ΕΚΤ: τέλος ενός κύκλου, ή αρχή ενός νέου;

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν επεφύλαξε εκπλήξεις στην τελευταία συνεδρίασή της.

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να διατηρήσει αμετάβλητα και τα τρία βασικά επιτόκια, αφήνοντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,25%, το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,40% και το επιτόκιο οριακής χρηματοδότησης στο 2,65%.

Η απόφαση ήταν σχεδόν πλήρως προεξοφλημένη από τις αγορές και, από μόνη της, δεν αποτέλεσε είδηση.

Η ουσία βρίσκεται αλλου: Η ΕΚΤ δεν ανακοίνωσε το τέλος του κύκλου της αυστηρής νομισματικής πολιτικής, ούτε άφησε να εννοηθεί ότι επίκεινται μειώσεις επιτοκίων.

Αντίθετα, ξεκαθάρισε ότι οι επόμενες αποφάσεις θα εξακολουθήσουν να λαμβάνονται συνεδρίαση με συνεδρίαση, με αποκλειστικό γνώμονα τα οικονομικά στοιχεία.

Με άλλα λόγια, η Φρανκφούρτη επιλέγει να αγοράσει χρόνο και να αξιολογήσει αν οι μέχρι σήμερα αποφάσεις αρκούν για να επαναφέρουν τον πληθωρισμό στον στόχο του 2%.

Η στάση αυτή είναι απολύτως δικαιολογημένη. Από τη μία πλευρά, τα υψηλότερα επιτόκια έχουν ήδη περιορίσει σημαντικά τη ζήτηση για νέα δάνεια, έχουν επιβραδύνει την πιστωτική επέκταση και έχουν αυξήσει αισθητά το κόστος χρηματοδότησης για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Η μετάδοση της νομισματικής πολιτικής στην πραγματική οικονομία βρίσκεται σε εξέλιξη και χρειάζεται χρόνο για να ολοκληρωθεί.

Από την άλλη πλευρά, οι λόγοι που οδήγησαν την ΕΚΤ στην αυστηροποίηση της πολιτικής της δεν έχουν εξαφανιστεί.

Ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο, οι πιέσεις στις υπηρεσίες συνεχίζουν να είναι αυξημένες, ενώ η νέα άνοδος των τιμών της ενέργειας λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων δημιουργεί έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας.

Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει σήμερα αν η ενεργειακή επιβάρυνση θα αποδειχθεί προσωρινή ή αν θα περάσει σταδιακά στις τιμές ολόκληρης της οικονομίας. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο η ΕΚΤ απέφυγε οποιαδήποτε δέσμευση για τις επόμενες συνεδριάσεις.

Επομένως, η απόφαση σηματοδοτεί μια αλλαγή φάσης και όχι αλλαγή στρατηγικής. Μέχρι πριν από λίγους μήνες η συζήτηση αφορούσε στο πόσο ακόμη έπρεπε να αυξηθούν τα επιτόκια. Σήμερα το ερώτημα είναι διαφορετικό και εστιάζει στο “πόσος καιρός” θα χρειαστεί να παραμείνουν σε περιοριστικά επίπεδα ώστε να διασφαλιστεί ότι ο πληθωρισμός θα αποκλιμακωθεί χωρίς να απαιτηθούν ακόμη πιο επώδυνα μέτρα αργότερα.

Για τους επενδυτές αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Η διατήρηση των επιτοκίων μειώνει τον κίνδυνο μιας άμεσης αρνητικής έκπληξης, όμως δεν σημαίνει ότι το κόστος χρήματος θα υποχωρήσει σύντομα.

Κι έτσι, οι αποδόσεις των ομολόγων είναι πιθανό να παραμείνουν σε σχετικά υψηλά επίπεδα, ενώ οι επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να λειτουργούν σε ένα περιβάλλον ακριβότερης χρηματοδότησης. Επιπροσθέτως, αυτό ευνοεί εταιρείες με ισχυρούς ισολογισμούς, υψηλές ταμειακές ροές και περιορισμένες δανειακές ανάγκες, ενώ καθιστά πιο απαιτητική την αποτίμηση επιχειρήσεων που βασίζονται σε έντονη μόχλευση.

Το βλέμμα στρέφεται πλέον στον Σεπτέμβριο. Μέχρι τότε η ΕΚΤ θα έχει στη διάθεσή της νέα στοιχεία για τον πληθωρισμό, την οικονομική ανάπτυξη, τους μισθούς και την πορεία των τιμών της ενέργειας.

Αυτά τα δεδομένα, και όχι κάποια προκαθορισμένη στρατηγική, θα καθορίσουν αν η σημερινή παύση θα εξελιχθεί σε μια μακρά περίοδο σταθερότητας ή αν θα αποτελέσει απλώς μια ανάπαυλα πριν από νέα παρέμβαση.

Το συμπέρασμα είναι ότι η συνεδρίαση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ούτε «ήπια» ούτε «επιθετική». Ήταν μια συνεδρίαση αναμονής. Η ΕΚΤ θεωρεί ότι έχει ήδη εφαρμόσει μια αρκετά περιοριστική πολιτική και τώρα καλείται να διαπιστώσει αν αυτή αρκεί για να ολοκληρώσει τη μάχη κατά του πληθωρισμού.

Για τις αγορές, το μήνυμα είναι σαφές: η περίοδος της εύκολης καθοδήγησης έχει τελειώσει και κάθε νέο μακροοικονομικό στοιχείο θα αποκτά ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα στη διαμόρφωση των προσδοκιών για τη νομισματική πολιτική.

Ο Συμεών Μαυρουδής είναι Διαχειριστής Α/Κ και ιδιωτικών χαρτοφυλακίων στη Fast Finance ΑΕΠΕΥ