Κούβα: Η μεγαλύτερη δοκιμασία μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ

Σφίγγει τον κλοιό στην Κούβα ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μετά την βίαη αρπαγή  του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, όπου σκοτώθηκαν 32 Κουβανοί.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ορκιστεί να περιορίσει την παροχή πετρελαίου στην Κούβα και δήλωσε ότι «το καθεστώς ήταν πολύ κοντά στην κατάρρευση». Χαρακτήρισε την κυβέρνησή της «ασυνήθιστη και εξαιρετική απειλή» και δεσμεύτηκε να επιβάλει δασμούς σε οποιαδήποτε χώρα την προμηθεύει με πετρέλαιο.

Κούβα: Η σκληρότερη δοκιμασία από το 1990

Ο πρόεδρος της Κούβας Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ καταδίκασε την κίνηση υπογραμμίζοντας ότι «η παράδοση δεν αποτελεί επιλογή». Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη να πραγματοποιήσει συνομιλίες με την Ουάσινγκτον, αν και «χωρίς πίεση ή προϋποθέσεις».

Η χώρα έχει προειδοποιήσει ότι οι διεθνείς αεροπορικές εταιρείες δεν θα μπορούν πλέον να ανεφοδιάζονται με καύσιμα στη χώρα λόγω ελλείψεων καυσίμων. Αντιμέτωπη με μια επιδεινούμενη οικονομική κρίση, η κυβέρνηση της Κούβας υιοθέτησε πρόσφατα μέτρα περιορισμού για την προστασία βασικών υπηρεσιών και τον περιορισμό των προμηθειών καυσίμων σε βασικούς τομείς.

Το σχέδιο φέρεται να περιλαμβάνει περιορισμούς στις πωλήσεις καυσίμων, το κλείσιμο ορισμένων τουριστικών εγκαταστάσεων, τη μείωση των σχολικών ημερών και μια μικρότερη εργάσιμη εβδομάδα σε κρατικές εταιρείες σε τέσσερις ημέρες, από Δευτέρα έως Πέμπτη.

«Η τρέχουσα κατάσταση στην Κούβα είναι τόσο σοβαρή όσο ήταν από τη δεκαετία του 1990, όταν η Κούβα ξαφνικά έπρεπε να επιβιώσει χωρίς την υποστήριξη του Ανατολικού Μπλοκ» εξήγησε στο CNBC ο Par Kumaraswami, καθηγητής Λατινοαμερικανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ του Ηνωμένου Βασιλείου.

Οι απειλές του Τραμπ  ότι θα επιβληθούν δασμοί στις εισαγωγές από χώρες που προμηθεύουν πετρέλαιο την Κούβα έχουν δημιουργήσει αποτρεπτικό παράγοντα για πολλά έθνη, δήλωσε ο Κουμαρασουάμι.

Το Μεξικό έχει στείλει ανθρωπιστική βοήθεια, αλλά έχει αναστείλει τις αποστολές πετρελαίου, καθώς επιδιώκει να διατηρήσει τη σχέση του με την Αβάνα, αποφεύγοντας παράλληλα τους δασμούς του Τραμπ.

Ο Κουμαρασουάμι εξήγησε ότι υπάρχει «φυσικά απογοήτευση με τις δυσκολίες της καθημερινής ζωής», αλλά ότι «πολλοί Κουβανοί είναι αποφασισμένοι να αντισταθούν στις απειλές για την εθνική τους κυριαρχία και έχει αναδυθεί ένα νέο κύμα πατριωτισμού».

Τουρισμός και ενέργεια

Η Air Canada ακύρωσε όλες τις πτήσεις προς την Κούβα εν μέσω έλλειψης καυσίμων, αν και η αεροπορική εταιρεία δήλωσε τη Δευτέρα ότι θα φέρει περίπου 3.000 πελάτες που βρίσκονται ήδη στη χώρα πίσω στις επόμενες ημέρες.

Ο τουρισμός αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων και η Κούβα είναι ένας δημοφιλής προορισμός χειμερινών διακοπών για τους Καναδούς τουρίστες.

Σε αντίθεση με προηγούμενες κρίσεις, η Κούβα δεν διαθέτει ξένους εταίρους που μπορούν να παρέμβουν για να βοηθήσουν, σύμφωνα με τον Robert Munks, επικεφαλής της εταιρείας πληροφοριών Verisk Maplecroft.

«Αυξάνοντας τα διακυβεύματα, οι ΗΠΑ έχουν επίσης περιορίσει την πρόσβαση της Κούβας σε σκληρό νόμισμα και έχουν πιέσει τη Νικαράγουα να τερματίσει τα ταξίδια χωρίς βίζα για τους Κουβανούς» εξηγεί ο Munks.

Η δέσμευση της κυβέρνησης να αυξήσει τη χρήση περιορισμένων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι πιθανότατα «πολύ μικρή, πολύ αργά», προσθέτει. Εκτιμά ότι ενδέχεται να ξεσπάσουν πολιτικές αναταραχές δεδομένου ότι η εγχώρια παραγωγή ενέργειας του νησιού είναι πολύ μικρότερη από αυτήν που χρειάζεται για να διατηρήσει τα φώτα αναμμένα.

Ο Munks εκτιμά ότι «οι πιθανότητες να εκδιωχθεί ο Díaz-Canel από την εξουσία τους επόμενους μήνες σε μια διαχειριζόμενη μετάβαση τύπου Maduro μειώνονται» και είναι πιο πιθανό «το καθεστώς να προσπαθήσει να τα βγάλει πέρα» μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ τον Νοέμβριο.

Μια μεγάλη δοκιμασία για την ομάδα BRICS

Τα μέτρα έκτακτης ανάγκης της Κούβας θα πρέπει να θεωρηθούν ως κρίσιμη δοκιμασία για το μπλοκ των αναπτυσσόμενων χωρών BRICS, σύμφωνα με την Helen, ειδικό σε θέματα Κούβας και καθηγήτρια πολιτικής οικονομίας της Λατινικής Αμερικής στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης στη Σκωτία.

«Αυτή είναι ίσως η πιο σημαντική δοκιμασία τώρα για τις BRICS… Εάν οι BRICS δεν μπορούν να προστατεύσουν, να υπερασπιστούν και να συσπειρωθούν γύρω από ένα μέλος, τότε τι αξίζει;» είπε στο CNBC.

Η Κούβα απέκτησε το καθεστώς «χώρας-εταίρου» της ομάδας BRICS τον Ιανουάριο του περασμένου έτους, ενισχύοντας τους δεσμούς της με χώρες όπως η Βραζιλία, η Ρωσία και η Κίνα. Πράγματι, καθεμία από αυτές τις τρεις χώρες έχει προσπαθήσει να προσφέρει υποστήριξη στην Κούβα τις τελευταίες ημέρες.

Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Κίνας δήλωσε την Τρίτη ότι το Πεκίνο «αντιτίθεται σθεναρά στις απάνθρωπες ενέργειες που στερούν από τον κουβανικό λαό το δικαίωμά του στην επιβίωση και την ανάπτυξη». Πρόσθεσε ότι η Κίνα, «όπως πάντα», θα επιδιώξει να παράσχει βοήθεια στην Κούβα.

Εν τω μεταξύ, η Ρωσία χαρακτήρισε την κατάσταση με τα καύσιμα στην Αβάνα ως «πραγματικά κρίσιμη» και δήλωσε ότι οι προσπάθειες των ΗΠΑ να ασκήσουν περαιτέρω πίεση στη χώρα προκαλούν πολλά προβλήματα.

Η κυβέρνηση της Ρωσίας σκοπεύει να στείλει «στο εγγύς μέλλον» στην Κούβα πετρέλαιο ως «ανθρωπιστική βοήθεια», αναφέρει σήμερα στην ψηφιακή έκδοσή της η εφημερίδα Ιζβέστια επικαλούμενη διπλωματικές πηγές, καθώς η νήσος της Καραϊβικής έχει βρεθεί αντιμέτωπη με ολοένα οξύτερη έλλειψη καυσίμων, λόγω της πίεσης των ΗΠΑ.

«Η κουβανική κυβέρνηση δεν πρόκειται να υποκύψει» τόνισε η Yaffe. «Το γεγονός είναι ότι [οι ΗΠΑ] θα συνεχίσουν να πιέζουν και οι Κουβανοί θα συνεχίσουν να αντιστέκονται και θα υπάρξουν πολλά περιττά βάσανα».

Πρόσθεσε: «Είμαι ιστορικός και είναι πολύ ματαιόδοξο για τους ιστορικούς να προσπαθούν να προβλέψουν το μέλλον, αλλά μπορούμε να εξετάσουμε τις τάσεις  και μπορώ να σας εγγυηθώ ότι ήμασταν εδώ και πριν στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όπου κανείς δεν πίστευε ότι η Κούβα θα συνέλθει και θα τα καταφέρει αλλά το έκανε».