Η βελτίωση των εισοδημάτων, η ενίσχυση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, η μεγάλη ανάπτυξη των αεροπορικών συνδέσεων και –σε έναν βαθμό– το αυξανόμενο κόστος των διακοπών στην Ελλάδα οδηγούν ολοένα και περισσότερους Έλληνες να επιλέγουν προορισμούς του εξωτερικού. Όπως προκύπτει από σχετική μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ, η αύξηση του κόστους των διακοπών στην Ελλάδα φαίνεται να οδηγεί ένα μέρος των Ελλήνων στο εξωτερικό. Μάλιστα, παρατηρείται μεγαλύτερη συγκέντρωση ταξιδιών στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο, δηλαδή ακριβώς την περίοδο των θερινών διακοπών, κάτι που οι συντάκτες της έκθεσης συνδέουν πιθανώς με το αυξημένο κόστος των ελληνικών διακοπών.
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ, που βασίζεται στα στοιχεία της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος, οι αναχωρήσεις κατοίκων Ελλάδας προς το εξωτερικό αυξήθηκαν κατά 8%, από 6,7 εκατ. το 2024 σε 7,2 εκατ. το 2025. Παράλληλα, οι διανυκτερεύσεις ενισχύθηκαν κατά 3%, φθάνοντας τα 35,5 εκατ., ενώ οι συνολικές ταξιδιωτικές πληρωμές εκτινάχθηκαν κατά 19%, από 2,8 δισ. ευρώ σε 3,34 δισ. ευρώ, σημειώνοντας το υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη της σχετικής έρευνας της Τράπεζας της Ελλάδος. Πάντως οι αναχωρήσεις (-10% σε σύγκριση με το 2018, 8,0 εκατ.) και οι διανυκτερεύσεις (-21% σε σύγκριση με το 2019, 44,9 εκατ.), υπολείπονται ακόμη από τα ιστορικά υψηλά.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων. Από τη μία πλευρά, η βελτίωση του οικονομικού κλίματος αύξησε τη δυνατότητα των νοικοκυριών να ταξιδεύουν. Από την άλλη, ο πληθωρισμός στις τουριστικές υπηρεσίες διεθνώς αύξησε σημαντικά το κόστος κάθε ταξιδιού, ενώ οι Έλληνες στράφηκαν περισσότερο προς ακριβότερους προορισμούς της Ευρωζώνης και της Δυτικής Ευρώπης, εγκαταλείποντας σταδιακά τους παραδοσιακά οικονομικότερους βαλκανικούς προορισμούς.
Ποιες χώρες προτιμούν
Η μεταβολή αυτή αποτυπώνεται ξεκάθαρα στη γεωγραφική κατανομή των ταξιδιών. Τα ταξίδια προς τις χώρες της Ευρωζώνης αυξήθηκαν κατά 10%, οι διανυκτερεύσεις κατά 5% και οι πληρωμές κατά 23%, επιδόσεις σημαντικά υψηλότερες από εκείνες των χωρών της ΕΕ εκτός Ευρωζώνης και των λοιπών χωρών. Πλέον, το 41% των ταξιδιών των Ελλήνων πραγματοποιείται σε χώρες της Ευρωζώνης, έναντι μόλις 28% το 2019, γεγονός που αποτυπώνει τη σταδιακή αλλαγή του ταξιδιωτικού χάρτη των Ελλήνων.
Στους επιμέρους προορισμούς, η Ιταλία αναδείχθηκε στην πρώτη θέση μεταξύ των μεγάλων ευρωπαϊκών αγορών με 689 χιλιάδες ταξίδια, παρουσιάζοντας αύξηση 11%, ενώ ακολουθούν η Γερμανία με 607 χιλιάδες ταξίδια, η Τουρκία με 564 χιλιάδες και η Κύπρος με 359 χιλιάδες. Σημαντική άνοδο κατέγραψαν επίσης η Γαλλία (+23%), το Ηνωμένο Βασίλειο (+12%), η Ισπανία (+10%) και η Αίγυπτος (+28%), γεγονός που δείχνει την αυξανόμενη προτίμηση των Ελλήνων τόσο για city break όσο και για οργανωμένες διακοπές σε δημοφιλείς διεθνείς προορισμούς.
Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτέλεσαν τη μοναδική μεγάλη αγορά που εμφάνισε υποχώρηση σε όλα τα βασικά μεγέθη. Οι αναχωρήσεις μειώθηκαν κατά 13%, οι διανυκτερεύσεις κατά 28% και οι ταξιδιωτικές δαπάνες κατά 7%, εξέλιξη που πιθανότατα συνδέεται με το υψηλό κόστος των υπερατλαντικών ταξιδιών αλλά και τις ευρύτερες οικονομικές συνθήκες.
Ξοδεύουν περισσότερα, μένουν λιγότερο
Παράλληλα, οι Έλληνες όχι μόνο ταξιδεύουν περισσότερο αλλά και ξοδεύουν αισθητά περισσότερα ανά ταξίδι. Η μέση κατά κεφαλή δαπάνη αυξήθηκε κατά 10%, από 420 ευρώ σε 464 ευρώ, ενώ η μέση ημερήσια δαπάνη εκτινάχθηκε κατά 16%, φθάνοντας τα 94 ευρώ ανά διανυκτέρευση. Αντίθετα, η μέση διάρκεια παραμονής μειώθηκε από 5,2 σε 4,9 διανυκτερεύσεις, επιβεβαιώνοντας τη διεθνή τάση για περισσότερα αλλά συντομότερα ταξίδια.
Η εικόνα αυτή αντανακλά και την αυξανόμενη δημοτικότητα των σύντομων αποδράσεων στις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις. Σύμφωνα με το ΙΝΣΕΤΕ, οι Έλληνες εγκαταλείπουν σταδιακά τα ταξίδια μεγάλης διάρκειας για επίσκεψη σε συγγενείς και φίλους και επιλέγουν περισσότερο city breaks ή σύντομες διακοπές υψηλότερης αξίας, γεγονός που αυξάνει τη μέση ημερήσια δαπάνη αλλά περιορίζει τη συνολική διάρκεια του ταξιδιού.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εποχικότητα. Σε αντίθεση με τον εισερχόμενο τουρισμό της Ελλάδας, όπου η καλοκαιρινή περίοδος κυριαρχεί, τα ταξίδια των Ελλήνων στο εξωτερικό κατανέμονται σχετικά ομοιόμορφα σε όλη τη διάρκεια του έτους. Ωστόσο, το 2025 παρατηρείται ενίσχυση των ταξιδιών κατά το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο, δηλαδή κατά τους θερινούς μήνες, γεγονός που σύμφωνα με τους συντάκτες της μελέτης ενδέχεται να συνδέεται και με το αυξανόμενο κόστος των καλοκαιρινών διακοπών στην Ελλάδα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η αυξημένη διάθεση των Ελλήνων να ταξιδεύουν σε ακριβότερους ευρωπαϊκούς προορισμούς αποτελεί ένδειξη ενίσχυσης της αγοραστικής τους δύναμης. Ταυτόχρονα, όμως, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί έναν νέο προβληματισμό για την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, ιδιαίτερα απέναντι στις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις που προσελκύουν ολοένα και περισσότερους Έλληνες ταξιδιώτες με ελκυστικές αεροπορικές συνδέσεις, οργανωμένα πακέτα και ανταγωνιστικές τιμές.
