Επιχειρήσεις: Οδηγούν δάνεια και καταθέσεις – Ανοιχτή η «ψαλίδα» επιτοκίων

Στις επιχειρήσεις μετατοπίζεται το κέντρο βάρους της τραπεζικής ρευστότητας, καθώς τα στοιχεία του Μαΐου δείχνουν ταυτόχρονη επιτάχυνση της χρηματοδότησης και ισχυρή αύξηση των καταθέσεών τους. Την ίδια ώρα, η επιτοκιακή «ψαλίδα» μεταξύ καταθέσεων και δανείων παραμένει ευρεία, αναδεικνύοντας το κόστος χρήματος για την οικονομία αλλά και το χαμηλό όφελος για τους καταθέτες.

Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της συνολικής χρηματοδότησης της εγχώριας οικονομίας αυξήθηκε στο 4,6% τον Μάιο του 2026, από 3,9% τον Απρίλιο. Η μηνιαία καθαρή ροή ήταν θετική κατά 1,644 δισ. ευρώ, έναντι αρνητικής ροής 1,081 δισ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

Ωστόσο, το βασικό εύρημα βρίσκεται στον ιδιωτικό τομέα και κυρίως στις επιχειρήσεις. Η συνολική χρηματοδότηση προς τον ιδιωτικό τομέα αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό 7,4%, από 6,8% τον Απρίλιο, ενώ η μηνιαία καθαρή ροή ήταν θετική κατά 1,315 δισ. ευρώ.

Από το ποσό αυτό, σχεδόν το σύνολο προήλθε από τις επιχειρήσεις. Η καθαρή ροή τραπεζικής χρηματοδότησης προς αυτές ήταν θετική κατά 1,285 δισ. ευρώ, έναντι αρνητικής ροής 1,150 δισ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Παράλληλα, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις αυξήθηκε στο 9,8%, από 8,8% τον Απρίλιο.

Οι επιχειρήσεις παίρνουν τη μερίδα του λέοντος

Η εικόνα δείχνει ότι η πιστωτική επέκταση συνεχίζει να στηρίζεται κυρίως στον επιχειρηματικό τομέα. Στις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης αυξήθηκε στο 9,8%, από 9,5% τον Απρίλιο, με θετική μηνιαία καθαρή ροή 427 εκατ. ευρώ.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η ροή προς τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις και τα λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, όπου η χρηματοδότηση αυξήθηκε κατά 858 εκατ. ευρώ μέσα στον μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής στην κατηγορία αυτή ανέβηκε στο 9,2%, από 2,8% τον Απρίλιο.

Αντίθετα, οι μικρότερες επαγγελματικές κατηγορίες παραμένουν εκτός του βασικού κύματος πιστωτικής επέκτασης. Η χρηματοδότηση προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις εμφάνισε αρνητική καθαρή ροή 9 εκατ. ευρώ, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής παρέμεινε στο -2%.

Πιο συγκρατημένη ήταν και η εικόνα στα νοικοκυριά. Η καθαρή ροή χρηματοδότησης προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα ήταν θετική μόλις κατά 39 εκατ. ευρώ, με τον ετήσιο ρυθμό μεταβολής να παραμένει αμετάβλητος στο 2,7%.

Άλμα σχεδόν 5 δισ. ευρώ στις επιχειρηματικές καταθέσεις

Ακόμη πιο έντονη είναι η εικόνα στο σκέλος των καταθέσεων. Το σύνολο των καταθέσεων της εγχώριας οικονομίας αυξήθηκε τον Μάιο κατά 5,063 δισ. ευρώ, έναντι μείωσης 34 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής του συνόλου των καταθέσεων αυξήθηκε στο 8,1%, από 6,4%.

Ο βασικός μοχλός ήταν και πάλι οι επιχειρήσεις. Οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκαν κατά 5,313 δισ. ευρώ, μετά από μείωση 66 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Από αυτή την αύξηση, τα 4,973 δισ. ευρώ προήλθαν από τις επιχειρήσεις.

Με άλλα λόγια, σχεδόν όλη η αύξηση των ιδιωτικών καταθέσεων τον Μάιο προήλθε από επιχειρηματικούς λογαριασμούς. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των επιχειρηματικών καταθέσεων εκτινάχθηκε στο 18,7%, από 10,8% τον Απρίλιο.

Ειδικότερα, οι καταθέσεις των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων αυξήθηκαν κατά 4,582 δισ. ευρώ, έναντι μείωσης 1,075 δισ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Οι καταθέσεις των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων αυξήθηκαν κατά 390 εκατ. ευρώ.

Στον αντίποδα, η αύξηση των καταθέσεων των νοικοκυριών ήταν σαφώς πιο ήπια. Οι καταθέσεις των νοικοκυριών και των ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων ενισχύθηκαν κατά 340 εκατ. ευρώ, έναντι αύξησης 869 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής τους παρέμεινε αμετάβλητος στο 4,1%.

Η επιτοκιακή «ψαλίδα» παραμένει μεγάλη

Η εικόνα αυτή αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον όταν συνδυαστεί με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για τα τραπεζικά επιτόκια. Τον Μάιο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των νέων καταθέσεων παρέμεινε στο 0,35%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των νέων δανείων αυξήθηκε στο 4,65%. Έτσι, το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ νέων καταθέσεων και δανείων βρέθηκε στις 4,30 εκατοστιαίες μονάδες.

Το στοιχείο αυτό φωτίζει μια κρίσιμη πλευρά της τραπεζικής εικόνας καθώς  οι καταθέσεις αυξάνονται, ιδίως από τις επιχειρήσεις, αλλά η απόδοσή τους παραμένει χαμηλή σε σχέση με το κόστος νέου δανεισμού. Για τις επιχειρήσεις, το μέσο επιτόκιο καταθέσεων μίας ημέρας μειώθηκε τον Απρίλιο στο 0,09%, την ώρα που η συνολική «ψαλίδα» νέων καταθέσεων – δανείων αυξήθηκε.

Ρευστότητα με δύο ταχύτητες

Τα στοιχεία του Μαΐου αποτυπώνουν μια οικονομία στην οποία η τραπεζική ρευστότητα κινείται με δύο ταχύτητες. Από τη μία πλευρά, οι επιχειρήσεις εμφανίζονται να αντλούν περισσότερη χρηματοδότηση και ταυτόχρονα να διατηρούν αυξημένα ταμειακά διαθέσιμα στο τραπεζικό σύστημα. Από την άλλη, τα νοικοκυριά, οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι αγρότες και οι ατομικές επιχειρήσεις παραμένουν σε πολύ πιο συγκρατημένη τροχιά.

Η μεγάλη αύξηση των επιχειρηματικών καταθέσεων δεν αποτυπώνει από μόνη της την κερδοφορία των επιχειρήσεων, ούτε δείχνει την προέλευση της ρευστότητας. Δείχνει όμως ότι σημαντικά διαθέσιμα συσσωρεύονται στους επιχειρηματικούς λογαριασμούς, την ώρα που η πιστωτική επέκταση κατευθύνεται επίσης κατά κύριο λόγο προς τις επιχειρήσεις.