Τεχνητή Νοημοσύνη: Πώς αλλάζει τη βιομηχανία του βιβλίου και τη λογοτεχνία

Μπροστά σε ραγδαίες αλλαγές, οι οικονομικές συνέπειες των οποίων είναι δύκολο να προβλεφθούν, βρίσκεται η βιομηχανία του βιβλίου εξαιτίας της επιταχυνόμενης επέλασης της Τεχνητής Νοημοσύνης, με πρώτα θύματα τη λογοτεχνία και τους αναγνώστες.

Μεγάλες εκδοτικές αγορές βλέπουν τους τζίρους των αυτοεκδόσεων να καταγράφουν κέρδη δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων, με το περιεχόμενο τουλάχιστον των μισών από αυτές να έχει γραφτεί από ΤΝ.

Η The New York Times συνομίλησε με την Τζες Μάικλς, συγγραφέα ιστορικών ρομαντικών μυθιστορημάτων, η οποία έχει κυκλοφορήσει 117 βιβλία από τότε που άρχισε να γράφει από το 1999, τα περισσότερα από τα οποία τα έχει εκδώσει μόνη της.

Έχει αποκτήσει ένα αφοσιωμένο αναγνωστικό κοινό και έχει βρεθεί 10 φορές στη λίστα των μπεστ σέλερ των USA Today.

Αλλά τελευταία, οι πωλήσεις είναι τόσο απογοητευτικές που μπορεί να σταματήσει να εκδίδει.

«Η πληθώρα έργων που παράγονται από την A.I. κάνει την ανιχνευσιμότητα πολύ δύσκολη», είπε η Μάικλς. «Μιλάμε για το να αρπάζεις με πειρατικούς όρους απευθείας το έργο μου, να το βάζεις σε μια μηχανή ώστε να μπορείς να παράγεις ένα “βιβλίο τύπου Τζες Μάικλς” και μετά να κατακλύζεις την αγορά με αυτό. Δεν μπορώ να σας περιγράψω πόσο συντριπτικό για την ψυχή είναι», πρόσθεσε. «Ουσιαστικά διαγράφει τους πραγματικούς συγγραφείς».

Δεν χρειάστηκε πολύς χρόνος για να περάσει η γραφή από chatbot στα βιβλία, αφού πριν από αρκετά χρόνια εμφανίστηκαν μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης ικανά να παράγουν εξεζητημένη πεζογραφία.

Όμως πολλοί στον κόσμο του βιβλίου διατηρούσαν την ελπίδα ότι η μυθοπλασία θα ήταν το τελευταίο οχυρό που θα έπεφτε, θεωρώντας ότι οι αναγνώστες ήθελαν ιστορίες γεμάτες ανθρώπινα συναισθήματα και μπορούσαν να καταλάβουν πότε δεν είχαν γραφτεί από ανθρώπους.

Λίγα χρόνια μετά την έναρξη της εποχής της ΤΝ, υπάρχουν ανησυχητικές ενδείξεις ότι ένα σημαντικό και αυξανόμενο ποσοστό των μυθιστορημάτων που πωλούνται γράφονται με ή από chatbots, και ότι οι αναγνώστες τα αγοράζουν.

Μια νέα μελέτη που διεξήχθη από επιστήμονες υπολογιστών, οι οποίοι χρησιμοποίησαν λογισμικό ανίχνευσης ΤΝ για να αναλύσουν χιλιάδες αυτοεκδιδόμενα μυθιστορήματα στο Amazon, διαπίστωσε ότι ένας σημαντικός αριθμός από αυτά τα μυθιστορήματα περιείχε πεζό λόγο που είχε παραχθεί από chatbot.

«Στη λογοτεχνία είδους, οι άνθρωποι χρησιμοποιούν την ΤΝ για να γράψουν αυτά τα βιβλία, και οι αναγνώστες δεν είναι σε θέση να το καταλάβουν», δήλωσε ο Tuhin Chakrabarty, καθηγητής επιστήμης υπολογιστών στο State University of New York at Stony Brook, ο οποίος ηγήθηκε της έρευνας.

Αφού άφησαν στην άκρη τα βιβλία που δεν πουλούσαν, η ομάδα εξέτασε ένα τυχαίο δείγμα 14.419 αυτοεκδοθέντων μυθιστορημάτων που κυκλοφόρησαν στην Amazon μεταξύ Ιανουαρίου 2023 και Μαρτίου 2026, χρησιμοποιώντας λογισμικό ανίχνευσης AI της Pangram, το οποίο πολλοί επιστήμονες υπολογιστών θεωρούν ένα από τα πιο αξιόπιστα προγράμματα του είδους του.

Δυσθεώρητες πωλήσεις

Η μελέτη διαπίστωσε ότι σε 2.168 από αυτά τα βιβλία, περισσότερο από το 50% της πεζογραφίας είχε παραχθεί από AI και ότι 970 από τα μυθιστορήματα ήταν σε ποσοστό άνω του 90% παραγόμενα από AI.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι πωλήσεις όλων των μυθιστορημάτων του δείγματός τους που περιλάμβαναν τουλάχιστον 25% κείμενο παραγόμενο από AI ανήλθαν σε δεκάδες εκατομμύρια δολάρια τα τελευταία τρία χρόνια.

Τα ευρήματα φαίνεται να επιβεβαιώνουν αυτό που πολλοί στον χώρο του βιβλίου φοβούνταν: η γραφή με AI αποτελεί πλέον αναπόφευκτο στοιχείο του τοπίου του λιανικού εμπορίου.

Η Amazon δεν απαγορεύει την πώληση βιβλίων που έχουν δημιουργηθεί με AI στον ιστότοπό της.

Η εταιρεία ζητά από τους συγγραφείς που εκδίδουν μόνοι τους τα βιβλία τους να δηλώνουν στην Amazon αν χρησιμοποίησαν ή όχι AI για τη δημιουργία των βιβλίων τους και περιορίζει τον αριθμό των βιβλίων που μπορεί να ανεβάσει κάθε συγγραφέας στον ιστότοπο σε 10 την εβδομάδα.

Ωστόσο, οι συγγραφείς δεν υποχρεούνται να επισημαίνουν τη χρήση AI στους αναγνώστες.

Και το όριο των 10 βιβλίων εξακολουθεί να επιτρέπει την πώληση έργων με τη βοήθεια AI σε κλίμακα και με ταχύτητα που θα ήταν πρακτικά αδύνατο να επιτύχει ακόμη και ένας ιδιαίτερα παραγωγικός άνθρωπος.

Ο εκπρόσωπος της Amazon, Τζος Πφλουγκ, δήλωσε ότι η εταιρεία διαθέτει σαφείς κατευθυντήριες γραμμές περιεχομένου σχετικά με την πώληση βιβλίων στον ιστότοπό της.

«Λαμβάνουμε προληπτικά και κατασταλτικά μέτρα για να αποτρέπουμε, να εντοπίζουμε και να αφαιρούμε περιεχόμενο που παραβιάζει αυτές τις κατευθυντήριες γραμμές, είτε έχει δημιουργηθεί με AI είτε όχι», είπε.

Άλλοι ερευνητές έχουν επίσης εντοπίσει έναν ανησυχητικά μεγάλο αριθμό βιβλίων που περιέχουν κείμενα γραμμένα από AI στην Amazon.

Ο πόλεμος στα ράφια και τις πλατφόρμες

Μια μελέτη του National Bureau of Economic Research που δημοσιεύτηκε νωρίτερα φέτος διαπίστωσε συσχέτιση μεταξύ της απότομης αύξησης του αριθμού των βιβλίων που περιέχουν κείμενο παραγόμενο από AI και του ταχέως αυξανόμενου αριθμού ηλεκτρονικών βιβλίων στον ιστότοπο, ένα εύρημα που η Amazon αμφισβητεί.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν το Pangram για να αναλύσουν κείμενο από περίπου 60.000 βιβλία που πωλούνται στην Amazon. Από αυτό το δείγμα, περίπου το 53% των βιβλίων που εκδόθηκαν το 2025 περιείχαν κείμενο παραγόμενο από AI, σε σύγκριση με 23% το 2023.

Η μελέτη διαπίστωσε ότι η χρήση AI ήταν υψηλότερη σε κατηγορίες μη μυθοπλασίας, όπως τα ταξίδια και τα υπαίθρια αθλήματα, και συγκριτικά χαμηλή στη μυθοπλασία.

Έδειξε επίσης ότι η μέση βαθμολογία των νέων βιβλίων στο Amazon έχει μειωθεί καθώς η χρήση AI έχει εξαπλωθεί.

«Αν όλα αυτά τα νέα βιβλία είναι πολύ χειρότερα από όσα έχουμε ήδη, τότε οι καταναλωτές έχουν ελάχιστα να κερδίσουν», δήλωσε η Imke Reimers, αναπληρώτρια καθηγήτρια στρατηγικής και οικονομικών των επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο Cornell, η οποία συνυπέγραψε τη μελέτη.

Και οι δύο μελέτες θα μπορούσαν να δώσουν νέα ώθηση στις υποθέσεις περί πνευματικών δικαιωμάτων που έχουν κινήσει συγγραφείς και εκδότες κατά εταιρειών AI.

Σε μια καταιγίδα αγωγών κατά των OpenAI, Anthropic, Google και xAI και Meta, εκδότες και συγγραφείς έχουν υποστηρίξει ότι η έξαρση των έργων που παράγονται από AI έχει κατακλύσει την αγορά, μειώνοντας τις πωλήσεις τους.

Τους τελευταίους αρκετούς μήνες, μια σειρά από σκάνδαλα που σχετίζονται με την AI έχει αναστατώσει τον λογοτεχνικό κόσμο. Και η έκρηξη της συγγραφής με AI έχει φέρει τους διανομείς και τους λιανοπωλητές σε δύσκολη θέση.

Η στάση της Amazon απέναντι στην πώληση τίτλων που έχουν δημιουργηθεί από AI ήταν γενικά επιεικής, αλλά άλλοι λιανοπωλητές έχουν προσπαθήσει να υιοθετήσουν μια πιο διαφοροποιημένη προσέγγιση ως προς την τοποθέτησή τους στα ράφια.

Τον Μάιο, ο James Daunt, διευθύνων σύμβουλος της Barnes & Noble, προκάλεσε σάλο στον κόσμο του βιβλίου όταν δήλωσε σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Today» ότι «δεν έχει κανένα πρόβλημα» να πουλά βιβλία που έχουν δημιουργηθεί από AI, εφόσον φέρουν σχετική επισήμανση.

Οι δηλώσεις του καταδικάστηκαν ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από αναγνώστες και συγγραφείς, οι οποίοι είπαν ότι άνοιγε την πόρτα στην πώληση σαβούρας σε μια μεγάλη αλυσίδα βιβλιοπωλείων.

Ο Daunt διευκρίνισε αργότερα ότι η Barnes & Noble λαμβάνει «ενεργά μέτρα για να αποκλείσει όλα τα βιβλία που έχουν δημιουργηθεί από AI από τον ηλεκτρονικό μας κατάλογο και δεν παραγγέλνει ποτέ εν γνώσει της κανένα για να τα διαθέσει στα καταστήματά μας.».

Πρόσθεσε ότι, ενώ «το κατάστημα θα πουλήσει βιβλία που έχουν δημιουργηθεί από AI αν υπάρχει σαφής ζήτηση, θεωρούμε πολύ απίθανο να υπάρξει ζήτηση από πελάτες για βιβλία που έχουν δημιουργηθεί από AI».

Υπάρχουν τουλάχιστον κάποια μυθιστορήματα AI προς πώληση στον ιστότοπο της Barnes & Noble, μεταξύ των οποίων το “Fighting Love’s Flame,” ένα αισθησιακό ρομάντζο για έναν πυροσβέστη που πέφτει με αλεξίπτωτο στην Αλάσκα και μια δημιουργό ντοκιμαντέρ που τον ερωτεύεται, και το “Tumbleweeds & Tequila,” για μια γυναίκα που μένει αποκλεισμένη στην έρημο και διασώζεται από έναν γοητευτικό πρώην πεζοναύτη.

Και τα δύο βιβλία εκδόθηκαν από τη Future Fiction Press, μια νέα εκδοτική εταιρεία που παράγει μυθιστορήματα χρησιμοποιώντας AI.

Οι περιγραφές των βιβλίων στον ιστότοπο της Barnes & Noble αποκαλύπτουν ότι «παράχθηκαν με τη χρήση εργαλείων AI υπό την καθοδήγηση του συγγραφέα.»

Άλλοι βιβλιοπώλες χαράζουν αυστηρότερη γραμμή απέναντι στα έργα που δημιουργούνται από AI.

«Σαβούρα»

«Θα επιτρέψετε σε απατεώνες να εξαπατούν τους πελάτες σας; Η απάντηση πρέπει να είναι όχι,» είπε ο Andy Hunter, ο ιδρυτής του Bookshop, μιας διαδικτυακής πλατφόρμας πώλησης βιβλίων που παρουσιάζεται ως ανεξάρτητη επιχειρηματική εναλλακτική της Amazon.

Ο Hunter είπε ότι το Bookshop ζητά από τις Ingram και Draft2Digital, εταιρείες που διανέμουν βιβλία στον ιστότοπο, να φιλτράρουν τα έργα που έχουν δημιουργηθεί από AI.

Αλλά ανησυχεί ότι δεν υπάρχει αξιόπιστος τρόπος να τα αποκλείσουν πλήρως. Με περισσότερα από 800.000 αυτοεκδοθέντα βιβλία διαθέσιμα προς αγορά στον ιστότοπο, είναι αναπόφευκτο κάποια να ξεφεύγουν από τα φίλτρα.

Άλλοι διαδικτυακοί λιανοπωλητές λένε ότι έχουν κατακλυστεί από σαβούρα AI. και δυσκολεύονται να παραμείνουν στην αγορά.

«Βρισκόμαστε στην πλευρά που δέχεται μια χιονοστιβάδα, μια χιονοστιβάδα που πρόκειται μόνο να μεγαλώσει,» είπε ο Michael Tamblyn, διευθύνων σύμβουλος της Rakuten Kobo, παραγωγού ηλεκτρονικών αναγνωστών και λιανοπωλητή ηλεκτρονικών βιβλίων.

Πέρυσι, η πλατφόρμα αυτοέκδοσης της Kobo απέρριψε το 45% των βιβλίων που υποβλήθηκαν. Από αυτά, το 85% δεν έγιναν δεκτά επειδή η Kobo έκρινε ότι είχαν δημιουργηθεί από AI.

Πλέον γίνεται όλο και πιο δύσκολο να εντοπιστούν οι απατεώνες, οι οποίοι χρησιμοποιούν chatbots που παράγουν πιο εξελιγμένη πεζογραφία, και μπορούν επίσης να χρησιμοποιούν πράκτορες AI. για να δημιουργούν πολλαπλούς λογαριασμούς σε πλατφόρμες έκδοσης.

Ο Kris Austin, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Draft2Digital, η οποία διανέμει ανεξάρτητα εκδιδόμενα βιβλία σε λιανοπωλητές, βιβλιοθήκες και συνδρομητικές υπηρεσίες, είπε ότι η εταιρεία είδε μια έκρηξη στις μαζικές μεταφορτώσεις και στα βιβλία χαμηλής ποιότητας τους τελευταίους 18 μήνες, μια αύξηση που εν μέρει οφείλεται στην AI.

Ανησυχεί για το πώς αυτό θα επηρεάσει τους αυτοεκδιδόμενους συγγραφείς, πολλοί από τους οποίους δυσκολεύονται να βρουν κοινό σε μια κορεσμένη αγορά.

«Αυτή η άνοδος της χαμηλής ποιότητας σαβούρας, απειλεί ό,τι έχει χτίσει η ανεξάρτητη κοινότητα,» είπε.

Ρωσία: «Γραμμένο από άνθρωπο»

Αντίστοιχα προβλήματα αντιμετωπίζει επίσης μια μεγάλη, παραδοσιακά, αγορά βιβλίου, αυτή της Ρωσίας.

Ο όγκος της ρωσικής αγοράς αυτοέκδοσης βιβλίων αυξήθηκε κατά 20% μέσα σε έναν χρόνο και έφτασε τα 8,5 δισ. ρούβλια χάρη στη ζήτηση για μυθιστορήματα γραμμένα από ΤΝ.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του 2025, ο όγκος της ρωσικής αγοράς αυτοέκδοσης βιβλίων αυξήθηκε κατά 20% και έφτασε σχεδόν τα 90 εκατομμύρια ευρώ.

Ένας από τους βασικούς παράγοντες ήταν η αυξημένη ζήτηση για μυθιστορήματα που γράφτηκαν με τη βοήθεια νευρωνικών δικτύων, όπως ανέφεραν στην εφημερίδα «Kommersant» εκπρόσωποι της αγοράς.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο τομέας της αυτοέκδοσης εκπροσωπείται κυρίως από διαδικτυακές πλατφόρμες. Οι μεγάλοι εκδοτικοί οίκοι προς το παρόν αγνοούν τα έργα που δημιουργούνται από την ΤΝ.

Ο γενικός διευθυντής του «Eksmo» Γεβγκένι Κάπιεφ σημείωσε ότι το μερίδιο της λογοτεχνίας που παράγεται από νευρωνικά δίκτυα στις διαδικτυακές υπηρεσίες έχει αυξηθεί και ήδη αρχίζει να επηρεάζει την αγορά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι κίνδυνοι για την έντυπη βιβλιοπαραγωγή συνδέονται με το γεγονός, ότι τα νευρωνικά δίκτυα χρησιμοποιούν χωρίς περιορισμούς οποιοδήποτε περιεχόμενο. Υπό απειλή βρίσκονται η λογοτεχνία, τα αισθηματικά μυθιστορήματα και η φαντασία.

Ο εκδοτικός οίκος Hachette ακύρωσε την κυκλοφορία του μυθιστορήματος «Ντροπαλό κορίτσι» μετά από έλεγχο που έδειξε ότι το 78% του κειμένου δημιουργήθηκε από ΤΝ.

Η συγγραφέας του μυθιστορήματος Μία Μπάλαρντ αρνήθηκε τη χρήση νευρωνικού δικτύου. Οι εκδότες απέσυραν το βιβλίο από την κυκλοφορία.

Η επικεφαλής του τομέα πρωτότυπου περιεχομένου της «LitRes» Πολίνα Μπαϊμάνοβα δήλωσε ότι η δημοτικότητα της λογοτεχνίας που δημιουργείται από νευρωνικά δίκτυα στην πλατφόρμα δεν επιβεβαιώνεται.

Σύμφωνα με έρευνα της «LitRes», οι βασικές εργασίες των συγγραφέων κατά τη χρήση ΤΝ είναι ο έλεγχος γραμματικής (20%), η αναζήτηση πληροφοριών (20%) και η δημιουργία εικόνων (15%).

Περιεχόμενο που έχει γραφτεί εξ ολοκλήρου από νευρωνικό δίκτυο δεν επιτρέπεται να δημοσιεύεται.

Ο αρχισυντάκτης του εκδοτικού οίκου «Chtivo» Σεργκέι Ντεντόβιτς σημείωσε ότι οι υπηρεσίες των εξωτερικών συνεργατών έγιναν φθηνότερες χάρη στα νευρωνικά δίκτυα.

Ο εκδοτικός οίκος ανέπτυξε το σήμα «Γραμμένο από άνθρωπο» για τα εξώφυλλα.

Κατά την άποψη του Ντεντόβιτς, η μηχανική συγγραφή βιβλίων από νευρωνικά δίκτυα γίνεται προφανής, γεγονός που θα βοηθήσει τους αναγνώστες να κατανοούν καλύτερα την προέλευση των κειμένων.