Mobile Economy Europe: Η μάχη για το 5G, την AI και την ψηφιακή κυριαρχία

Η κινητή τηλεφωνία και οι ψηφιακές υποδομές αναδεικνύονται σε έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες ανάπτυξης της ευρωπαϊκής οικονομίας, σύμφωνα με τη νέα μελέτη Mobile Economy Europe 2026 της GSMA. Η συμβολή των κινητών τεχνολογιών στην οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυξήθηκε κατά 14% το 2025 και έφθασε το 1,15 τρισ. ευρώ, αντιστοιχώντας πλέον στο 6,1% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, έναντι 1,01 τρισ. ευρώ ή 5,5% του ΑΕΠ το 2024.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της συνεισφοράς, περίπου 820 δισ. ευρώ, προήλθε από τα οφέλη παραγωγικότητας που δημιουργούν οι κινητές επικοινωνίες. Η χρήση κινητών συσκευών, εφαρμογών και υπηρεσιών δεδομένων επιταχύνει την πρόσβαση στην πληροφορία, βελτιώνει την επικοινωνία και διευκολύνει τις διαδικασίες σε επιχειρήσεις και δημόσιους οργανισμούς. Σύμφωνα με την GSMA, η συνολική συμβολή του κλάδου στην ευρωπαϊκή οικονομία αναμένεται να ξεπεράσει το 1,6 τρισ. ευρώ έως το 2030.

Η διείσδυση του mobile internet

Σήμερα, οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποστηρίζουν σχεδόν 600 εκατομμύρια κινητές συνδέσεις, ενώ περισσότεροι από 370 εκατομμύρια πολίτες χρησιμοποιούν υπηρεσίες κινητού διαδικτύου. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε πάνω από το 80% του πληθυσμού της Ένωσης, επιβεβαιώνοντας τη θέση του mobile internet ως καθημερινή υποδομή για την οικονομία και την κοινωνία.

Η τάση αυτή αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω, καθώς έως το 2030 το 86% των Ευρωπαίων πολιτών προβλέπεται να διαθέτει συνδρομή κινητού διαδικτύου, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περισσότερους από 380 εκατομμύρια ανθρώπους. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η ζήτηση για συνδεσιμότητα παραμένει ισχυρή και ότι οι ψηφιακές υπηρεσίες ενσωματώνονται όλο και βαθύτερα στην καθημερινότητα.

Η μετάβαση στο 5G

Παράλληλα, η μετάβαση στα δίκτυα πέμπτης γενιάς επιταχύνεται με σταθερό ρυθμό. Στο τέλος του 2025, το 43% των κινητών συνδέσεων στην Ευρώπη θα βασίζεται σε 5G, ενώ μέχρι το 2030 το ποσοστό αυτό αναμένεται να φθάσει στο 88%, δηλαδή σχεδόν 530 εκατομμύρια συνδέσεις. Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες η διείσδυση του 5G προβλέπεται να ξεπεράσει το 90%, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η τεχνολογία θα αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά της ψηφιακής οικονομίας της επόμενης δεκαετίας.

Η εξάπλωση του 5G δεν αφορά μόνο την ταχύτητα ή την ποιότητα σύνδεσης. Συνδέεται επίσης με νέες δυνατότητες για τη βιομηχανία, τις μεταφορές, την υγεία, την ενέργεια και τις δημόσιες υπηρεσίες. Για τον λόγο αυτό, η GSMA θεωρεί ότι οι επενδύσεις στα δίκτυα νέας γενιάς αποτελούν προϋπόθεση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

Το επενδυτικό στοίχημα

Η ανάπτυξη αυτή, ωστόσο, απαιτεί τεράστιες κεφαλαιουχικές δαπάνες. Η GSMA Intelligence υπολογίζει ότι οι ευρωπαϊκοί τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι θα επενδύσουν περίπου 270 δισ. ευρώ την περίοδο 2026-2036 μόνο για τη συντήρηση, αναβάθμιση και αντικατάσταση του υφιστάμενου τεχνολογικού εξοπλισμού. Το ποσό αυτό θεωρείται αρκετό για να διασφαλίσει τη λειτουργία των δικτύων και τη σταδιακή αναβάθμισή τους.

Ωστόσο, η GSMA επισημαίνει ότι τα 270 δισ. ευρώ δεν επαρκούν αν η Ευρώπη θέλει να ανακτήσει ηγετικό ρόλο στην παγκόσμια αγορά κινητών επικοινωνιών. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, απαιτούνται επιπλέον επενδύσεις περίπου 200 δισ. ευρώ, ανεβάζοντας το συνολικό επενδυτικό πακέτο στα 475 δισ. ευρώ μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Κάλυψη, ανθεκτικότητα και AI

Από τα επιπλέον αυτά κεφάλαια, 35 δισ. ευρώ θα πρέπει να κατευθυνθούν στην επέκταση της κάλυψης 5G σε όλες τις κατοικημένες περιοχές της Ευρώπης. Το σχέδιο περιλαμβάνει αναβάθμιση των δικτύων πρόσβασης, ενίσχυση της χωρητικότητας όπου απαιτείται, ανάπτυξη αυτόνομων πυρήνων δικτύου 5G και αξιοποίηση δορυφορικών τεχνολογιών για τη σύνδεση απομακρυσμένων και αγροτικών περιοχών.

Άλλο κρίσιμο πεδίο είναι η ανθεκτικότητα των δικτύων. Για τη θωράκιση των κρίσιμων υποδομών κινητών επικοινωνιών απαιτούνται, σύμφωνα με τη μελέτη, 38 δισ. ευρώ. Τα χρήματα αυτά θα κατευθυνθούν στην επέκταση της διάρκειας λειτουργίας των μπαταριών στους σταθμούς βάσης, στη χρήση δορυφορικών συνδέσεων ως εναλλακτικών διαδρομών επικοινωνίας, στην αξιοποίηση γεννητριών και στην περαιτέρω ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η τεχνητή νοημοσύνη. Η GSMA υπολογίζει ότι οι πάροχοι θα χρειαστεί να επενδύσουν επιπλέον 28 δισ. ευρώ για τη δημιουργία δικτύων ικανών να υποστηρίξουν εφαρμογές AI. Οι επενδύσεις αυτές αναμένεται να μειώσουν το λειτουργικό κόστος μέσω της αυτοματοποίησης των δικτύων, της καλύτερης αξιοποίησης των πόρων και της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, ενώ ταυτόχρονα θα δημιουργήσουν νέες πηγές εσόδων, κυρίως στις επιχειρηματικές υπηρεσίες.

Μεταφορές και ψηφιακή κυριαρχία

Το μεγαλύτερο μέρος των πρόσθετων επενδύσεων αφορά τις μεταφορές. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει ως στόχο την πλήρη κάλυψη των βασικών διαδρόμων μεταφορών με δίκτυα 5G. Για την επίτευξη αυτού του στόχου απαιτούνται επενδύσεις ύψους 104 δισ. ευρώ στα δίκτυα πρόσβασης κινητών επικοινωνιών. Η προτεραιότητα δίνεται σε οδικούς άξονες, σιδηροδρομικά δίκτυα και βασικούς διαδρόμους μετακίνησης, ώστε να υποστηριχθούν οι μελλοντικές εφαρμογές συνδεδεμένων μεταφορών και έξυπνης κινητικότητας.

Η GSMA επισημαίνει επίσης ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια νέα συζήτηση για την ψηφιακή κυριαρχία. Η ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και υπηρεσιών cloud αυξάνει τις απαιτήσεις για ασφαλείς και αξιόπιστες υποδομές, με τους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους να διαθέτουν σημαντικά πλεονεκτήματα λόγω της εμπειρίας τους στη διαχείριση κρίσιμων εθνικών δικτύων και της λειτουργίας τους σε αυστηρά ρυθμιζόμενα περιβάλλοντα.

Το στοίχημα της επόμενης δεκαετίας

Τα στοιχεία της GSMA αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που δύσκολα αμφισβητείται: οι κινητές επικοινωνίες αποτελούν πλέον βασικό παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης, παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας. Η Ευρώπη έχει μπροστά της μια σαφή επιλογή: είτε θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για επενδύσεις ύψους 475 δισ. ευρώ, είτε θα ρισκάρει να μείνει πίσω απέναντι στη Βόρεια Αμερική και την Ανατολική Ασία στη νέα ψηφιακή εποχή.