Η βροχή των ημερών, η ολισθηρότητα του οδοστρώματος, αλλά και η κακή διάθεση από την κακοκαιρία συνέβαλαν εκείνο το πρωϊνό πολύ περισσότερο από το συνηθισμένο στο μποτιλιάρισμα των δρόμων. Όσο και αν προσπαθείς να χαλαρώσεις με τη μουσική που έχεις αποθηκεύσει στο κινητό σου και ακούς στο ηχοσύστημα του αυτοκινήτου, ή βυθιζόμενος στις ειδήσεις και το σχολιασμό των εκφωνητών του ραδιοφώνου, τα νεύρα σου είναι σφιγμένα και το μυαλό σου υποσυνείδητα κυνηγάει το ρολόι που τρέχει με το δικό του αμετάβλητο ρυθμό.
Βρίσκομαι στον κεντρικό δρόμο προς την εργασία μου. Τα αυτοκίνητα κολλημένα το ένα πίσω από το άλλο κινούνται με ρυθμούς χελώνας. Εκείνα στους κάθετους δρόμους ακίνητα, περιμένουν κάποια ευκαιρία -ή κάποια μεγαθυμία ενός οδηγού- για να μπουν και αυτά στο κυρίως ρεύμα. Σταματώ για να δώσω προτεραιότητα σε ένα από αυτά. Το πρόσωπο του οδηγού φωτίζεται. Σηκώνει το χέρι του ευχαριστώντας με και προχωρά μπροστά μου. Στην επόμενη γωνία σταματά, και δίνει με τη σειρά του χώρο στον οδηγό που περίμενε υπομονετικά…
Το μικρό παιδί φωνάζει στον αδελφό του. Ο πατέρας του λέει ότι αυτό είναι πολύ κακό. Σε λίγα λεπτά φωνάζει ο ίδιος στη σύζυγό του γιατί δε βρίσκει εκείνο το σημείωμα που είχε αφήσει στο σαλόνι. Και εκείνη απαντά σε ανάλογο τόνο, λέγοντάς του ότι πρέπει να είναι υπεύθυνος για το πού αφήνει τα αντικείμενά του. Το επόμενο πρωί, το παιδί φωνάζει στο συμμαθητή του γιατί δεν μπόρεσε να βάλει γκολ στο ποδόσφαιρο…
Αυτά μπορεί να είναι παραδείγματα του πόσο σημαντική είναι η δύναμη του παραδείγματός μας.
Στο χώρο της Διοίκησης
Το ερώτημα το οποίο απασχολεί όλους τους managers είναι το πώς θα επιτύχουν τους στόχους της ομάδας όπου ηγούνται. Μικρή ή μεγάλη ομάδα, τμήμα ή Διεύθυνση, μέχρι και ολόκληρη επιχείρηση, παρουσιάζει ανάλογες δυσκολίες. Πολλές σελίδες και βιβλία έχουν γραφτεί σχετικά με την παρακίνηση του ανθρώπινου δυναμικού. Από την “πυραμίδα του Maslow”, έως τη “Situational Leadership”, και από τη στοχοθεσία ως τη συμμετοχική ηγεσία, όλες οι θεωρίες έχουν τη βάση τους και είναι αποτελεσματικές αν εφαρμοστούν σωστά. Όμως, υπάρχει μια ανυπέρβλητη δυναμική σε μια συμπεριφορά που είναι πραγματικά αποτελεσματική. Ποια είναι αυτή; Η δύναμη του παραδείγματος.
Όταν ο manager ζητά από τους υφισταμένους του να φροντίσουν να περικόψουν τα έξοδα του τμήματός τους, αλλά ο ίδιος παραγγέλλει καινούργια χαλιά για το γραφείο του, σίγουρα δεν πείθει για την ανάγκη οικονομιών. Όταν ο διευθυντής μιλάει για τη σημασία της ομαδικότητας στην εργασία των εργαζομένων, αλλά ο ίδιος δε ζητά ούτε λαμβάνει υπ’ όψιν του τις απόψεις των υφισταμένων του, ακυρώνει κάθε λόγο του.
Ο πραγματικός ηγέτης είναι ο πρώτος που εφαρμόζει στην πράξη αυτά που ζητά να πράξουν οι άλλοι. Και ο τελευταίος που διεκδικεί τα εύσημα από τις επιτυχίες της ομάδας του. Είναι εκείνος που δείχνει το δρόμο, που δρα καθημερινά με οδηγό τις αξίες που διδάσκει στους άλλους και κάνει πράξη τα λόγια του.
Αν όλα αυτά δεν πείθουν, ας αναλογισθούμε: πώς δίδαξε ο πιο επιδραστικός ηγέτης όλων των εποχών, ο Ιησούς; Η απάντηση είναι, δια του παραδείγματος. Όταν έσκυψε και έπλυνε τα πόδια των μαθητών του, δίδαξε με τον πιο παραστατικό τρόπο την ταπεινότητα. Δε χρειάστηκαν πολλά λόγια και ανάλυση. Μόνο πράξη. Και αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος ηγεσίας.
*Ο Σταμάτης Παππάς, MEng/MBA, είναι Σύμβουλος Επιχειρήσεων
