Δελφίνια στα βουνά

Πώς θα νιώθατε αν ζούσατε στα μέσα του 7ου π.Χ. αιώνα, δεν είχατε ιδέα περί έκλειψης ηλίου και βλέπατε ξαφνικά τη μέρα να γίνεται νύχτα; Μια μικρή γεύση μάς δίνει ο Αρχίλοχος.

Γύρω στο 648 π.Χ., περιέγραψε το σοκ που έζησε με τους εξής στίχους (σε πολύ ελεύθερη απόδοση): Τα πάντα είναι πιθανά από τη στιγμή που ο Δίας έκρυψε τον ήλιο και έφερε καταμεσήμερο τη νύχτα. Μην απορήσετε πλέον αν δείτε ακόμη και δελφίνια στα βουνά.

Κάπως έτσι φαίνεται ότι βίωσαν το φαινόμενο οι άνθρωποι της εποχής. Και τους έπιασε «κρύος φόβος», αντίδραση λογική στη θέα του πρωτόγνωρου φαινομένου. Ακόμη και σήμερα, που γνωρίζουμε τι ακριβώς συμβαίνει, κάτι μας πιάνει. «Κρύος φόβος» πάντως όχι. Η γνώση που συσσώρευσε η επιστήμη στα χρόνια που μεσολάβησαν απομυθοποίησε πολλά μυστήρια της φύσης. Η δυνατότητα της πρόβλεψης μετρίασε τον φόβο. Ισως έτσι εξηγείται η σχετική απάθειά μας απέναντι σε ποτάμια που στερεύουν, θάλασσες που σιγοβράζουν, παγετώνες που καταρρέουν. Μόνο για λίγο κοντοστεκόμαστε. Το σενάριο είναι λίγο-πολύ γνωστό.

Επί τουλάχιστον πέντε δεκαετίες προειδοποιούν οι επιστήμονες για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Τώρα βλέπουμε το έργο να παίζεται μπροστά μας, ενώ γνωρίζουμε στο περίπου και τα επόμενα επεισόδια. Ξέρουμε ότι ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο η υπερθέρμανση του πλανήτη θα φθάσει τουλάχιστον τους 1,8°C, ξεπερνώντας τον στόχο των 1,5°C της Συμφωνίας του Παρισιού.

Εικάζουμε ότι το 2027 θα είναι κατά πάσα πιθανότητα το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί και πως το οικονομικό κόστος θα συνεχίσει να αυξάνεται. Οι μέσες ετήσιες απώλειες από φυσικές καταστροφές μπορεί να φθάσουν τα 450 δισ. δολάρια. Αυτό που δεν γνωρίζουμε ακόμα – και καλύτερα να μην το μάθουμε – είναι τι ακριβώς θα ακολουθήσει, αν ξεπεραστούν κρίσιμα σημεία καμπής. Κανείς δεν ξέρει πώς θα αντιδράσει ο πλανήτης και ποιες αλυσιδωτές αντιδράσεις θα ενεργοποιηθούν, εάν ξεπεραστεί το σημείο «βρασμού».

Παρ’ όλα αυτά, κρύος ιδρώτας ακόμη δεν μας λούζει. Τα ακραία φαινόμενα για λίγο μόνο απασχολούν τον δημόσιο διάλογο. Οι αιτίες για τη στάση αυτή, εκτός από την απομάγευση που χρεώνεται στην επιστήμη, πρέπει να αναζητηθούν και σε ψυχολογικούς μηχανισμούς, όπως η άρνηση. Εθελουσία συλλογική τύφλωση απέναντι σε μια βέβαιη απειλή. Καλύτερα λοιπόν να μην κοιτάμε ψηλά. Μέχρι να δούμε όντως κάποτε δελφίνια στα βουνά.

Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ