Τράπεζες: Η ανησυχία για τον έκτακτο φόρο και τον σχηματισμό κυβέρνησης

Από το καλοκαίρι του 2019 μέχρι σήμερα ο τραπεζικός κλάδος έχει σημειώσει άλματα προόδου. Τα κόκκινα δάνεια, η μεγαλύτερη από τις πληγές που άφησε πίσω της η πολυετής οικονομική κρίση, έχουν υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά, κοντά στον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Την ίδια στιγμή δείκτες ρευστότητας και κεφαλαίου αποπνέουν υγεία, με τις τράπεζες να διαθέτουν υπερβάλλοντες πόρους τόσο για τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας όσο και για τη μεγέθυνσή τους μέσω εξαγορών.

Οι συνεχείς δε αναβαθμίσεις από τους οίκους αξιολόγησης έχουν επαναφέρει τους συστημικούς ομίλους στην επενδυτική βαθμίδα, ξεκλειδώνοντας ουσιαστικά τις αγορές, όπως καταδεικνύουν οι υψηλοί βαθμοί υπερκάλυψης κάθε έκδοσης, ομολογιακής ή μετοχικής, που έχουν επιχειρήσει τα τελευταία χρόνια.

Κέρδη-ρεκόρ

Υπό αυτές τις συνθήκες και ευνοημένες από την εφαρμοσθείσα τα προηγούμενα χρόνια νομισματική πολιτική, σημείωσαν κερδοφορία-ρεκόρ, που άνοιξε τον δρόμο για την επανεκκίνηση της διαδικασίας επιβράβευσης των μετόχων τους. Ταυτόχρονα, επέτρεψε στις διοικήσεις μέσω μη οργανικών κινήσεων να δημιουργήσουν διευρυμένους ομίλους με παρουσία σε κάθε γωνιά του χρηματοπιστωτικού τομέα, εντός και εκτός συνόρων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε στρατηγικές ενίσχυσης των εσόδων από προμήθειες. Πρόκειται για επιτυχίες που, όπως επισημαίνουν αναλυτές, καταγράφηκαν με την αξιοποίηση του αγαθού της κυβερνητικής σταθερότητας και της αποκατάστασης της εμπιστοσύνης τα τελευταία επτά χρόνια.

Καθώς όμως η χώρα οδεύει ολοταχώς προς την προεκλογική περίοδο, με πρώτο σταθμό της διαδρομής τα εγκαίνια της ΔΕΘ το ερχόμενο Σαββατοκύριακο, μπαίνει ξανά στην εξίσωση η μεταβλητή «πολιτική». Τα ερωτήματα σχετικά με το μετεκλογικό τοπίο θα αρχίσουν να απασχολούν ολοένα και περισσότερο την επενδυτική κοινότητα από εδώ και στο εξής.

Οι κίνδυνοι

Το κακό σενάριο είναι συγκεκριμένο, σύμφωνα με τραπεζική πηγή που παρακολουθεί εντατικά τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων τους τελευταίους μήνες. Μετά το κλείσιμο της κάλπης να μην καταστεί δυνατός ο σχηματισμός κυβέρνησης και η πολιτική αβεβαιότητα να επανέλθει στο προσκήνιο.

Σε αυτό το ενδεχόμενο και μέχρι να λυθεί ο γόρδιος δεσμός, ο βασικός κίνδυνος για τον κλάδο των τραπεζών σχετίζεται με την εμπιστοσύνη.

Εφόσον πληγεί, δύο είναι οι πιο πιθανές συνέπειες για το χρηματοπιστωτικό σύστημα:

• Το ρίσκο χώρας να ενισχυθεί οδηγώντας σε υψηλότερα επίπεδα το κόστος δανεισμού και για τα πιστωτικά ιδρύματα. Δεδομένης της διαρκούς παρουσίας τους πλέον στις αγορές, σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα υπάρξει επιβάρυνση σε τόκους, που θα επιδράσει αρνητικά στο οργανικό τους αποτέλεσμα.

• Οι φιλόδοξοι στόχοι των τραπεζών για την πιστωτική επέκταση θα τεθούν υπό αμφισβήτηση. Κι αυτό διότι σε περιόδους αστάθειας η ζήτηση για δανεισμό υποχωρεί.

Από τη μία πλευρά οι επιχειρήσεις αναβάλλουν επενδυτικά σχέδια μέχρις ότου υπάρξει καλύτερη εικόνα για τις εξελίξεις και από την άλλη τα νοικοκυριά μπορεί να καθυστερήσουν την αγορά πάγιων στοιχείων, όπως ένα σπίτι. Αρνητικά επηρεάζεται όμως και η προσφορά χρήματος, μια και οι τράπεζες γίνονται πιο προσεκτικές κατά την αξιολόγηση των αιτημάτων που δέχονται.

Στον αντίποδα πάντως, εάν το αποτέλεσμα των επόμενων βουλευτικών εκλογών δώσει άμεσα λειτουργική κυβερνητική λύση, οι τράπεζες θα είναι από τους πρώτους κλάδους που θα ωφεληθούν. Η εξάλειψη της πολιτικής αβεβαιότητας θα μπορούσε να περιορίσει το κόστος άντλησης κεφαλαίων από τις αγορές, ενισχύοντας τις προϋποθέσεις για τη διοχέτευση ακόμη πιο φτηνής ρευστότητας στην εγχώρια αγορά. Ταυτόχρονα, η αποκατάσταση της ορατότητας για την οικονομική πολιτική θα ενίσχυε την εμπιστοσύνη στον επιχειρηματικό τομέα, διευκολύνοντας την υλοποίηση νέων επενδυτικών σχεδίων και συνεπακόλουθα βελτιώνοντας τις προοπτικές για την πιστωτική επέκταση.

Προς την ίδια κατεύθυνση, εφόσον συνεχιστούν οι θετικές δημοσιονομικές επιδόσεις, λειτουργεί η περαιτέρω μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης ως συνθήκη αναγκαία για τη διεύρυνση της περιμέτρου νοικοκυριών και επιχειρήσεων που πληρούν τα συνήθη τραπεζικά κριτήρια για τη δανειοδότησή τους.

Εκτακτος φόρος

Προσώρας, πάντως, οι τραπεζικές διοικήσεις είναι στραμμένες στη ΔΕΘ, όπου το ερχόμενο Σαββατοκύριακο ο Πρωθυπουργός θα παρουσιάσει νέα μέτρα ανακούφισης φυσικών και νομικών προσώπων, ενώ αναμένεται να αναφερθεί στο πρόγραμμα της επόμενης 4ετίας. Πηγή από συστημικό όμιλο σημειώνει πως, παρά τις επίσημες διαψεύσεις, υπάρχει ανησυχία για το ενδεχόμενο η προεκλογική πίεση να φέρει ξανά στο τραπέζι έναν έκτακτο φόρο στα κέρδη τους. Κι αυτό, όπως εξηγεί, «όχι τόσο για το άμεσο αποτύπωμα στα αποτελέσματα του κλάδου από μία τέτοια παρέμβαση, αλλά για τον κίνδυνο να διαταραχθεί η προβλεψιμότητα για τους κανόνες του παιχνιδιού στη χώρα».

Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ