Με την ακρίβεια να εξακολουθεί να πιέζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, η κυβέρνηση μεταθέτει για το 2028 τον στόχο του κατώτατου μισθού των 1.000 ευρώ και μάλιστα μεικτά, ενώ για τον Απρίλιο του 2027 η δέσμευση του Κυριάκου Μητσοτάκη περιορίζεται σε αύξησή του πάνω από τα 950 ευρώ.
Οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη από τη ΔΕΘ δημιουργούν νέα δεδομένα για εργαζομένους και επιχειρήσεις, χωρίς όμως να λύνουν το βασικό πρόβλημα που απασχολεί τους πάντες και δεν είναι άλλο από το πόσο θα αξίζουν πραγματικά τα 1.000 ευρώ το 2028, εφόσον μέχρι τότε το αυξημένο κόστος σε τρόφιμα, στέγαση, ενέργεια και βασικές υπηρεσίες συνεχίσει να απορροφά σημαντικό μέρος των εισοδημάτων. Αυτό δείχνουν όλες οι προβλέψεις για την πορεία του πληθωρισμού και της συνεπαγόμενης ακρίβειας που πλήττει τα εισοδήματα των πολιτών σε όλη την Ελλάδα.
Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη αύξησης των αποδοχών και στις αντοχές των επιχειρήσεων. Από το 2027 οι ασφαλιστικές εισφορές θα μειωθούν κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, μοιρασμένη ισόποσα σε εργοδότες και εργαζομένους. Πρόκειται, όμως, για ένα περιορισμένο μέτρο, το οποίο δεν εξουδετερώνει την αύξηση του συνολικού μισθολογικού κόστους.
Κατώτατος μισθός: Το χρονοδιάγραμμα
Το χρονοδιάγραμμα που παρουσίασε ο πρωθυπουργός προβλέπει ότι ο κατώτατος μισθός θα ξεπεράσει τα 950 ευρώ τον Απρίλιο του 2027 και θα φτάσει στα 1.000 ευρώ το 2028.
Πρόκειται αναμφίβολα για ονομαστική αύξηση των αποδοχών. Το κρίσιμο, ωστόσο, για έναν χαμηλόμισθο δεν είναι μόνο ο αριθμός που αναγράφεται στη μισθοδοσία, αλλά το τι μπορεί να αγοράσει με αυτόν.
Και εδώ βρίσκεται το αδύναμο σημείο της κυβερνητικής εξαγγελίας. Όσο η αύξηση των τιμών προηγείται ή απορροφά σημαντικό μέρος της αύξησης των μισθών, η πραγματική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου παραμένει μικρότερη από αυτή που υποδηλώνει η ονομαστική μεταβολή.
Έτσι, ο στόχος των 1.000 ευρώ μπορεί να ακούγεται ισχυρός ως πολιτικό -αλλά κυρίως επικοινωνιακό- μήνυμα, όμως θα κριθεί τελικά από την πραγματική αγοραστική δύναμη που θα αντιπροσωπεύει όταν εφαρμοστεί.
Μισή μονάδα εισφορών απέναντι στο αυξημένο κόστος
Η άλλη πλευρά της εξίσωσης αφορά τις επιχειρήσεις και κυρίως τις μικρές και πολύ μικρές, οι οποίες καλούνται να χρηματοδοτήσουν τις αυξήσεις των μισθών σε ένα περιβάλλον ήδη αυξημένου ενεργειακού κόστους, ακριβότερων πρώτων υλών και υψηλότερων λειτουργικών εξόδων.
Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα από το 2027 θα επιμεριστεί κατά 0,25 μονάδα στους εργοδότες και κατά 0,25 στους εργαζομένους.
Από το 2028 αλλάζουν οι κανόνες
Ακόμη μεγαλύτερη αλλαγή έρχεται από την 1η Ιανουαρίου 2028, όταν ο καθορισμός του κατώτατου μισθού περνά σε νέο σύστημα αυτόματης αναπροσαρμογής.
Οι αυξήσεις θα προσδιορίζονται μέσω μαθηματικού τύπου, με βάση επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και δύο βασικές μεταβλητές: τον πληθωρισμό και την παραγωγικότητα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δίνεται στην εξέλιξη των τιμών για τα νοικοκυριά που βρίσκονται στο χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κατανομής. Η λογική είναι ότι τα χαμηλότερα εισοδήματα πλήττονται δυσανάλογα από τις ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά, καθώς τρόφιμα, στέγαση και ενέργεια καταλαμβάνουν πολύ μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού τους.
Η δεύτερη παράμετρος θα είναι η παραγωγικότητα, ώστε οι μισθολογικές αυξήσεις να συνδέονται με τις πραγματικές δυνατότητες της οικονομίας.
Ο «αλγόριθμος» αντί της διαπραγμάτευσης
Ο νέος μηχανισμός, πάντως, ανοίγει ένα ακόμη μέτωπο.
Η ΓΣΕΕ και οι εργατικές οργανώσεις επιμένουν στην επαναφορά των ελεύθερων συλλογικών διαπραγματεύσεων, θεωρώντας ότι ένας μαθηματικός τύπος δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον κοινωνικό διάλογο ούτε να αποτυπώσει το σύνολο των αναγκών των εργαζομένων.
Από την άλλη πλευρά, οι εργοδοτικοί φορείς ζητούν οι αυξήσεις να συμβαδίζουν με την παραγωγικότητα, προειδοποιώντας ότι μια μεγάλη απόκλιση μεταξύ μισθών και παραγωγικότητας θα επιβαρύνει περισσότερο τις επιχειρήσεις με μικρά περιθώρια.
Το θετικό για τους εργαζομένους είναι η «ρήτρα μη μείωσης». Ακόμη και σε περίπτωση ύφεσης, αποπληθωρισμού ή αρνητικής εξέλιξης των οικονομικών δεικτών, ο κατώτατος μισθός δεν θα μπορεί να μειωθεί ονομαστικά. Στη δυσμενέστερη περίπτωση θα «παγώνει».
