Σε ένα νέο γεωπολιτικό περιβάλλον, όπου οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και οι αναταράξεις στις αγορές ενέργειας δημιουργούν νέες πιέσεις στις οικονομίες, η Ευρώπη καλείται να ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της.
Όπως ανέφερε μιλώντας στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» στο Meganews, ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) Ιωάννης Τσακίρης, οι γεωπολιτικές εξελίξεις επηρεάζουν ήδη την ευρωπαϊκή οικονομία, κυρίως μέσω της ενέργειας, του πληθωρισμού και των εφοδιαστικών αλυσίδων.
«Η Ευρωπαϊκή οικονομία έχει δύο βασικά προβλήματα: την ενεργειακή αυτάρκεια και την ανταγωνιστικότητα. Πρόκειται για δύο θέματα άμεσα συνδεδεμένα μεταξύ τους, τα οποία επηρεάζονται σημαντικά από τις γεωπολιτικές εξελίξεις», σημείωσε.
Στροφή σε ενεργειακές επενδύσεις
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει ήδη αυξήσει σημαντικά τη χρηματοδότηση έργων που σχετίζονται με την ενεργειακή μετάβαση και την κλιματική πολιτική. Σύμφωνα με τον κ. Τσακίρη, περισσότερο από το 50% των επενδύσεων της Τράπεζας κατευθύνεται πλέον σε έργα που σχετίζονται με την ενέργεια και το κλίμα, όπως ενεργειακά δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας και διασυνδέσεις μεταξύ χωρών.
Παρά τα σημαντικά βήματα που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια, η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικό επενδυτικό κενό στις ενεργειακές υποδομές, ιδιαίτερα στα δίκτυα.
Το πρόβλημα είναι εμφανές σύμφωνα με τον κύριο Τσακίρη, κυρίως στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, όπου οι τιμές της ενέργειας παραμένουν υψηλότερες σε σχέση με τη Βόρεια Ευρώπη, γεγονός που αποδίδεται σε επενδύσεις που δεν πραγματοποιήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Προσιτή κατοικία: 55.000 κατοικίες σε ένα χρόνο
Παράλληλα, η ΕΤΕπ συνεχίζει να επενδύει σε κοινωνικές υποδομές, με έμφαση στην προσιτή κατοικία, έναν τομέα που έχει εξελιχθεί σε μεγάλο πρόβλημα για πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες. Όπως ανέφερε ο αντιπρόεδρος της Τράπεζας, μόνο το 2025 χρηματοδοτήθηκαν περίπου 55.000 κατοικίες σε ολόκληρη την Ευρώπη, ενώ ο στόχος είναι να χρηματοδοτηθούν συνολικά έως και ένα εκατομμύριο κατοικίες μέχρι το 2030.
Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένο πρόγραμμα για την προσιτή κατοικία μέσω της ΕΤΕπ, ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει η προσδοκία ότι σχετικές πρωτοβουλίες θα εξεταστούν στο επόμενο διάστημα.
Νέο πεδίο επενδύσεων: Η άμυνα
Ένας ακόμη τομέας στον οποίο η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει αρχίσει να δραστηριοποιείται πιο ενεργά είναι η αμυντική βιομηχανία, στο πλαίσιο της προσπάθειας της Ευρώπης να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία.
Το 2025 η ΕΤΕπ επένδυσε περίπου 4 δισ. ευρώ σε έργα που σχετίζονται με την άμυνα, χρηματοδοτώντας τόσο υποδομές όπως λιμάνια, στρατόπεδα και στρατιωτικά νοσοκομεία όσο και τεχνολογίες, όπως ραντάρ, drones και συστήματα anti-drone.
Στην Ελλάδα, η Τράπεζα συνεργάζεται ήδη με το τραπεζικό σύστημα για τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον αμυντικό τομέα, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας για τη χρηματοδότηση έργων υποδομών.
Η μεγάλη πρόκληση για την Ευρώπη
Για την Ευρώπη, η μεγαλύτερη πρόκληση των επόμενων ετών θα είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας της σε σχέση με άλλες μεγάλες οικονομίες, αλλά και η διασφάλιση μεγαλύτερης στρατηγικής αυτονομίας. Αυτό αφορά όχι μόνο την ενέργεια και την άμυνα, αλλά και την πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες που είναι απαραίτητες για τη βιομηχανία και τις νέες τεχνολογίες.
Όπως επισημαίνει ο κ. Τσακίρης, η ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών και των επενδύσεων σε στρατηγικούς τομείς θα αποτελέσει βασικό εργαλείο για την οικονομική ανθεκτικότητα της Ευρώπης τα επόμενα χρόνια.
