Με ανθεκτική αλλά ευάλωτη δυναμική κινείται η παγκόσμια οικονομία προς το 2027, σύμφωνα με την Επενδυτική Στρατηγική της Τράπεζας Πειραιώς.
Σύμφωνα με τους αναλυτές η έκταση της νομισματικής σύσφιγξης και η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πορεία των τιμών της ενέργειας.
Αυτό σημαίνει ότι πιθανή αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις και να δώσει περιθώριο στις κεντρικές τράπεζες να ολοκληρώσουν νωρίτερα το κύκλο των αυξήσεων, ενώ μια νέα κλιμάκωση θα αύξανε τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού, ιδίως την ενεργειακά εξαρτημένη Ευρώπη.
Ωστόσο δεν διαφαίνεται ορατή προοπτική αποκλιμάκωσης βραχυπρόθεσμα προμηνύοντας ένα δύσκολο ενεργειακό χειμώνα.
Καθώς η ενέργεια τροφοδοτεί τις πληθωριστικές πιέσεις στον κύκλο της ανόδου των επιτοκίων εισήλθε η Federal Reserve, ακολουθώντας την ΕΚΤ και την Τράπεζα της Ιαπωνίας. Οι τρεις κεντρικές τράπεζες αύξησαν τα επιτόκια τους κατά 25 μονάδες βάσης στέλνοντας σήμα για νέες αυξήσεις.
Το δίλημμα των κεντρικών τραπεζών
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής καλούνται να καταπολεμήσουν τις πληθωριστικές πιέσεις χωρίς να πλήξουν υπέρμετρα την ανάπτυξη, καθώς η οικονομία αν και ανθεκτική μέχρι τώρα παραμένει εύθραυστη.
Η Federal Reserve
Στις ΗΠΑ, η ανάπτυξη επιβραδύνθηκε το β΄ τρίμηνο στο 2,2 % σε τριμηνιαία ετησιοποιημένη βάση (α΄ τρίμ.: 2,5%), κυρίως λόγω των εισαγωγών.
Tα πιο πρόσφατα στοιχεία και οι πρόδρομοι δείκτες σηματοδοτούν ότι η οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται με ικανοποιητικό ρυθμό, με την ανάπτυξη για το 2026-27 να εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 2%. Βασικοί μοχλοί παραμένουν οι αυξημένες εταιρικές επενδύσεις, ιδίως στην τεχνητή νοημοσύνη και οι καλές συνθήκες στην αγορά εργασίας.
Η κατανάλωση στις ΗΠΑ στηρίζεται από τα νοικοκυριά με υψηλά εισοδήματα
Από την άλλη, ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός και ενδέχεται να αυξηθεί περαιτέρω καθώς οι επιπτώσεις των υψηλών τιμών ενέργειας διαχέονται ευρύτερα στην οικονομία. Η εξέλιξη αυτή επιβαρύνει το κόστος διαβίωσης και εξηγεί την αυξανόμενη απαισιοδοξία των καταναλωτώνκαι ειδικά του λιγότερου εύπορου τμήματος της αμερικανικής κοινωνίας.
Η οικονομία των ΗΠΑ συνεχίζει να κινείται στο μοτίβο των δύο ταχυτήτων (K-shaped economy).
Η κατανάλωση στηρίζεται από τα νοικοκυριά με υψηλά εισοδήματα, τα οποία επωφελούνται περισσότερο από την άνοδο των χρηματιστηριακών αγορών. Η ενίσχυση της αξίας των χαρτοφυλακίων τους δημιουργεί θετικό wealtheffect, στηρίζοντας την καταναλωτική δαπάνη παρά την επιβάρυνση από το υψηλότερο κόστος διαβίωσης.
Στο πλαίσιο αυτό, οι αγορές αποτιμούν μία έως δύο ακόμη αυξήσεις του βασικού επιτοκίου της Fed εντός του 2026 και άλλες δύο έως τον Σεπτέμβριο του 2027.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, όπου η ανάπτυξη στηρίζεται στις επενδύσεις, στην Ευρωζώνη η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η αναθεώρηση του ρυθμού ανάπτυξης του β΄ τριμήνου στο 0,6% σε τριμηνιαία βάση (α΄ τρίμ.: 0,0%) εξέπληξε θετικά, αν και οφείλεται κυρίως στην Ιρλανδία.
(Το ιρλανδικό ΑΕΠ αναθεωρήθηκε στο 10,2% από 3,9% που εκτιμήθηκε προηγουμένως με την αύξηση να προέρχεται από άλμα 22% στην βιομηχανική παραγωγή των πολυεθνικών που δραστηριοποιούνται στην Ιρλανδία και κυρίως των φαρμακευτικών).
Η υψηλή ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης διατηρεί ανοδικούς κινδύνους
Στην Ευρωζώνη, θετικά επιδρούν η ανθεκτική αγορά εργασίας, οι δαπάνες σε άμυνα και υποδομές, ιδίως στη Γερμανία, ενώ και οι δείκτες PMI του Σεπτεμβρίου σηματοδοτούν συνέχιση της ήπιας ανάπτυξης το γ΄ τρίμηνο. Αντίθετα, οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ κινδυνεύουν από τους δασμούς, η κατασκευαστική δραστηριότητα περιορίζεται και τα πιστοδοτικά κριτήρια αυστηροποιούνται, αν και λιγότερο από το αναμενόμενο.
Ο γενικός πληθωρισμός επιταχύνθηκε τον Αύγουστο στο 3,3% (Ιούλ.: 2,9%), σχεδόν αποκλειστικά λόγω της ενέργειας, καθώς ο δομικός υποχώρησε στο 2,4%. Ωστόσο, η υψηλή ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης διατηρεί ανοδικούς κινδύνους.
Για τον λόγο αυτό, η ΕΚΤ, μετά τη δεύτερη αύξηση επιτοκίων μετέθεσε την επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο για το 2028, αναθεωρώντας ωστόσο ανοδικά την ανάπτυξη (2026: 0,9%, 2027: 1,4%), ενώ οι αγορές αποτιμούν περίπου 35 μ.β. πρόσθετης αύξησης έως το τέλος του έτους. Πηγή κινδύνου αποτελεί και η πολιτική αστάθεια στη Γαλλία (spread έναντι Bund: ~152 μ.β.).
Κίνα
Διαφορετική είναι η πρόκληση στην Κίνα, όπου το πρόβλημα δεν είναι ο υψηλός πληθωρισμός αλλά η αδύναμη εσωτερική ζήτηση. Ο ρυθμός ανάπτυξης επιβραδύνθηκε το β΄ τρίμηνο στο 4,3% σε ετήσια βάση (α΄ τρίμ.: 5,0%).
Οι εξαγωγές παραμένουν ο ισχυρότερος μοχλός ανάπτυξης, ενώ οι λιανικές πωλήσεις, οι πάγιες επενδύσεις και ο χαμηλός πληθωρισμός αποτυπώνουν την περιορισμένη συμβολή της εσωτερικής αγοράς, με την αγορά ακινήτων να λειτουργεί επιβαρυντικά. Με την οικονομική πολιτική να παραμένει υποστηρικτική, ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται γύρω στο 4,5% το 2026 και στο 4,3% το 2027.
Η επιβράδυνση της Κίνας, σε συνδυασμό με το ενεργειακό σοκ και τη σύσφιξη της Fed, επηρεάζει και τις υπόλοιπες αναδυόμενες οικονομίες, οι οποίες αναμένεται να επιβραδυνθούν το 2026 στο 3,7% (2025: 4,6%), πριν ανακάμψουν στο 4,4% το 2027.
Οι υψηλές τιμές ενέργειας πλήττουν δυσανάλογα τους μεγάλους εισαγωγείς ενέργειας, ενώ τα υψηλότερα επιτόκια στις ΗΠΑ αυξάνουν το κόστος εξωτερικού δανεισμού. Έτσι, η απόκλιση μεταξύ των χωρών διευρύνεται, με την Ινδία να ξεχωρίζει χάρη στην ισχυρή εγχώρια ζήτηση και τις οικονομίες με υψηλά δημοσιονομικά ελλείμματα να παραμένουν ευάλωτες.
Κερδισμένες αναδεικνύονται οι χώρες-εξαγωγείς εμπορευμάτων και ενέργειας και όσες συμμετέχουν στην αλυσίδα αξίας της τεχνητής νοημοσύνης, καταλήγει η ανάλυση της Πειραιώς.
