«Η συζήτηση για τον επόμενο κοινό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεκινά από μια παραδοχή που έχει μείνει σε μεγάλο βαθμό αναμφισβήτητη», δηλαδή ότι «παρά τις διευρυνόμενες φιλοδοξίες της Ευρώπης, οι πόροι της είναι δεδομένοι» υποστηρίζει σε άρθρο του στους Financial Times o υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης. Όπως αναφέρει, «η άμυνα, η τεχνητή νοημοσύνη και η πράσινη μετάβαση απαιτούν μεγαλύτερες επενδύσεις», με αποτέλεσμα η συζήτηση να έχει εξελιχθεί σε «μια γνώριμη άσκηση αναδιανομής, σχετικά με το πώς θα κατανεμηθούν οι υπάρχοντες πόροι μεταξύ ανταγωνιστικών προτεραιοτήτων». Κατά τον ίδιο, «αυτό είναι το λάθος ερώτημα».
Ο κ. Πιερρακάκης επισημαίνει ότι «οι μεγαλύτερες επιτυχίες της Ευρώπης σπάνια προήλθαν από την αναδιανομή του πλούτου, αλλά από τη δημιουργία του». Υπενθυμίζει ότι «η ενιαία αγορά διεύρυνε την ευρωπαϊκή οικονομία» και ότι «το ευρώ εμβάθυνε τη χρηματοπιστωτική ολοκλήρωση», ενώ τονίζει πως «στις καθοριστικές στιγμές της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης η Ευρώπη αύξησε πρώτα την παραγωγική της ικανότητα και στη συνέχεια τη δημοσιονομική της δυνατότητα».
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρει ότι «αντί να αναρωτιόμαστε μόνο από πού μπορεί η Ευρώπη να αντλήσει νέα έσοδα, θα πρέπει να εξετάσουμε αν ήδη διαθέτει στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία των οποίων η αξία μπορεί να πολλαπλασιαστεί μέσω βαθύτερης ολοκλήρωσης». Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα παρουσιάζει το ραδιοφάσμα, σημειώνοντας ότι «κάθε εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης, κάθε διασυνδεδεμένο εργοστάσιο και κάθε ψηφιακή δημόσια υπηρεσία εξαρτώνται τελικά από αυτό».
Παράλληλα, επισημαίνει ότι, ενώ «η Ευρωπαϊκή Ένωση δημιούργησε ενιαία αγορά για αγαθά, υπηρεσίες, κεφάλαια και ανθρώπους», εξακολουθεί να καταρτίζει «έναν από τους πιο στρατηγικούς οικονομικούς της πόρους μέσω 27 διαφορετικών καθεστώτων αδειοδότησης». Όπως υπογραμμίζει, «η Ευρώπη δεν μπορεί να ζητά από τις τηλεπικοινωνιακές της εταιρείες να ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ ταυτόχρονα να καταρτίζει έναν από τους σημαντικότερους κλάδους της σε εθνική βάση».
Πιερρακάκης: 27 διαφορετικά χρονοδιαγράμματα
Ο υπουργός Οικονομικών εκτιμά ότι «ο κατακερματισμός γίνεται ολοένα και πιο δαπανηρός», καθώς «οι τηλεπικοινωνίες δεν αποτελούν πλέον απλώς έναν ακόμη τομέα υποδομών, αλλά την πλατφόρμα πάνω στην οποία οικοδομείται η ψηφιακή οικονομία». Όπως εξηγεί, «η τεχνητή νοημοσύνη, το cloud computing, οι επικοινωνίες άμυνας και ο βιομηχανικός αυτοματισμός εξαρτώνται από ανθεκτικά δίκτυα υψηλής χωρητικότητας», όμως οι πάροχοι εξακολουθούν να λειτουργούν «με 27 διαφορετικά χρονοδιαγράμματα δημοπρασιών, διάρκειες αδειών, πλαίσια ανανέωσης και κανονιστικούς όρους». Κατά την εκτίμησή του, «ο κατακερματισμός αυξάνει τη ρυθμιστική αβεβαιότητα, ανεβάζει το κόστος κεφαλαίου, δυσχεραίνει τον μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό και καθυστερεί την ανάπτυξη των δικτύων».
Αναφερόμενος στη μετάβαση από το 5G στο 6G, υποστηρίζει ότι αυτή «προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία να διορθωθεί η κατάσταση». Όπως επισημαίνει, «οι βασικές ζώνες συχνοτήτων του 5G θα πρέπει σταδιακά να ανανεωθούν σε ολόκληρη την Ευρώπη», ενώ «η ανώτερη ζώνη των 6 GHz δεν έχει ακόμη κατανεμηθεί». Για τον λόγο αυτό προτείνει «τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Ραδιοφάσματος (European Spectrum Union)», στο πλαίσιο της οποίας «το φάσμα θα παραμείνει στην ιδιοκτησία των κρατών-μελών και οι υφιστάμενες άδειες θα γίνουν πλήρως σεβαστές έως τη λήξη τους», ενώ «οι μελλοντικές στρατηγικές ζώνες συχνοτήτων θα κατανέμονται μέσα από ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο, με συντονισμένα χρονοδιαγράμματα ανανεώσεων, εναρμονισμένους όρους αδειοδότησης και κοινά τεχνικά και πρότυπα ασφαλείας».
Τα οικονομικά οφέλη
Κατά τον ίδιο, «τα οικονομικά οφέλη θα είναι σημαντικά», καθώς η μεταρρύθμιση θα προσφέρει «μεγαλύτερη κανονιστική βεβαιότητα, καλύτερο μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό, χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης και ταχύτερη ανάπτυξη των δικτύων 6G», ενώ παράλληλα «θα ενισχύσει το ευρωπαϊκό οικοσύστημα τηλεπικοινωνιών και την τεχνολογική βάση της Ένωσης». Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει, «η καλύτερη πολιτική για το ραδιοφάσμα αποτελεί ταυτόχρονα και βιομηχανική πολιτική».
Ο κ. Πιερρακάκης υποστηρίζει ακόμη ότι η πρόταση δημιουργεί και «ένα δεύτερο όφελος», καθώς «οι κατανομές φάσματος παράγουν δημόσια έσοδα που σήμερα καταλήγουν σχεδόν εξ ολοκλήρου στους εθνικούς προϋπολογισμούς». Προτείνει, λοιπόν, «έως και το 75% των μελλοντικών εσόδων να κατευθύνεται στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως νέος ίδιος πόρος», ενώ «το υπόλοιπο 25% να χρησιμοποιείται για την κεφαλαιοποίηση ενός μηχανισμού της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για τη συνδεσιμότητα και την τεχνολογία». Όπως εξηγεί, «επειδή η ΕΤΕπ μπορεί να αξιοποιεί τα κεφάλαιά της μέσω δανεισμού από τις αγορές, αυτό το ένα τέταρτο των εσόδων θα μπορούσε να στηρίξει επενδύσεις πολύ μεγαλύτερες από την ονομαστική του αξία», χρηματοδοτώντας «υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, κβαντικές τεχνολογίες και νέα ψηφιακά δίκτυα».
Παράλληλα, σημειώνει ότι «η πρόταση είναι συμβατή με το δημοσιονομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης», καθώς «τα έσοδα από το ραδιοφάσμα δεν αντιμετωπίζονται ως διακριτικά μέτρα αύξησης εσόδων βάσει των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων». Κατά την άποψή του, αυτό «δημιουργεί την ευκαιρία να κατευθυνθεί σημαντικό μέρος της αξίας τους προς τη χρηματοδότηση ευρωπαϊκών δημόσιων αγαθών, διατηρώντας παράλληλα την ευελιξία των κρατών-μελών να κρατήσουν μέρος των εσόδων».
Ο στόχος
Κλείνοντας το άρθρο του, ο υπουργός Οικονομικών υπογραμμίζει ότι «ο στόχος δεν είναι να υπάρξει συντονισμός του ραδιοφάσματος μόνο και μόνο επειδή η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερους ίδιους πόρους», αλλά «να ολοκληρωθεί η ενιαία αγορά συνδεσιμότητας, επειδή η Ευρώπη χρειάζεται ισχυρότερες επενδύσεις, πιο ανταγωνιστικές τηλεπικοινωνιακές αγορές και μεγαλύτερη τεχνολογική κλίμακα». Αναγνωρίζει ότι «το ραδιοφάσμα αποτελεί σήμερα εθνική αρμοδιότητα», επισημαίνει όμως ότι «πολλές από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεκίνησαν επίσης ως εθνικές αρμοδιότητες, μέχρις ότου η οικονομική πραγματικότητα καταστήσει τη βαθύτερη ολοκλήρωση την καλύτερη επιλογή».
Καταλήγοντας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναφέρει ότι «το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν τα κράτη μπορούν να διαχειρίζονται το ραδιοφάσμα ξεχωριστά, αλλά αν ο κατακερματισμός αποτελεί τον αποτελεσματικότερο τρόπο διαχείρισης ενός στρατηγικού περιουσιακού στοιχείου σε μια ψηφιακή οικονομία ηπειρωτικής κλίμακας», δίνοντας ο ίδιος την απάντηση ότι «δεν αποτελεί». Υπενθυμίζει, τέλος, ότι «η ιστορία της Ευρώπης προχώρησε μέσα από τη συνένωση στρατηγικών πόρων», καθώς «ο άνθρακας και ο χάλυβας τροφοδότησαν τη βιομηχανική εποχή, ενώ σήμερα η συνδεσιμότητα τροφοδοτεί την ψηφιακή εποχή», καταλήγοντας ότι «ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν θα πρέπει απλώς να καθορίζει πώς θα δαπανώνται οι πόροι της Ευρώπης, αλλά και πώς θα δημιουργούνται νέοι».
