δεύτερο χτυπήθηκε ανατολικά της Ντίμπα, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι εξελίξεις στα δύο θαλάσσια περάσματα εντείνουν τις πιέσεις στη διεθνή ναυτιλία, με πιθανές συνέπειες για τους ναύλους, τη διαθέσιμη χωρητικότητα και την ασφάλιση πολεμικού κινδύνου. Η συνέχιση των επιθέσεων μπορεί να οδηγήσει περισσότερους διαχειριστές στην επιλογή μακρύτερων διαδρομών, αυξάνοντας τον χρόνο και το κόστος των ταξιδιών.

Τις επόμενες ημέρες, η αγορά θα παρακολουθεί εάν η επίθεση στο KAIFAN οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη απομάκρυνση των πλοίων από τις καθιερωμένες διαδρομές του Ορμούζ και εάν στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ αυξηθούν οι αναστροφές πορείας, τα κενά στη μετάδοση δεδομένων AIS και οι καθυστερήσεις εισόδου.

Εφόσον η τάση επεκταθεί σε containerships, car carriers, tankers και bulk carriers, η Kpler εκτιμά ότι το ασφάλιστρο κινδύνου για τη διέλευση από την περιοχή θα μπορούσε να αυξηθεί απότομα.