EE: Συζητούν και πάλι το σχέδιο για τη χρήση δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων υπέρ της Ουκρανίας

Εκτός απο τις τέσσερις ευρωπαικές χώρες που επανέφεραν πρόσφατα στην ΕΕ το ζήτημα της αποδέσμευσης των ρωσικών assets και η Ουκρανία επιδιώκει να ανοίξει ξανά η σχετική συζήτηση.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Ουκρανίας Βσεβολόντ Τσέντσοφ δήλωσε ότι η χώρα συζητά διάφορες επιλογές με τους Ευρωπαίους εταίρους για να καλύψει τα κενά στους αμυντικούς και πολιτικούς προϋπολογισμούς της. Η εμπροσθοβαρής χρηματοδότηση μέρους του δανείου των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ της ΕΕ για την Ουκρανία θα μπορούσε να βοηθήσει, είπε, αλλά δεν θα ήταν η μόνη λύση, σημειώνει το Politico.

«Εξετάζουμε επίσης τις ευκαιρίες στην ΕΕ και προτείνουμε, ειδικότερα, την ιδέα των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων», δήλωσε ο Τσέντσοφ στο περιθώριο μιας άτυπης συνάντησης των υπουργών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στο Δουβλίνο την Παρασκευή. «Είναι ένας έξυπνος τρόπος για να δημιουργηθούν χρήματα και να καλυφθεί το χρέος».

Η επιστολή των τεσσάρων

Υπενθυμίζεται ότι έκκληση στις Βρυξέλλες να ανανεώσουν τις προσπάθειές τους για την αξιοποίηση των δεσμευμένων κρατικών περιουσιακών στοιχείων της Ρωσίας , με σκοπό τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, απευθύνουν η Σουηδία, οι Κάτω Χώρες, η Ισπανία και η Πολωνία.

Τα σχέδια για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας με περισσότερα από 200 δισ. ευρώ από περιουσιακά στοιχεία της ρωσικής κεντρικής τράπεζας  -που τηρούνται στην ΕΕ στο πλαίσιο κυρώσεων- κατέρρευσαν τον περασμένο χειμώνα, καθώς το Βέλγιο, όπου τηρείται το μεγαλύτερο μέρος τους, μπλόκαρε την πρωτοβουλία.

Ωστόσο, όπως αναφέρουν οι Financial Times, σε επιστολή που απέστειλε αυτη η συμμαχία των ευρωπαικώνμ κρατών προς την Κομισιόν, ζητήθηκε από το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ να ξαναρχίσει τις εργασίες σχετικά με την ιδέα αυτή και να επιδιώξει σαφήνεια ζητώντας διευκρινίσεις σχετικά με τυχόν πρόοδο σε εναλλακτικά νομικά και τεχνικά πλαίσια που θα μπορούσαν να προσφέρουν λύση στο βέτο του Βελγίου.

«Τώρα είναι η ώρα να ξεκινήσουμε μια νέα συζήτηση για το πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε περαιτέρω τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας προς όφελος της Ουκρανίας, αλλά και δικό μας», δήλωσε η υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας Μαρία Μάλμερ Στένεργκαρντ. «Αυτός είναι ο δίκαιος και έξυπνος τρόπος για να διασφαλίσουμε ότι η Ουκρανία μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της και ολόκληρη την Ευρώπη.»

Στην επιστολή αναφέρεται ότι «χρησιμοποιώντας τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία, η ΕΕ μπορεί να διασφαλίσει ότι η Ρωσία θα πληρώσει χωρίς καθυστέρηση για την καταστροφή που έχει προκαλέσει στην Ουκρανία, μειώνοντας ταυτόχρονα το βάρος για τους δικούς μας φορολογούμενους».

«Προτείνουμε, επομένως, να κληθούν οι τεχνικοί εμπειρογνώμονες της Επιτροπής να διερευνήσουν . . . νέες επιλογές σχετικά με τον τρόπο αξιοποίησης των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων προς όφελος της Ουκρανίας, οι οποίες θα διασφαλίζουν ότι ο κίνδυνος θα κατανέμεται σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και ότι κανένα κράτος μέλος δεν θα φέρει δυσανάλογο βάρος», αναφέρεται στην επιστολή, η οποία υπογράφεται από τους τέσσερις υπουργούς Εξωτερικών των χωρών.

Προσθέτουν ότι το θέμα θα πρέπει να συζητηθεί σε συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στην Ιρλανδία την επόμενη εβδομάδα.

Επιπλέον χρήματα από την ΕΕ

Η Ουκρανία ζητά εδώ και καιρό από την ΕΕ να χρησιμοποιήσει τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, τα οποία έχουν παγώσει στο πλαίσιο των κυρώσεων που επιβλήθηκαν κατά της Μόσχας τις πρώτες ημέρες της πλήρους εισβολής της τον Φεβρουάριο του 2022, για να συμβάλει στη χρηματοδότηση της άμυνάς της.

Τα κέρδη που προκύπτουν από τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν δεσμευτεί στην Euroclear, το κεντρικό αποθετήριο τίτλων με έδρα τις Βρυξέλλες – το οποίο κατέχει το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιακών στοιχείων – χρησιμοποιούνται ήδη για τη χρηματοδότηση ενός δανείου ύψους έως 50 δισ. ευρώ που συμφωνήθηκε το 2024.

Καθώς το Κίεβο καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να προστατεύσει τις πόλεις του από τους νυχτερινούς βομβαρδισμούς με ρωσικούς πυραύλους, οι πρωτεύουσες της ΕΕ ανησυχούν πλέον ότι η χώρα χρειάζεται επιπλέον χρηματοδότηση πέραν του δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ που συγκεντρώθηκε από τον προϋπολογισμό της Ένωσης και το οποίο συγκροτήθηκε βιαστικά τον περασμένο Δεκέμβριο ως εναλλακτική λύση στην ιδέα των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων.

«Το δάνειο των 90 δισ. ευρώ αποτελεί έκφραση της δέσμευσης της ΕΕ να στηρίξει την Ουκρανία, αλλά είναι σαφές ότι δεν αρκεί», δήλωσε η Στένεργκαρντ.
«[Πρέπει] να διασφαλίσουμε ότι δεν θα φέρουν την ευθύνη για αυτό μόνο ένα ή δύο κράτη μέλη», ανέφερε το πρόσωπο που ενημερώθηκε για το έγγραφο.

Τον Δεκέμβριο, οι χώρες της ΕΕ συμφώνησαν να «συνεχίσουν να εργάζονται για […] τη σύσταση ενός δανείου αποζημίωσης με βάση τα ταμειακά υπόλοιπα που συνδέονται με τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας». Ωστόσο, από τότε δεν έχει υπάρξει καμία επικοινωνία σχετικά με το θέμα, οπότε οι χώρες ζητούν πλέον έκθεση προόδου, ανέφεραν οι πηγές.
Το Βέλγιο μπλόκαρε το σχέδιο πέρυσι λόγω ανησυχιών ότι θα έπρεπε να αναλάβει την αποπληρωμή των περιουσιακών στοιχείων σε περίπτωση νομικών αμφισβητήσεων από τη Ρωσία.

Το μήνυμα της Μόσχας

Η κατάσχεση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων «θα ήταν παράνομη και θα είχε νομικές συνέπειες», δήλωσε στους δημοσιογράφους την Πέμπτη ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ. «Η Ρωσία θα χρησιμοποιήσει όλο το φάσμα των νομικών μέσων για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της και να ασκήσει νομική δράση εναντίον όσων έλαβαν και εφάρμοσαν τέτοιες αποφάσεις», πρόσθεσε.

Ένας αξιωματούχος της ΕΕ που ενημερώθηκε για τις εσωτερικές συζητήσεις δήλωσε ότι «κανείς δεν έχει ακόμη καταθέσει μια νέα πρόταση που να μην προσκρούει στα ίδια πολιτικά εμπόδια που υπήρχαν τον Δεκέμβριο», προσθέτοντας ότι «δεν έχουμε κανένα μαγικό λευκό κουνέλι να βγάλουμε από το καπέλο».
«Μπορούμε όμως να πειραματιστούμε και να τροποποιήσουμε τις ίδιες νομικές προτάσεις, και αν αλλάξει το πολιτικό κλίμα, ίσως να εγκριθούν», πρόσθεσε.

Το Βέλγιο εξακολουθεί να έχει τις ίδιες επιφυλάξεις με πέρυσι, φοβούμενο νομικές αντιποίνες από τη Ρωσία και προειδοποιώντας για κινδύνους στις χρηματοπιστωτικές αγορές ως συνέπεια της παρέμβασης στα κρατικά περιουσιακά στοιχεία.

«Τίποτα δεν έχει αλλάξει από τη συζήτηση και την καταστροφή της προηγούμενης φοράς», ανέφερε ένας από τους ερωτηθέντες.

Η έκκληση για επιστροφή στην πρόταση περί δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων συμπίπτει με την εντατικοποίηση της συζήτησης σχετικά με το μέγεθος και τη χρηματοδότηση του επόμενου επταετούς κοινού προϋπολογισμού της ΕΕ. Ορισμένοι διπλωμάτες έχουν υποδείξει ότι η πρόσθετη χρηματοδότηση για την Ουκρανία θα μπορούσε να ενταχθεί σε αυτή τη συζήτηση και να αυξήσει την πίεση στις πρωτεύουσες να βρουν εναλλακτικές πηγές ρευστότητας.

Νέα πίεση απο την Ουκρανία

Η ΕΕ και η Ουκρανία «πρέπει να εξετάσουν άλλες επιλογές, να εξετάσουν, ας πούμε, διαφορετικά στοιχεία ως πρώτο βήμα» για να απελευθερώσουν τουλάχιστον ορισμένα από τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, δήλωσε ο Τσέντσοφ απαντώντας σε ερώτηση του POLITICO σχετικά με το πώς το Βέλγιο θα μπορούσε να αλλάξει γνώμη.

Η Ευρώπη χρειάζεται επίσης νέες ιδέες για το «πώς να εγγυηθεί αυτό το μέσο», πρόσθεσε. «Ίσως όχι μόνο η ΕΕ, αλλά και άλλοι παράγοντες μπορούν να παρέμβουν και να βοηθήσουν στην απάντηση στις ανησυχίες του Βελγίου. Επομένως, είναι σημαντικό να αρχίσουμε να εργαζόμαστε ξανά για το ζήτημα και να αναζητήσουμε τη λύση.»

«Είμαι βέβαιος ότι αν θέλουμε να βρούμε μια λύση, θα βρούμε μια λύση», πρόσθεσε.

Αλλά το Βέλγιο φαίνεται αμετανόητο. «Η θέση μας παραμένει η ίδια», δήλωσε στο POLITICO εκπρόσωπος του Βέλγου υπουργού Εξωτερικών, Μαξίμ Πρεβό.