ΔΕΘ 2026: Για τη μικρομεσαία αγορά, η τετραετία είναι πολυτέλεια

Η ΔΕΘ 2026 θα έχει προεκλογικό χρώμα, καθώς θα παρουσιαστεί το σχέδιο τετραετίας· η αγορά, όμως, έχει μάθει να διακρίνει τη στρατηγική από τη μετάθεση των λύσεων και θα αξιολογήσει τις εξαγγελίες από όσα μπορούν να αλλάξουν άμεσα στη ρευστότητα και στην καθημερινότητα της επιχείρησης.

Η ανάγκη παρέμβασης προκύπτει από μια οικονομία δύο ταχυτήτων: το 2025 οι πραγματικές πωλήσεις αυξήθηκαν στις μεγάλες επιχειρήσεις κατά 5,6%, ενώ μειώθηκαν στις μικρομεσαίες (ΜμΕ) κατά 2,4%. Την απόσταση διευρύνει το δυσανάλογο λειτουργικό κόστος, επειδή ενέργεια, ενοίκια, μισθοδοσία, ψηφιακή συμμόρφωση και τραπεζικό κόστος είναι ανελαστικά έξοδα που η μεγάλη επιχείρηση κατανέμει σε πολλαπλάσιο τζίρο, ενώ η μικρή επιβαρύνεται περισσότερο ανά προϊόν και ανά ευρώ πώλησης.

Από το κόστος η συζήτηση περνά στη χρηματοδότηση, όπου για τις ΜμΕ το τραπεζικό σύστημα απουσιάζει και, όταν εμφανίζεται, χρηματοδοτεί ακριβότερα από το ευρωπαϊκό. Τον Απρίλιο τα επιχειρηματικά δάνεια έως 250.000 ευρώ κόστιζαν 5,08% στην Ελλάδα, έναντι 3,70% στην Ευρωζώνη, ενώ τον Ιούνιο οι επιχειρηματικές καταθέσεις όψεως αμείβονταν με 0,20%, έναντι 0,59% στην Ευρωζώνη. Η διπλή απόκλιση, ακριβότερο χρήμα για τον δανειολήπτη και χαμηλότερη απόδοση στον καταθέτη, δεν είναι άσχετη με την ολιγοπωλιακή λειτουργία του Ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

Παρά τις συγχωνεύσεις και την πολλαπλή κρατική στήριξη, οι χρεώσεις επιμένουν και τα καθαρά έσοδα προμηθειών έφθασαν τα 2,44 δισ. ευρώ, ενώ το πρόστιμο της Επιτροπής Ανταγωνισμού για απαγορευμένη σύμπραξη στις τραπεζικές χρεώσεις ισοδυναμεί με το προκλητικά χαμηλό 0,9% των καθαρών κερδών των τεσσάρων συστημικών τραπεζών το 2025. Ο πέμπτος τραπεζικός πυλώνας δεν απέκτησε μέγεθος ικανό να αλλάξει την πραγματικότητα, όπως αναμενόταν.

Το ζήτημα υπερβαίνει τους ισολογισμούς, αφού οκτώ στις δέκα επιχειρήσεις είναι οικογενειακές και σχεδόν το 70% αυτών είναι πολύ μικρές· όταν μία κλείνει, χάνεται το εισόδημα ενός νοικοκυριού, η περιουσία και η προοπτική της επόμενης γενιάς. Επειδή πρόκειται κυρίως για επιχειρήσεις ελληνικής ιδιοκτησίας, μαζί τους υποχωρούν η μεταποίηση, οι τοπικοί προμηθευτές, η εγχώρια παραγωγή και το ελληνικό προϊόν.

Εδώ βρίσκεται η συζήτηση που επί δεκαετίες καμία κυβέρνηση δεν τοποθετεί στον πυρήνα της πολιτικής: το αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο, που το 2025 άφησε έλλειμμα 33,5 δισ. ευρώ. Η αντιμετώπισή του είναι δύσκολη, υπερβαίνει έναν εκλογικό κύκλο και απαιτεί μακροχρόνιο σχεδιασμό και συνεργασία με τις ελληνικές επιχειρήσεις· μόνο η σύμπραξη ελληνικής παραγωγής και εμπορίου μπορεί να ανατρέψει το έλλειμμα και να δημιουργήσει πλούτο που παραμένει στη χώρα.

Τα αιτήματα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών παραμένουν επί χρόνια ίδια και αναπάντητα, ενώ σήμερα η κατάσταση έχει φτάσει στο όριο: επαγγελματική στέγη 6+3 ετών για συνεπείς μισθωτές, οριζόντια ρύθμιση οφειλών σε 120 δόσεις προς ΑΑΔΕ και ΚΕΑΟ, ακατάσχετος επιχειρηματικός λογαριασμός, επανένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό, αλλαγή του πλαισίου προσφορών και εκπτώσεων, πρόσβαση στη χρηματοδότηση και στο Ταμείο Ανάκαμψης, κατάργηση του μνημονιακού τέλους επιτηδεύματος και της προκαταβολής φόρου, εξαίρεση των ατομικών επιχειρήσεων λιανικής από την τεκμαρτή φορολόγηση και μείωση του λειτουργικού κόστους. Δεν πρόκειται για προνόμια αλλά για όρους επιβίωσης και δίκαιου ανταγωνισμού. Χωρίς άμεση εφαρμογή, η ελληνική μικρομεσαία επιχείρηση θα μετατραπεί σε είδος υπό εξαφάνιση, αφήνοντας πίσω κλειστά καταστήματα, ερημωμένες εμπορικές γειτονιές, αγορά λίγων ομίλων, ελληνικά προϊόντα χωρίς δίκτυο διάθεσης και οικογένειες χωρίς εισόδημα, περιουσία, προοπτική και επαγγελματική συνέχεια.