Από τις πολλές σημαντικές συνεισφορές του Edmund Phelps, κατόχου του Νόμπελ Οικονομικών 2006 που «έφυγε» 92 ετών, στις 16 Μαΐου 2026, σημειώνω την συστηματική έμφασή του, και την εμβάθυνσή του τα τελευταία χρόνια, στην καινοτομία, στην προέλευση της και στην σημασία της για τις Θάλλουσες Κοινωνίες.
Στο βιβλίο «Mass Flourishing: How Grassroots Innovation Created Jobs, Challenge, and Change» αναλύει πως σύγχρονες αξίες -η επιθυμία για δημιουργία, εξερεύνηση και αντιμετώπιση προκλήσεων – απογειώσαν την ευημερία εθνών την περίοδο μεταξύ του 1820 και του 1960, δημιουργώντας όχι μόνο πρωτοφανή υλικό πλούτο αλλά και ευδαιμονία – εργασία με νόημα, καλλιέργεια και ανάπτυξη προσωπικών συναισθημάτων και προσωπική ανάπτυξη- για περισσότερους ανθρώπους από ποτέ στην ανθρώπινη ιστορία.
Πηγή της οι αξίες που τροφοδοτούσαν τον δυναμισμό των απλών πολιτών (grassroots dynamism), απαραιτήτου για την ευρεία ενδογενή καινοτομία.
Καινοτομία προερχομένη κυρίως, όχι από τους μεμονωμένους οραματιστές αλλά, από εκατομμύρια ανθρώπους ικανούς να σκέφτονται και να δημιουργούν, και στην οικονομική δραστηριότητα να εμπορεύονται αμέτρητα νέα προϊόντα και διαδικασίες, και βελτιώνουν τα υπάρχοντα.
Από αυτήν τη καινοτομία σε ευρεία κλίμακα (mass innovation) δημιουργήθηκε κοινωνική ευδαιμονία – συνδυασμός της υλικής ευημερίας και του “ευ ζείν” με την ευρύτερη έννοια.
Στο βιβλίο “Dynamism: The Values That Drive Innovation, Job Satisfaction, and Economic Growth” επανήλθε δείχνοντας πρώτον, πως η καινοτομία δεν είναι απλώς θέμα ανάπτυξης εμπορικών εφαρμογών από «εξωγενείς» επιστημονικές ανακαλύψεις, όπως υποθέτει μεγάλο μέρος της τυπικής οικονομικής θεωρίας, αλλά είναι το «από κάτω προς τα πάνω» έργο των δημιουργικών ατόμων που αναζητούν και βρίσκουν καλύτερους τρόπους να κάνουν τα πράγματα, επιδιώκοντας ενεργά την αλλαγή, την βελτίωση στη ζωή τους.
Δεύτερον, ότι η ικανότητά τους να το πράξουν επηρεάζεται από τον πολιτισμό, τους θεσμούς και από αξίες και στάσεις που ευνοούν περισσότερο την καινοτομία.
Στο Dynamism είναι ιδιαίτερη η συμβολή σχετικά με την κατανόηση, και την μέτρηση, της Ολικής Παραγωγικότητας Συντελεστών (Total Factor Productivity) η οποία παραδοσιακά εκτιμάται ως υπόλοιπο ποσοστιαίων μεταβολών στο Κεφάλαιο και την Εργασία, και το οποίο “αντιπροσωπεύει την άγνοια των οικονομολόγων”.
Ο Phelps και οι συνεργάτες του μειώνουν αυτήν την άγνοια ανατέμνοντας την ανάπτυξη της TFP αφενός σε εγχώριες- ενδογενείς αυξήσεις παραγωγικότητας συνδεόντας τες με την ενδογενή καινοτομία, αφετέρου σε «εισαγόμενες – εξωγενείς» αυξήσεις παραγωγικότητας συνδεόμενες με συναλλαγές και επενδύσεις από πιο προηγμένες οικονομίες.
