Μέρος της κλιμάκωσης του παγκόσμιου εμπορικού πολέμου, ο οποίος μαίνεται, σε αυτή τη φάση, μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, συνιστά η πληροφορία, ότι η γερμανική κυβέρνηση «χαρτογραφεί», τις αδυναμίες του Πεκίνου, αναλύοντας τις εμπορικές ροές, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τα δεδομένα σε επίπεδο εταιρείας, σε περίπτωση που η Ευρωπαϊκή Ένωση εμπλακεί και αυτή στον εμπορικό πόλεμο με τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο.
Σύμφωνα με το Bloomberg, το οποίο επικαλείται άτομα που γνωρίζουν το θέμα, η «άσκηση» στοχεύει στον εντοπισμό των σημείων στα οποία η Κίνα εξακολουθεί να εξαρτάται από τη γερμανική και ευρωπαϊκή τεχνολογία, τα εξειδικευμένα εξαρτήματα και τη βιομηχανική τεχνογνωσία, καθώς και των σημείων στα οποία το Πεκίνο θα μπορούσε να αντιμετωπίσει πιέσεις σε μια πιθανή οικονομική αντιπαράθεση.
«Αμοιβαίες εξαρτήσεις»
Τα αρχικά ευρήματα περιλαμβάνουν τις γερμανικές εταιρείες Trumpf SE και Carl Zeiss AG, βασικούς προμηθευτές τεχνολογιών που χρησιμοποιούνται από την ASML Holding NV για την κατασκευή μηχανών, οι οποίες χρησιμοποιούνται, με τη σειρά τους, στην κατασκευή προηγμένων ημιαγωγών, ως πιθανά τρωτά σημεία στην αλυσίδα εφοδιασμού της Κίνας.
Η «χαρτογράφηση» μπορεί επίσης να περιλαμβάνει εταιρείες ημιαγωγών όπως η Siltronic AG , η Aixtron SE και η SUSS MicroTec SE, των οποίων οι εξαιρετικά εξειδικευμένες τεχνολογίες κατέχουν κρίσιμες θέσεις σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς σκλήρυνε πρόσφατα τη στάση του απέναντι στο Πεκίνο, θεωρώντας ότι η Γερμανία κινδυνεύει να βρεθεί ανάμεσα στον στρατηγικό ανταγωνισμό ΗΠΑ και Κίνας, εκτός εάν αναπτύξει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.
Οι ηγέτες της ΕΕ ανέθεσαν τον περασμένο μήνα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει μια σειρά νέων μέτρων εμπορικής άμυνας για να αντιμετωπίσει αυτό που θεωρούν μη βιώσιμο έλλειμμα με την Κίνα που υπερβαίνει το 1 δισεκατομμύριο ευρώ την ημέρα.
«Ναι, υπάρχουν εξαρτήσεις, αλλά αυτές οι εξαρτήσεις είναι αμοιβαίες. Αυτό ισχύει και για ζητήματα όπως οι σπάνιες γαίες», δήλωσε ο Μερτς αυτόν τον μήνα όταν ρωτήθηκε πώς να αντιμετωπίσει την Κίνα.
«Μπορούμε να αντέξουμε τον αθέμιτο ανταγωνισμό μόνο αν αμυνθούμε εναντίον του».
Σημεία πόνου
Η προσπάθεια προετοιμασίας μέτρων έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση που η Κίνα χρησιμοποιήσει ξανά ως όπλα κρίσιμες πρώτες ύλες – όπως έκανε πέρυσι στην υπόθεση Nexperia – αποτελεί μέρος 34 μη δημόσιων μέτρων που διατυπώθηκαν στο συμβούλιο εθνικής ασφάλειας της Γερμανίας με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και τη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων, σύμφωνα με μία από τις πηγές.
Τα τρωτά σημεία επικεντρώνονται σε προϊόντα υψηλής εξειδίκευσης, ενδιάμεσα αγαθά (τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται ως πρώτες ύλες ή συστατικά για την παραγωγή άλλων αγαθών και δεν προορίζονται για την τελική κατανάλωση) και υπηρεσίες που οι κινεζικές εταιρείες εξακολουθούν να μην μπορούν να αναπαράγουν.
Ενώ η Κίνα έχει καλύψει δραματικά την διαφορά σε τομείς όπως τα αυτοκίνητα και τα βιομηχανικά μηχανήματα την τελευταία δεκαετία και τώρα ανταγωνίζεται τις γερμανικές εταιρείες στην ποιότητα, εξακολουθεί να εξαρτάται σε εξειδικευμένους, τεχνολογικά απαιτητικούς τομείς που απαιτούν υψηλής εξειδίκευσης τεχνογνωσία.
Σε πολλούς από αυτούς τους τομείς, ο ισχυρότερος μοχλός της Γερμανίας δεν θα ήταν μόνο η διακοπή των εξαγωγών μηχανημάτων και εξαρτημάτων, αλλά και η αναστολή της συντήρησης και της επισκευής εξοπλισμού που λειτουργεί ήδη στην Κίνα, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Η Γερμανία έχει εμπιστευτικές ανταλλαγές με εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που αφορούν κινδύνους ανά χώρα, σύμφωνα με κυβερνητικό αξιωματούχο όταν του ζητήθηκε να σχολιάσει τη νέα αξιολόγηση.
Ο αξιωματούχος πρόσθεσε ότι η πολιτική της Γερμανίας απέναντι στην Κίνα δεν έχει αλλάξει και δεν υπάρχει σχέδιο για υποχρεωτική συλλογή δεδομένων από εταιρείες.
Ένας από τους σημαντικότερους τομείς στην αξιολόγηση είναι η βιομηχανία ημιαγωγών, η οποία στηρίζει σχεδόν κάθε σύγχρονη ηλεκτρονική συσκευή και έχει καταστεί κεντρική στην παγκόσμια κούρσα για την τεχνολογική ηγεσία στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ενώ στην ASML, με έδρα την Ολλανδία, έχει ήδη απαγορευτεί να εξάγει τα πιο εξελιγμένα μηχανήματα της στην Κίνα, συνεχίζει να λειτουργεί μια μεγάλη εγκατεστημένη βάση συστημάτων παλαιότερης γενιάς που απαιτούν συντήρηση, ανταλλακτικά και τεχνική υποστήριξη.
Ένας άλλος τομέας που εξετάζει η Γερμανία είναι τα προηγμένα κατοχυρωμένα με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ιατρικά προϊόντα, κάτι από το οποίο εξαρτάται η Κίνα, ιδιαίτερα καθώς ο πληθυσμός της γερνάει. Οι ειδικοί λένε, ωστόσο, ότι αυτή θα ήταν από τις πιο πολιτικά και ηθικά ευαίσθητες επιλογές, επειδή θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τους ασθενείς.
«Προσέχουμε για να έχουμε»
Γερμανοί αξιωματούχοι, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, τόνισαν ότι η «χαρτογράφηση» δεν πρέπει να θεωρείται ως εχθρική πολιτική προς την Κίνα και δήλωσαν ότι το Βερολίνο παραμένει προσηλωμένο στην οικονομική συνεργασία.
Στόχος είναι απλώς να είναι προετοιμασμένο, επειδή και άλλες χώρες κάνουν το ίδιο, και να διασφαλιστεί ότι η Γερμανία μπορεί να διαπραγματευτεί με το Πεκίνο από θέση ισχύος, εάν χρειαστεί.
Στόχος του Βερολίνου είναι να καθιερώσει μεγαλύτερη αμοιβαιότητα με την Κίνα, δήλωσε ένας αξιωματούχος.
Ένας εκπρόσωπος της Trumpf δήλωσε ότι η εταιρεία δεν προμηθεύει στρατηγικά σημαντικά προϊόντα στην Κίνα, ενώ ένας εκπρόσωπος της Carl Zeiss δήλωσε ότι η εταιρεία βρίσκεται σε τακτική επαφή με τις γερμανικές και ευρωπαϊκές αρχές και η συνεργασία καθοδηγείται από τις νομικές απαιτήσεις. Εκπρόσωποι της Wacker Chemie και της K+S δήλωσαν ότι δεν έχουν επικοινωνήσει μαζί τους η κυβέρνηση για το θέμα αυτό.
Άλλοι σημαντικοί τομείς εκτός της υψηλής τεχνολογίας που απασχολούν εκατομμύρια Κινέζους εργαζόμενους περιλαμβάνουν τον χάλυβα, τα χημικά, τα πλαστικά, τα υφάσματα, τα παιχνίδια και τις οικιακές συσκευές, σύμφωνα με τον Tobias Gehrke, ανώτερο πολιτικό συνεργάτη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων που ερευνά τα τρωτά σημεία της Κίνας.
Μια αναστάτωση σε αυτούς τους κλάδους θα μπορούσε γρήγορα να γίνει πολιτικά ευαίσθητη για το Πεκίνο, επηρεάζοντας την απασχόληση, τις τοπικές οικονομίες και την κοινωνική σταθερότητα, ζητήματα που παρακολουθούνται στενά από την ηγεσία της Κίνας.
«Η Κίνα κάνει το λάθος δίνοντας τεράστιες επιδοτήσεις και αποτρέποντας την ανατίμηση του νομίσματός της, αλλά θέλουμε να παραμείνουμε δίκαιοι», δήλωσε ο Γιούργκεν Μάθες, επικεφαλής διεθνούς οικονομικής πολιτικής στο Γερμανικό Οικονομικό Ινστιτούτο.
«Το θέμα δεν είναι να χρησιμοποιήσουμε όλα αυτά τα εργαλεία. Είναι να τα διατηρήσουμε ως επιλογές θεωρίας παιγνίων, γιατί διαφορετικά θα έχουμε ήδη χάσει πριν καν ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις».
Αναγκαίος ο ευρωπαϊκός συντονισμός
Η πρόκληση είναι ότι ενώ οποιαδήποτε απάντηση στον κινεζικό οικονομικό καταναγκασμό πιθανότατα θα συντονιζόταν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα κινεζικά αντίποινα πιθανότατα θα ήταν ασύμμετρα και θα επηρέαζαν δυσανάλογα μεμονωμένα κράτη μέλη της ΕΕ.
Αυτό καθιστά απαραίτητο έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό αποζημίωσης για τη διατήρηση της αλληλεγγύης , σύμφωνα με τον Σάντερ Τορμπόιρ, επικεφαλής οικονομολόγο στο Κέντρο Ευρωπαϊκής Μεταρρύθμισης.
Η Γερμανία και η ΕΕ, γενικότερα, προσπαθούν επίσης να αποφύγουν μια κατάσταση στην οποία αντιμετωπίζουν δύο τεράστιες εμπορικές συγκρούσεις ταυτόχρονα: μία με την Κίνα και μία με τις ΗΠΑ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε την περασμένη εβδομάδα με νέο γύρο δασμών στην ΕΕ σε αντίποινα για πρόστιμο 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων στην Google.
Μια προσεκτική πολιτική προσέγγιση στις παρεμβατικές πολιτικές αποτελεί εδώ και καιρό κεντρικό στοιχείο του οικονομικού μοντέλου της Γερμανίας που βασίζεται στην αγορά και είναι προσανατολισμένο στις εξαγωγές.
Ωστόσο, ο Μερτς και ο αντικαγκελάριος Λαρς Κλίνγκμπαϊλ έχουν σκληρύνει αισθητά τη ρητορική τους απέναντι στην Κίνα τις τελευταίες εβδομάδες, αντανακλώντας μια ευρύτερη στροφή στο Βερολίνο προς την οικονομική ασφάλεια και τη στρατηγική ανθεκτικότητα.
Ο Κλίνγκμπαϊλ έχει προτείνει υποχρεωτικές κοινοπραξίες για μη ευρωπαϊκές εταιρείες για να διασφαλίσει τη μεταφορά τεχνολογίας, μια στρατηγική που η ίδια η Κίνα χρησιμοποιεί εδώ και δεκαετίες για να αποσπά τεχνογνωσία από ξένες εταιρείες που επιδιώκουν πρόσβαση στην αγορά της.
Ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων που εισήγαγε η κυβέρνηση στις αρχές Ιουλίου περιελάμβανε μια τέτοια ώθηση και άλλα μέτρα που αποσκοπούσαν στην ενίσχυση της οικονομικής κυριαρχίας και ανθεκτικότητας της Γερμανίας.
«Ο στόχος δεν είναι να αποκοπεί η Κίνα από την τεχνολογία για πάντα», δήλωσε ο Τόρμποϊρr σε συνέντευξή του. «Ο στόχος είναι να δείξουμε ότι η Γερμανία έχει δόντια, να υπενθυμίσουμε στο Πεκίνο ότι η Κίνα έχει επίσης κρίσιμες εξαρτήσεις από την Ευρώπη».
