Κίνα: Κάποτε έκλεβε ξένες ιδέες, τώρα θέλει να προστατεύσει τις δικές της

Οι αρχές στην Κίνα βρίσκονται σε πόλεμο με ένα… διαβολικό μικρό πλάσμα ύψους περίπου 15 εκατοστών που μοιάζει πολύ με την κούκλα Labubu, το εντυπωσιακό πλαστικό παιχνίδι που δημιούργησε η κινεζική εταιρεία Pop Mart. Εργοστάσια σε όλη τη χώρα παράγουν μαζικά απομιμήσεις γνωστές ως «Lafufus». Η εισβολή των απομιμήσεων οδήγησε σε μια εθνική εκστρατεία «κυνηγιού Lafufu», με τις αρχές να πραγματοποιούν επιδρομές και να κλείνουν ηλεκτρονικά καταστήματα που τα πωλούν.

Τα κινεζικά δικαστήρια έχουν κατακλυστεί από υποθέσεις πνευματικής ιδιοκτησίας, οι οποίες ξεπερνούν πλέον τις 550.000 ετησίως

Η αστυνομία της Σαγκάης έπεσε πάνω σε «χρυσωρυχείο» τον Ιούλιο, όταν ανακάλυψε μια τοπική εταιρεία που είχε στην κατοχή της αποθέματα από τα πλαστά παιχνίδια αξίας 12 εκατομμυρίων γιουάν (1,7 εκατομμύρια δολάρια).

Η Κίνα αποτελεί από καιρό κέντρο παραγωγής προϊόντων απομίμησης, σύμφωνα με τον Economist. Οι αγοραστές δεν χρειάζεται να ψάξουν πολύ για να βρουν υποτιθέμενα καρυκεύματα της Nestlé ή απομιμήσεις αθλητικών παπουτσιών Nike. Και τα εμπορικά σήματα δεν είναι η μόνη μορφή πνευματικής ιδιοκτησίας που κλέβεται εύκολα.

Παράπονα από ξένες πολυεθνικές για κλοπή μυστικών

Οι ξένες πολυεθνικές εταιρείες που εγκαταστάθηκαν στην Κίνα τα χρόνια μετά το άνοιγμα της οικονομίας της χώρας στον κόσμο συχνά παραπονιούνταν για κλοπή των εμπορικών τους μυστικών. Η General Motors, αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία, ανακάλυψε το 2003 ότι ένας Κινέζος συνεργάτης της έβγαζε στην αγορά ένα μοντέλο που ήταν εντυπωσιακά παρόμοιο με ένα δικό της. Η ιαπωνική Kawasaki και η γερμανική Siemens πιστεύουν ότι η τεχνολογία τους εκλάπη και αξιοποιήθηκε δεόντως στην κατασκευή του εκτεταμένου δικτύου σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας της Κίνας.

Χαμηλή προστασία των brands

Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η χαλαρή προστασία των εμπορικών σημάτων και των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας έχει γίνει ένα αυξανόμενο πρόβλημα για τις πολλές κινεζικές εταιρείες που έχουν αναδειχθεί ως ισχυρές δυνάμεις στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας. Οι Lafufus είναι μόνο ένα παράδειγμα. Οι κατασκευαστές όλων των ειδών προϊόντων, από smartphone και μοτοσικλέτες έως ηλιακούς συλλέκτες και μπαταρίες, αγωνίζονται να προστατεύσουν την πνευματική τους ιδιοκτησία. Ο αγώνας τους έχει αποκτήσει παγκόσμια διάσταση. Τα κινεζικά δικαστήρια έχουν κατακλυστεί από υποθέσεις πνευματικής ιδιοκτησίας, οι οποίες ξεπερνούν πλέον τις 550.000 ετησίως, καθιστώντας τη χώρα την πιο διαδίκων στον κόσμο όσον αφορά τέτοιου είδους διαφορές. Οι δικαστές συχνά πρέπει να εργάζονται με ταχύ ρυθμό, εξετάζοντας μία υπόθεση την ημέρα.

Η Σαγκάη είναι συνήθως η προτιμώμενη τοποθεσία, επειδή οι δικαστές της είναι πολύ έμπειροι στους σχετικούς νόμους. Ωστόσο, οι εταιρείες και οι δικηγόροι θεωρούν ότι η διαδικασία στην πόλη είναι εξαιρετικά αργή. Μπορεί να χρειαστούν τρεις μήνες μόνο για να εμφανιστεί μια υπόθεση στο δικόγραφο του δικαστηρίου. Η υπερβολική βιομηχανική παραγωγική ικανότητα της Κίνας έχει επιδεινώσει το πρόβλημα, καθώς οι ιδιοκτήτες αδρανών εργοστασίων αναζητούν τρόπους να τα αξιοποιήσουν. Ο Li Hongjiang της Guantao, μιας δικηγορικής εταιρείας στο Πεκίνο, λέει ότι εκπροσωπεί έναν κατασκευαστή μοτοσικλετών στη νοτιοδυτική πόλη Chongqing στην προσπάθειά του να καταπολεμήσει τα εργοστάσια που αντιγράφουν τις μοτοσικλέτες του.

Η πόλη είναι κέντρο κατασκευής οχημάτων, αλλά έχει πολλά εργοστάσια που σήμερα είναι παροπλισμένα. Μόλις κερδίσει μια υπόθεση εναντίον ενός εργοστασίου, ένα άλλο αρχίζει να κατασκευάζει απομιμήσεις, λέει.

Οι βιομηχανίες με προϊόντα απομίμησης της Κίνας δεν απειλούν μόνο τους συμπατριώτες τους. Η υπερβολική παραγωγική ικανότητα έχει επίσης οδηγήσει σε πληθώρα απομιμητικών προϊόντων στο εξωτερικό, προκαλώντας περισσότερες συγκρούσεις με δυτικές εταιρείες των οποίων η πνευματική ιδιοκτησία έχει παραβιαστεί. Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, οι υποθέσεις που σχετίζονται με διπλώματα ευρεσιτεχνίας και αφορούν κινεζικές επιχειρήσεις αυξήθηκαν κατά 56% το 2023, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε η GEN, μια άλλη κινεζική δικηγορική εταιρεία. Πολλές από αυτές αφορούσαν εμπόρους που πωλούσαν προϊόντα στην Amazon, την αμερικανική πλατφόρμα ηλεκτρονικού εμπορίου.

Ωστόσο, ήταν επίσης συχνές οι υποθέσεις που αφορούσαν εξοπλισμό επικοινωνιών και ηλεκτρονικών. Αυτές οι συγκρούσεις αντανακλούν εν μέρει την έλλειψη εμπειρίας με τις αυστηρότερες προστασίες πνευματικής ιδιοκτησίας στο εξωτερικό. Συχνά, οι κινεζικές εταιρείες εισέρχονται σε μια χώρα χωρίς να διενεργούν αξιολογήσεις «ελευθερίας λειτουργίας», οι οποίες εξετάζουν εάν ένα προϊόν θα παραβιάζει διπλώματα ευρεσιτεχνίας σε μια νέα αγορά, λέει στον Economist ο Xia Feng της GEN. Πιο πρόσφατα, ορισμένες έχουν αρχίσει να προσλαμβάνουν ανώτερους εσωτερικούς δικηγόρους με ευθύνη για διεθνείς διαφορές πνευματικής ιδιοκτησίας. «Πληρώνουν πολύ καλά για αυτές τις θέσεις», προσθέτει ο κ. Xia.

Σε αντίθεση με το παρελθόν, όμως, είναι όλο και περισσότερες οι κινεζικές εταιρείες που κατηγορούν ξένους ανταγωνιστές για κλοπή ιδεών. Η Luckin, μια αλυσίδα καφέ, μήνυσε με επιτυχία μια επιχείρηση στην Ταϊλάνδη που είχε ανοίξει καφέ με το ίδιο όνομα και σχεδόν πανομοιότυπο λογότυπο. Η Trina Solar, μια κινεζική εταιρεία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, μήνυσε την Canadian Solar, μια ανταγωνιστική εταιρεία με έδρα το Οντάριο που κατασκευάζει τα περισσότερα από τα ηλιακά της πάνελ στην Κίνα, για παραβιάσεις πνευματικής ιδιοκτησίας στην Αμερική. Καθώς οι κινεζικές επιχειρήσεις επεκτείνονται στο εξωτερικό, αναμένεται να δούμε περισσότερες τέτοιες μάχες.