Παρά την πίεση που ασκούν ορισμένες κυβερνήσεις και καταναλωτές για μια παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση, οι εταιρείες ιδιωτικών κεφαλαίων (private equities) συνεχίζουν να επενδύουν μαζικά σε ορισμένους από τους μεγαλύτερους εκπομπείς αερίων του θερμοκηπίου στον κόσμο. Μετά την πανδημία του Covid-19, αρκετές εταιρείες, τράπεζες, ακόμη και εταιρείες του ενεργειακού τομέα άρχισαν να εισάγουν αυστηρότερα πρότυπα περιβαλλοντικών, κοινωνικών και διακυβερνητικών κριτηρίων (ESG), συμπεριλαμβανομένων μέτρων για την απανθρακοποίηση των δραστηριοτήτων τους.
Έκθεση διαπίστωσε ότι τα χαρτοφυλάκια 20 εταιρειών ιδιωτικών κεφαλαίων χρηματοδοτούν εταιρείες που παράγουν 1,5 δισεκατομμύρια τόνους αερίων του θερμοκηπίου ετησίως
Ωστόσο, μόλις δύο χρόνια αργότερα, πολλές εταιρείες έχουν κάνει πίσω όσον αφορά τους στόχους τους για τα ESG, ενώ οι εταιρείες ιδιωτικών κεφαλαίων συνεχίζουν να χρηματοδοτούν ορισμένους από τους πιο ρυπογόνους κλάδους.
Μια πρόσφατη έκθεση διαπίστωσε ότι τα χαρτοφυλάκια 20 εταιρειών ιδιωτικών κεφαλαίων χρηματοδοτούν εταιρείες που παράγουν 1,5 δισεκατομμύρια τόνους αερίων του θερμοκηπίου ετησίως, ποσότητα που υπερβαίνει τις ετήσιες εκπομπές οποιασδήποτε χώρας εκτός από την Κίνα, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ινδία και τη Ρωσία. Συνολικά, αυτές οι κορυφαίες εταιρείες διαχειρίζονται περιουσιακά στοιχεία ύψους 7,3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, γεγονός που τους δίνει τη δυνατότητα να επηρεάζουν σημαντικές παγκόσμιες χρηματοοικονομικές αποφάσεις, όπως σημειώνει σε σχετικό δημοσίευμα ο ενεργειακός ιστότοπος oilprice.com. Ωστόσο, οι επενδύσεις τους στον τομέα της ενέργειας συνεχίζουν να υποστηρίζουν την ανάπτυξη ορυκτών καυσίμων, συμπεριλαμβανομένου του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και του άνθρακα.
Τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές που αφορούν ορυκτά καύσιμα
Το Private Equity Climate Risks Consortium πραγματοποίησε μια νέα ανάλυση των 20 εταιρειών ιδιωτικών κεφαλαίων που επένδυσαν σε παγκόσμιες ενεργειακές υποδομές και διαπίστωσε ότι, μεταξύ των περιουσιακών τους στοιχείων, οι εταιρείες αυτές κατείχαν 24.000 χιλιόμετρα αγωγών, 124 GW δυναμικότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε 370 σταθμούς που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα, καθώς και εκατοντάδες πετρελαϊκά και αεριοφόρα κοιτάσματα.
Για τη διεξαγωγή της ανάλυσης, οι ερευνητές συγκέντρωσαν δεδομένα από τον πάροχο δεδομένων ιδιωτικών αγορών PitchBook και χρησιμοποίησαν πληροφορίες από ιστοσελίδες εταιρειών, δελτία τύπου, ειδησεογραφικά άρθρα και κανονιστικές καταθέσεις. Λόγω κενών στα δεδομένα, δεν ήταν δυνατό να επαληθευτεί το συνολικό ποσό που είχαν επενδύσει οι 20 εταιρείες ιδιωτικών κεφαλαίων σε περιουσιακά στοιχεία ορυκτών καυσίμων. Ωστόσο, μια προηγούμενη ανάλυση της PitchBook υποδείκνυε ότι τα ιδιωτικά κεφάλαια χρηματοδότησαν ενεργειακά περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των 1,1 τρισεκατομμυρίων δολαρίων μεταξύ 2010 και 2021, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων αφορούσε περιουσιακά στοιχεία ορυκτών καυσίμων.
Οι εταιρείες ιδιωτικών κεφαλαίων που αξιολογήθηκαν στην ανάλυση περιλάμβαναν τις BlackRock, GIP, Energy Capital Partners, EQT και Kayne Anderson, οι οποίες, σύμφωνα με την έκθεση, έχουν αυξήσει τον αριθμό των εταιρειών ορυκτών καυσίμων στα χαρτοφυλάκιά τους από το 2024.
Τον Αύγουστο του 2025, η S&P Global ανέφερε ότι οι παγκόσμιες επενδύσεις ιδιωτικών κεφαλαίων και επιχειρηματικών κεφαλαίων στον τομέα της μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου ήταν σε καλό δρόμο να ξεπεράσουν τα επίπεδα του προηγούμενου έτους. Ο τομέας της μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου περιλαμβάνει αγωγούς αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου, διανομείς διυλισμένων καυσίμων και ναυτιλιακές εταιρείες. Οι επενδύσεις στον τομέα αυτό ανήλθαν συνολικά σε 4 δισεκατομμύρια δολάρια, κατανεμημένες σε 13 συναλλαγές μεταξύ Ιανουαρίου και Αυγούστου του περασμένου έτους, ποσό υψηλότερο από τα 3,36 δισεκατομμύρια δολάρια που καταγράφηκαν σε 12 συναλλαγές την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους.
Συνέχιση επενδύσεων και με ΑΙ
Οι επενδύσεις ιδιωτικών κεφαλαίων σε βιομηχανίες που παράγουν αέρια του θερμοκηπίου αναμένεται να συνεχιστούν παράλληλα με την άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης (AI). Αρκετές εταιρείες τεχνολογίας σε όλο τον κόσμο αναπτύσσουν πολλαπλά κέντρα δεδομένων μεγάλης κλίμακας, πολλά από τα οποία λειτουργούν με φυσικό αέριο, το οποίο χρησιμοποιείται για την τροφοδοσία της τεχνητής νοημοσύνης και άλλων προηγμένων υπολογιστικών λειτουργιών. Ως εκ τούτου, οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να οδηγήσουν σε αύξηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Περίπου οι μισοί από τους 10 κορυφαίους ιδιοκτήτες κέντρων δεδομένων στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν λάβει χρηματοδότηση από ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια. Ο διευθυντής επικοινωνίας της Private Equity Stakeholder, Matt Parr, δήλωσε: «Αυτός ο κλάδος δεν υπόκειται σε επαρκή έλεγχο και δεν αναγνωρίζεται επαρκώς η συμβολή του στις παγκόσμιες εκπομπές… Πρόκειται για ένα πολύ αδιαφανές επιχειρηματικό μοντέλο».
Ο Parr πρόσθεσε: «Η Blackstone αγοράζει ορισμένες από τις εταιρείες με τις οποίες συνεργάζονται οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. Πώς μπορούν οι ρυθμιστικές αρχές να διαχειρίζονται και να παρακολουθούν όλες αυτές τις διαφορετικές επενδύσεις, ενώ παράλληλα προσπαθούν να διατηρήσουν τις τιμές προσιτές για τους καταναλωτές;» Και πρόσθεσε: «Αυτό απλώς δείχνει ότι αυτές οι επενδύσεις ιδιωτικών κεφαλαίων σε κέντρα δεδομένων θα διατηρήσουν ζωντανά τα έργα ορυκτών καυσίμων για πολύ περισσότερο καιρό.»
Πολλές εταιρείες ιδιωτικών κεφαλαίων είχαν δηλώσει στο παρελθόν ότι στόχος τους είναι να αποφεύγουν τις επενδύσεις σε ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, ορισμένες φαίνεται να αλλάζουν στάση. Για παράδειγμα, ο σουηδικός παγκόσμιος επενδυτικός οργανισμός EQT, ο οποίος έχει τοποθετηθεί ως επενδυτής με κλιματική συνείδηση που υποστηρίζει την πράσινη μετάβαση, ενδέχεται σύντομα να εξαγοράσει την ενεργειακή εταιρεία AES Corporation, παρόλο που το φυσικό αέριο εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει περίπου το 32% της συνολικής παραγωγικής ικανότητας της AES, ενώ ο άνθρακας συνεισφέρει το 16% και το πετρέλαιο το 2%.
Οι εταιρείες ιδιωτικών κεφαλαίων συχνά υποστηρίζουν ότι οι επενδύσεις σε ορυκτά καύσιμα αποδίδουν σταθερά καλά, ως λόγο για να συνεχίσουν να επενδύουν στον τομέα αυτό. Ωστόσο, η αξιολόγηση του ισχυρισμού αυτού από το Private Equity Climate Risks Consortium υποδηλώνει ότι αυτό ενδέχεται να μην ισχύει. Η κοινοπραξία εξέτασε 145 επενδυτικά κεφάλαια private equity που εστιάζουν στον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, για τα οποία υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία απόδοσης και τα οποία άρχισαν να επενδύουν μεταξύ του 2001 και του 2016, διαπιστώνοντας ότι οι επενδυτές συνεισέφεραν συνολικά 190,4 δισεκατομμύρια δολάρια σε αυτά τα κεφάλαια και έλαβαν πίσω 192,9 δισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή απόδοση μόλις 1 τοις εκατό.
Μια πιο προσεκτική εξέταση υποδηλώνει ότι τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια ενδέχεται να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη στήριξη της συνεχιζόμενης επέκτασης της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων, καθώς οι εταιρείες ιδιωτικών επενδύσεων συνεχίζουν να χρηματοδοτούν έργα πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα σε όλο τον κόσμο. Αυτή η χρηματοδότηση συμβάλλει στην αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και έρχεται σε αντίθεση με τους στόχους αρκετών κυβερνήσεων για ενεργειακή μετάβαση.
