90η ΔΕΘ – OT FORUM – Παπαστεργίου: Τέλος τα social media για τους κάτω των 15

Μια νέα εποχή για το gov.gr, στην οποία ο πολίτης δεν θα χρειάζεται πλέον να αναζητά και να προσκομίζει ακόμη και ψηφιακά τα δικαιολογητικά που ήδη διαθέτει το Δημόσιο, περιέγραψε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, μιλώντας στο OT Forum, στο πλαίσιο της 90ής ΔΕΘ, στους δημοσιογράφους Χρήστο Κολώνα και Αθανασία Ακρίβου.

Την ίδια ώρα, ο υπουργός αναφέρθηκε στη μεγάλη αλλαγή που έρχεται για την πρόσβαση των παιδιών κάτω των 15 ετών στα social media, ξεκαθαρίζοντας ότι η ευθύνη για την εξακρίβωση της ηλικίας θα μεταφέρεται στις ίδιες τις πλατφόρμες. Μάλιστα, για τους υφιστάμενους λογαριασμούς, το μήνυμα είναι σαφές: εφόσον μια πλατφόρμα διαπιστώνει ότι ένας λογαριασμός ανήκει σε ανήλικο, θα πρέπει να διακόπτει την πρόσβαση.

Παράλληλα, ο κ. Παπαστεργίου έκανε απολογισμό των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης, με ιδιαίτερη αναφορά στην Υγεία και τη Δικαιοσύνη, ενώ αναγνώρισε ότι οι κυβερνοεπιθέσεις αποτελούν μια διαρκή απειλή για το Δημόσιο, φέρνοντας ως παραδείγματα περιστατικά στον ΟΣΕ, στο Κτηματολόγιο και στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Το gov.gr της επόμενης ημέρας

Ο υπουργός παρουσίασε αρχικά το περίπτερο του gov.gr στη ΔΕΘ, το οποίο επιχειρεί να αποτυπώσει τη μετάβαση από τη γραφειοκρατική δημόσια διοίκηση του παρελθόντος στο σημερινό ψηφιακό κράτος και, κυρίως, στην επόμενη φάση του.

Όπως εξήγησε, χάρη στο Ταμείο Ανάκαμψης και άλλα χρηματοδοτικά προγράμματα έχουν πλέον διασυνδεθεί περίπου 800 μητρώα και συστήματα του Δημοσίου.

Αυτή η διαλειτουργικότητα ανοίγει τον δρόμο για μια ουσιαστική αλλαγή στη σχέση του πολίτη με το κράτος.

«Πλέον δεν υπάρχει κανένας λόγος, στο μεγαλύτερο κομμάτι των πιστοποιητικών και εγγράφων που το Δημόσιο διαθέτει, να τα αναζητά ο πολίτης, έστω και ψηφιακά, και να τα στέλνει», ανέφερε.

Στο νέο μοντέλο, ο πολίτης θα μπαίνει σε μία σελίδα, θα επιλέγει την υπηρεσία ή τη διαδικασία που επιθυμεί και θα ενημερώνεται για τα δικαιολογητικά που μπορούν να αναζητηθούν αυτόματα από το Δημόσιο.

Θα αρκεί η συναίνεσή του, ενώ ο ίδιος θα χρειάζεται να ανεβάζει μόνο έγγραφα που δεν είναι δυνατόν να βρίσκονται ήδη στην κατοχή του κράτους.

Ως παράδειγμα έφερε την περίπτωση ανοίγματος ενός γυμναστηρίου. Ο ενδιαφερόμενος θα μπορούσε να χρειαστεί να υποβάλει ο ίδιος την κάτοψη του χώρου, αλλά όχι πιστοποιητικά και στοιχεία που βρίσκονται ήδη στα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου.

«Για όλα τα υπόλοιπα, λοιπόν, υποβολή και τελειώνουμε εκεί πέρα», σημείωσε.

Social media: Η ευθύνη περνά στις πλατφόρμες

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η συζήτηση για την προστασία των ανηλίκων από τα social media και την επαλήθευση της ηλικίας τους.

Ο κ. Παπαστεργίου χαρακτήρισε το θέμα «τεράστιο ζήτημα», κάνοντας αναφορά και στις διεθνείς εξελίξεις γύρω από τη Meta.

Όπως εξήγησε, το πρόβλημα με αρκετές από τις σημερινές δικλίδες προστασίας είναι ότι μεγάλο μέρος της ευθύνης μεταφέρεται στον γονέα, ο οποίος καλείται να γνωρίζει πώς να ρυθμίσει εφαρμογές όπως το Instagram ή το Facebook και στη συνέχεια να αντιμετωπίσει και τις αντιδράσεις του παιδιού.

«Και πάλι πετάμε το μπαλάκι στους γονείς», παρατήρησε.

Κατά τον υπουργό, απαιτείται πιο αποφασιστική αντιμετώπιση των ίδιων των τεχνολογικών κολοσσών.

«Θα πρέπει να φέρουμε πιο δυναμικά τις πλατφόρμες στο τραπέζι και να τις αναγκάσουμε να κάνουν πράγματα», υπογράμμισε.

Πώς θα επιβεβαιώνεται η ηλικία

Σύμφωνα με τον υπουργό, η σχετική νομοθεσία έχει ολοκληρώσει τη φάση της διαβούλευσης και αναμένεται να έρθει στη Βουλή.

Η βασική φιλοσοφία είναι ότι η πλατφόρμα θα έχει την υποχρέωση να διαπιστώνει την ηλικία του χρήστη.

«Αγαπητή πλατφόρμα, θα πρέπει να διαπιστώσεις την ηλικία με όποιο τρόπο θέλεις και ξέρεις. Οι αλγόριθμοί σου είναι πολύ πιο έξυπνοι πλέον για να το κάνουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Εφόσον η πλατφόρμα δεν μπορεί να είναι βέβαιη για την ηλικία, θα μπορεί να ζητά επιβεβαίωση μέσω εφαρμογών όπως το Kids Wallet ή μέσω άλλων εργαλείων που ενδέχεται να προκύψουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Τι θα γίνει με τους υπάρχοντες λογαριασμούς ανηλίκων

Ο κ. Παπαστεργίου ήταν σαφής και ως προς τους λογαριασμούς που υπάρχουν ήδη.

«Αν πιστεύεις ότι αυτός ο λογαριασμός ανήκει σε ανήλικο, τον κόβεις. Αν δεν είσαι σίγουρος ότι ανήκει σε ανήλικο, ζήτα επιβεβαίωση ηλικίας με ό,τι εργαλείο μπορεί να προκύψει», είπε απευθυνόμενος νοητά στις πλατφόρμες.

Για τη μη συμμόρφωση υπενθύμισε ότι ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) προβλέπει πολύ μεγάλα πρόστιμα, τα οποία μπορούν να υπολογίζονται ως ποσοστό επί του ετήσιου τζίρου των εταιρειών.

Έθεσε, ωστόσο, ένα ευρωπαϊκό ζήτημα εφαρμογής των κυρώσεων: σήμερα τα πρόστιμα επιβάλλονται στη χώρα της ΕΕ όπου έχει την έδρα της η εκάστοτε πλατφόρμα – στην περίπτωση πολλών τεχνολογικών εταιρειών, στην Ιρλανδία.

«Αυτό είναι κάτι το οποίο πρέπει να ξαναδούμε κοινά και ευρωπαϊκά», σημείωσε.

Ταμείο Ανάκαμψης: Όλοι οι πολίτες επηρεάστηκαν θετικά

Ο υπουργός έκανε εκτενή αναφορά και στον απολογισμό του Ταμείου Ανάκαμψης, υποστηρίζοντας ότι η επίδρασή του εκτείνεται σε ένα πολύ μεγάλο μέρος της καθημερινότητας.

«Δεν νομίζω πως υπάρχει τομέας της ζωής ενός πολίτη που δεν έχει επηρεαστεί θετικά από τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης», ανέφερε.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα έφερε την ολοκλήρωση του Ε65 και τη σύνδεσή του με την Εγνατία, επισημαίνοντας τη σημασία του έργου τόσο για τη Θεσσαλία όσο και για τη Δυτική Μακεδονία.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε όμως στην Υγεία, όπου, όπως είπε, τα πληροφοριακά συστήματα των διαφορετικών υγειονομικών περιφερειών δεν μπορούσαν προηγουμένως να επικοινωνήσουν μεταξύ τους.

«Αυτά τελείωσαν», σημείωσε.

Αναφέρθηκε στον νέο ηλεκτρονικό φάκελο, στο MyHealthApp και στο νέο σύστημα συνταγογράφησης, καθώς και στα προγράμματα προληπτικών εξετάσεων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, περίπου 6,7 εκατομμύρια πολίτες ήταν ωφελούμενοι των συγκεκριμένων δράσεων, ενώ σε περίπου 300.000 περιπτώσεις εντοπίστηκε κάποιο εύρημα.

Κατά τον ίδιο, με αυτόν τον τρόπο σώθηκαν ανθρώπινες ζωές, βελτιώθηκε η ποιότητα της υγείας και περιορίστηκε η επιβάρυνση του συστήματος Υγείας μέσω της πρόληψης.

Οι αλλαγές στη Δικαιοσύνη

Ο κ. Παπαστεργίου αναφέρθηκε επίσης στον ψηφιακό μετασχηματισμό της Δικαιοσύνης, συνδέοντάς τον τόσο με την καθημερινότητα των πολιτών όσο και με τη λειτουργία της οικονομίας.

Όπως είπε, ολοκληρώθηκε το νέο πληροφοριακό σύστημα για τη Δικαιοσύνη, το ΟΣΔΔΥ, ενώ προχώρησε και ο νέος ηλεκτρονικός φάκελος δικογραφίας.

Σύμφωνα με τον υπουργό, οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις, σε συνδυασμό με τον νέο δικαστικό χάρτη, έχουν συμβάλει σημαντικά στη μείωση των χρόνων αναμονής για την απονομή της Δικαιοσύνης.

Κυβερνοεπιθέσεις: «Μονίμως κάτι προκύπτει»

Στο μέτωπο της κυβερνοασφάλειας, ο υπουργός αναγνώρισε ότι δεν μπορεί να δοθεί μια απλή απάντηση για το επίπεδο θωράκισης ολόκληρου του Δημοσίου, καθώς τα πληροφοριακά του συστήματα δεν βρίσκονται όλα σε κοινές υποδομές.

Έκανε αναφορά σε περιστατικά που έχουν καταγραφεί στον ΟΣΕ, στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και στο Κτηματολόγιο.

«Θα πρέπει συνεχώς να σκεφτόμαστε ότι κάτι μπορεί να μας έχει ξεφύγει», σημείωσε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη συνεχούς ανανέωσης των συστημάτων και μεταφοράς τους σε ασφαλέστερες υποδομές cloud.

Στο Κτηματολόγιο, όπως ανέφερε, πραγματοποιήθηκε φέτος η μεταφορά των συστημάτων σε cloud υποδομές, μια διαδικασία την οποία χαρακτήρισε ιδιαίτερα δύσκολη λόγω του όγκου και της σημασίας των δεδομένων.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στον ρόλο της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας για τις κρίσιμες ιδιωτικές υποδομές σε τομείς όπως η ενέργεια, η υγεία και οι τηλεπικοινωνίες, αλλά και στον μηχανισμό προστασίας του Δημοσίου.

Ο ανθρώπινος παράγοντας

Παρά την τεχνολογική θωράκιση, ο κ. Παπαστεργίου επισήμανε ότι ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους παραμένει ο ανθρώπινος παράγοντας.

«Τα συστήματα μπορεί να είναι τέλεια, πάντα κάποιος κάτι ξεχνάει», ανέφερε.

Έφερε ως παραδείγματα ξεχασμένες συνδέσεις VPN ή παλαιούς servers που παραμένουν ενεργοί για να εξυπηρετούν ανάγκες απομακρυσμένης πρόσβασης.

Μάλιστα, όπως αποκάλυψε, σε δύο από τα περιστατικά κυβερνοασφάλειας στα οποία είχε αναφερθεί, το πρόβλημα συνδεόταν ακριβώς με τέτοιου είδους ξεχασμένες συνδέσεις: «Σε δύο από τις περιπτώσεις αυτές που αναφέρθηκα ήταν κάποια ξεχασμένα VPN, κάποιες ξεχασμένες συνδέσεις που κάποιος ήθελε να κρατήσει για να κάνει εξ αποστάσεως εργασία».