Λιγότερο από ένα έτος προτού στηθούν οι κάλπες για τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία κάποια στοιχεία για την πορεία της γαλλικής κοινωνίας δίνουν απαντήσεις σε πιθανά ερωτήματα που θα επιχειρούν να απαντήσουν περισπούδαστοι πολιτικοί αναλυτές και άλλοι… πεφτοσυννεφάκηδες, όπως «πώς συνέβη και ένας λαός που αποκεφάλισε έναν απόλυτο μονάρχη, 250 χρόνια αργότερα εξέλεξε έναν ακροδεξιό πρόεδρο με απολυταρχικές, ολοκληρωτικές ιδέες».
«Το ποσοστό είναι εκπληκτικό, αλλά και ανησυχητικό. Στο ‘Εαρινό Πακέτο για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2026’, ένα σύνολο εγγράφων που παρέχουν οικονομικές και δημοσιονομικές κατευθυντήριες γραμμές σε κάθε κράτος μέλος, οι Βρυξέλλες τονίζουν ότι το 27,5% των παιδιών στη Γαλλία κινδυνεύουν από φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό, πολύ πάνω από το συνολικό επίπεδο φτώχειας του πληθυσμού (20,8%)», γράφει ο Ζιλ Μπουτέν του «Figaro».
Ο ρεπόρτερ της γαλλικής εφημερίδας εξηγεί ότι, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ποσοστό παιδικής φτώχειας στη Γαλλία είναι το πέμπτο υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και υπενθυμίζει ότι το όριο κινδύνου για διολίσθηση σε κατάσταση φτώχειας ορίζεται στο 60% του μέσου διαθέσιμου εισοδήματος σε κάθε χώρα.
Αντίρροπες τάσεις
Το πρόβλημα με τη Γαλλία είναι ότι η κατάσταση σε ό,τι αφορά τη διαδικασία συνθηκών οικονομικού αποκλεισμού των πολιτών – και δη των παιδιών – επιδεινώνεται τα τελευταία χρόνια, ενώ στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση βελτιώνεται. Το ποσοστό παιδικής φτώχειας δηλαδή στη Γαλλία ήταν 22,4% το 2015 και έφθασε στο 27,5% το 2025, ενώ στις 27 χώρες-μέλη της ΕΕ συνολικά ήταν 27,4% το 2015 και πέρυσι περιορίστηκε στο 24,3%.
«Οι δείκτες κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση από την ευρωπαϊκή τάση κι αυτό ανεξάρτητα από τα ποσοστά ανεργίας που στην αρχή της εξεταζόμενης δεκαετίας μειώνονταν», σημειώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Εκεί ακριβώς, όμως, κρύβεται ο Διάβολος: στο γεγονός ότι «αυξάνεται το ποσοστό φτώχειας μεταξύ των εργαζομένων», όπως παρατηρεί η Κομισιόν.
«Οι καμπύλες των φτωχών εργαζομένων της Γαλλία και του ευρωπαϊκού μέσου όρου τέμνονται. Μέσα σε δέκα χρόνια το ποσοστό στη Γαλλία έχει αυξηθεί από 7,5% σε 8,7%, ενώ στην ΕΕ έχει μειωθεί από 9,8% σε 8,2%», γράφει ο ρεπόρτερ του «Figaro».
Η εργασία δεν… απελευθερώνει
Είναι όντως απογοητευτικά τα συμπεράσματα της έρευνας που έδωσε στη δημοσιότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη Γαλλία, μια από τις πλουσιότερες χώρες στον πλανήτη που μετέχει εξάλλου και στο G7, τον όμιλο των χωρών με το μεγαλύτερο ΑΕΠ στον κόσμο. Και δεν περιποιούν τιμή για τον Εμανουέλ Μακρόν, ούτε συμβάλλουν στην καλή αξιολόγηση της παρακαταθήκης που θα αφήσει ο πρόεδρος έπειτα από δύο πενταετίες στο Μέγαρο των Ιλισίων. Διότι τις αρνητικές επιπτώσεις στην ευημερία των Γάλλων που είχε αυτή ακριβώς η δεκαετία καταγράφει η Κομισιόν.
«Η Επιτροπή αποκαλύπτει σημαντικά στοιχεία που βοηθούν για να κατανοήσουμε αυτή την εξαθλίωση των εργαζομένων και κατά συνέπεια των παιδιών που καταγράφεται στη χώρα», σημειώνει ο Ζιλ Μπουτέν.
«Η ακούσια μερική απασχόληση και η επισφαλής εργασία μειώνουν τον συνολικό αριθμό των ωρών εργασίας, ενώ ο αριθμός των αυτοαπασχολούμενων εργαζομένων (μικροεπιχειρηματίες και εργαζόμενοι σε ψηφιακές πλατφόρμες και call centers) με πολύ χαμηλά εισοδήματα και περιορισμένη αυτονομία έχει αυξηθεί», εξηγεί ο ρεπόρτερ.
Η ανεργία αυξάνεται συνεχώς από το τέταρτο τρίμηνο του 2024
Η ανεργία αυξάνεται
Η ανεργία στη Γαλλία δεν είναι μικρή. Μπορεί να βρίσκεται σε χαμηλότερο επίπεδο σε βάση δεκαετίας, αλλά τα τελευταία χρόνια η τάση είναι αυξητική. Το πρώτο τρίμηνο του 2026 ενισχύθηκε στο 8,1% του ενεργού πληθυσμού από 7,9% που ήταν το τελευταίο τρίμηνο του 2025. Όσο για την ανεργία των νέων 15-24 ετών, βρίσκεται στο 21,5%.
«Η ανεργία αυξάνεται συνεχώς από το τέταρτο τρίμηνο του 2024. Το 9,2% των παιδιών ζει σε άνεργα νοικοκυριά, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ», αναφέρει η έκθεση της Κομισιόν. «Γενικότερα η τάση στη Γαλλία είναι προς την επισφάλεια: το ποσοστό των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού αυξάνεται, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κινδύνου μειώνεται. Το 2025 οι καμπύλες διασταυρώνονται, στο 20,8%», υπογραμμίζεται στην έρευνα.
Η παροχή υπηρεσιών παιδικής μέριμνας είναι συγκριτικά ισχυρή στη Γαλλία
«Εργασιακή φτώχεια»
Οι ειδικοί διαπιστώνουν ότι δεν είναι τόσο η αύξηση της ανεργίας την τελευταία διετία όσο η αύξηση του αριθμού των φτωχών εργαζομένων που ευθύνεται για την παιδική φτώχεια. «Η εργασιακή φτώχεια έχει αυξηθεί απότομα στα νοικοκυριά με παιδιά, πλήττοντας ιδιαίτερα τις μονογονεϊκές οικογένειες, με επικεφαλής κυρίως μητέρες», υπογραμμίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην έκθεσή της για τη Γαλλία.
«Μεταξύ των εργαζομένων γονέων δίχως σύντροφο, ένας στους πέντε διέτρεχε κίνδυνο φτώχειας το 2025 λόγω ακούσιας μερικής απασχόλησης και χαμένων ευκαιριών σταδιοδρομίας, συχνά εξαιτίας της έλλειψης επαρκών λύσεων παιδικής μέριμνας», εξηγεί η Κομισιόν.
Για την ακρίβεια, η παροχή υπηρεσιών παιδικής μέριμνας είναι συγκριτικά ισχυρή στη Γαλλία. Όμως η πρόσβαση στις υπηρεσίες αυτές παραμένει άνιση, σύμφωνα με τους συντάκτες του εγγράφου.
«Το χάσμα μεταξύ των παιδιών από ευνοϊκά κοινωνικο-οικονομικά υπόβαθρα και εκείνων από μειονεκτικά περιβάλλοντα (36 ποσοστιαίες μονάδες σε ό,τι αφορά το διαθέσιμο εισόδημα) είναι μεγαλύτερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (20 ποσοστιαίες μονάδες η διαφορά). Το έτος 2023 το 76% των οικογενειών που ζούσαν σε συνθήκες φτώχειας δεν μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά τη φροντίδα των παιδιών», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Το κράτος πρόνοιας
Κοινή είναι η διαπίστωση ότι η ποιότητα του κάποτε φημισμένου γαλλικού κράτους πρόνοιας φθίνει διαρκώς. Όπως φθίνει και η σημαντική αρωγή που παρείχε κάποτε το κράτος στη μητρότητα. Επί δεκαετίες η Γαλλία αποτελούσε τη φωτεινή εξαίρεση των ανεπτυγμένων οικονομιών σε ό,τι αφορά τις γεννήσεις. Ήταν η μοναδική χώρα στην «παλαιά ΕΕ» που δεν αντιμετώπιζε δημογραφικό πρόβλημα.
Αυτά άλλαξαν επί Μακρόν. Και το ποσοστό των γεννήσεων μειώνεται τα τελευταία χρόνια και δημογραφικό πρόβλημα αρχίζει να αντιμετωπίζει η χώρα και επιταχύνεται η μεταφορά πλούτου από τους πολλούς στους λίγους, κάτι βέβαια που αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο.
Το αποτέλεσμα όλων αυτών των κοινωνικο-οικονομικών διεργασιών είναι η επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης των παιδιών. Διότι η εργασία δεν βοηθά πλέον τους ανθρώπους να ξεπεράσουν τη φτώχεια. Τους βοηθά απλώς να επιβιώνουν κάτω από μια στέγη και όχι κάτω από τις γέφυρες.
