ΗΠΑ: Τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου αγγίζουν κρίσιμο επίπεδο

Ζημιές από την ταχεία άντληση αργού ενδέχεται να υποστούν τα υπόγεια σπήλαια αλατιού όπου αποθηκεύονται τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου των ΗΠΑ , καθώς η Ουάσιγκτον αξιοποιεί το απόθεμα για να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις του πολέμου με το Ιράν. Οι προειδοποιήσεις ειδικών έρχονται την ώρα που τα αποθέματα του Strategic Petroleum Reserve (SPR) υποχωρούν κάτω από τα 300 εκατ. βαρέλια, στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και περίπου τέσσερις δεκαετίες.

Το SPR αποτελείται από περίπου 60 σπήλαια αλατιού, σε βάθος χιλιάδων ποδών κάτω από την επιφάνεια, σε τέσσερις εγκαταστάσεις κατά μήκος των ακτών του Κόλπου, στη Λουιζιάνα και το Τέξας. Σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας, τα αποθέματα υποχώρησαν κάτω από τα 300 εκατ. βαρέλια για πρώτη φορά από τις αρχές της δεκαετίας του 1980.

Η πτώση οφείλεται στην απελευθέρωση περίπου 172 εκατ. βαρελιών για την αντιμετώπιση των διαταραχών στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου που προκάλεσε ο πόλεμος του Ιράν. Με την ολοκλήρωση των προγραμματισμένων αποσύρσεων, το SPR αναμένεται να διαμορφωθεί περίπου στα 243 εκατ. βαρέλια.

Το υπουργείο Ενέργειας υποστηρίζει ότι τουλάχιστον 70 εκατ. βαρέλια πρέπει να παραμένουν στα σπήλαια για την ασφαλή λειτουργία τους. Ο πρώην ανώτερος σύμβουλος ενέργειας της κυβέρνησης Μπάιντεν, Άμος Χόχσταϊν, αμφισβητεί όμως ότι το όριο αυτό αποτελεί ασφαλές επίπεδο.

Το πρόβλημα μιας μεγάλης απομείωσης

«Μην πιστεύετε όσους λένε ότι το SPR μπορεί να φτάσει στα 70 εκατομμύρια βαρέλια», δήλωσε στο CNBC, προειδοποιώντας ότι μια τόσο μεγάλη απομείωση θα μπορούσε να οδηγήσει το σύστημα σε σημείο από το οποίο θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποκατασταθεί.

Ο Χόχσταϊν είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Ιούνιο ότι η υποχώρηση κάτω από τα 300 εκατ. βαρέλια αυξάνει τον κίνδυνο για την ακεραιότητα των σπηλαίων. «Γνωρίζω πολλούς ανθρώπους που πιστεύουν ότι δεν μπορούμε να πλησιάσουμε τα 300 εκατομμύρια, επειδή θα προκαλέσουμε φυσική ζημιά στα σπήλαια», είχε δηλώσει.

Το υπουργείο Ενέργειας απορρίπτει τις ανησυχίες περί άμεσου κινδύνου κατάρρευσης. Ο εκπρόσωπός του, Μπεν Ντίτντεριχ, δήλωσε ότι τα σπήλαια παραμένουν γεμάτα και ότι αυτό που αλλάζει κατά την άντληση είναι η αναλογία πετρελαίου και νερού στο εσωτερικό τους. Η κυβέρνηση Τραμπ, πρόσθεσε, διαχειρίζεται το SPR ως κρίσιμη υποδομή εθνικής ασφάλειας.

Ωστόσο, ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη αντοχή των σπηλαίων έχουν εκφραστεί και από τις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος. Το Γραφείο Λογοδοσίας της Κυβέρνησης (GAO) ανέφερε σε έκθεση του Μαΐου ότι οι επαναλαμβανόμενοι κύκλοι άντλησης και επαναπλήρωσης μπορούν να προκαλέσουν ανεπιθύμητες μεταβολές στο σχήμα των σπηλαίων. Παρότι η πλειονότητα των σπηλαίων βρέθηκε σε «πολύ καλή κατάσταση» μετά την εκκένωση του 2022, το GAO προειδοποίησε ότι κάθε κύκλος άντλησης αυξάνει τον όγκο του σπηλαίου και μειώνει την απόσταση μεταξύ γειτονικών σπηλαίων, περιορίζοντας σταδιακά τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους.

Πώς λειτουργούν τα αποθέματα πετρελαίου στο SPR

Η άντληση πετρελαίου από τα σπήλαια πραγματοποιείται με την εισαγωγή νερού στον πυθμένα τους. Επειδή το νερό είναι βαρύτερο από το αργό, ωθεί το πετρέλαιο προς την επιφάνεια, από όπου αντλείται μέσω γεωτρήσεων και διοχετεύεται στο δίκτυο αγωγών.

Σύμφωνα με τον Σιντάρθ Μίσρα, καθηγητή μηχανικής πετρελαίου στο Πανεπιστήμιο Texas A&M, τα 70 εκατ. βαρέλια αποτελούν το απόλυτο φυσικό κατώτατο όριο για να παραμένουν οι σωλήνες άντλησης βυθισμένοι στο πετρέλαιο. Το πραγματικό επιχειρησιακό όριο, όμως, βρίσκεται πολύ υψηλότερα, μεταξύ 250 και 300 εκατ. βαρελιών.

Κάτω από αυτό το επίπεδο, υποστηρίζει, μειώνεται η δυνατότητα του SPR να παρέχει πετρέλαιο με υψηλούς ρυθμούς σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Παράλληλα, η αραίωση του στρώματος πετρελαίου και η άνοδος νερού και ιζημάτων μπορεί να επιβαρύνουν τις αντλίες και τον εξοπλισμό άντλησης.

Το GAO διαπίστωσε επίσης ότι, τον Δεκέμβριο του 2025, πάνω από το ένα τέταρτο της συνολικής δυναμικότητας του SPR δεν ήταν διαθέσιμο, λόγω προβλημάτων τόσο στις εγκαταστάσεις όσο και στα ίδια τα σπήλαια.

Αναλυτές της Rapidan Energy εκτιμούν ότι υπάρχει ένα ακόμη χαμηλότερο, «μαλακό» κατώτατο όριο, περίπου στα 170 εκατ. βαρέλια, κάτω από το οποίο η ακεραιότητα των σπηλαίων και οι περιορισμοί στις υποδομές άντλησης θα καθιστούσαν εξαιρετικά δύσκολη περαιτέρω αξιοποίηση του αποθέματος.

Το ζήτημα, επομένως, δεν αφορά μόνο το πόσο πετρέλαιο διαθέτουν σήμερα οι ΗΠΑ, αλλά και πόσο από αυτό μπορούν να αντλήσουν γρήγορα όταν το χρειαστούν. Με το SPR ήδη κάτω από τα 300 εκατ. βαρέλια, μια νέα μεγάλη κρίση —από έναν τυφώνα που θα έπληττε τις εγκαταστάσεις του Κόλπου έως μια νέα διακοπή της παγκόσμιας προσφοράς— θα μπορούσε να δοκιμάσει τα πραγματικά όρια του αμερικανικού ενεργειακού «μαξιλαριού» ασφαλείας.