Ιδιαίτερα αρνητική εικόνα για την οικονομική κατάσταση των ελληνικών νοικοκυριών καταγράφουν τα νέα στοιχεία του ΟΟΣΑ, με την Ελλάδα να εμφανίζει τη μεγαλύτερη μείωση του πραγματικού κατά κεφαλήν εισοδήματος των νοικοκυριών μεταξύ των 21 χωρών για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία.
Σύμφωνα με την έκθεση «Growth and Economic Well-being» του ΟΟΣΑ, η οποία δημοσιεύθηκε στις 6 Αυγούστου και αφορά το πρώτο τρίμηνο του 2026, το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 3,6% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο. Ακριβώς αντίθετη ήταν η κατεύθυνση στο σύνολο του ΟΟΣΑ, όπου καταγράφηκε αύξηση κατά 0,2%.
Η απόσταση της Ελλάδας από τις περισσότερες χώρες είναι μεγάλη. Από τις 21 οικονομίες με διαθέσιμα στοιχεία, οι 13 κατέγραψαν αύξηση του πραγματικού εισοδήματος των νοικοκυριών και μόλις οκτώ μείωση. Η Ελλάδα, ωστόσο, δεν βρίσκεται απλώς στη δεύτερη ομάδα, αλλά καταλαμβάνει την τελευταία θέση.
ΟΟΣΑ: Τα στοιχεία
Σχετικό διάγραμμα της έκθεσης αποτυπώνει ανάγλυφα την ελληνική απόκλιση. Η Ελλάδα εμφανίζει τη μεγαλύτερη πτώση, -3,6%, και ακολουθεί η Αυστρία με -2,8%.
Μάλιστα, ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ειδικά τις δύο χώρες, αναφέροντας ότι οι μεγαλύτερες μειώσεις του πρώτου τριμήνου καταγράφηκαν στην Ελλάδα και την Αυστρία. Στην περίπτωση και των δύο χωρών, η υποχώρηση του πραγματικού κατά κεφαλήν εισοδήματος συνδέεται με μειώσεις στο καθαρό εισόδημα από περιουσία και στις κοινωνικές παροχές.
Η σύγκριση γίνεται ακόμη πιο έντονη εάν ληφθεί υπόψη ότι αρκετές ευρωπαϊκές οικονομίες κινήθηκαν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Η Ιταλία, για παράδειγμα, κατέγραψε αύξηση 0,8%, ανατρέποντας τη μείωση 0,9% του τελευταίου τριμήνου του 2025. Στη Γερμανία το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα αυξήθηκε κατά 0,2%, ενώ στη Γαλλία περιορίστηκε κατά μόλις 0,1%.
Ακόμη και το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο είχε μία από τις χειρότερες επιδόσεις μεταξύ των μεγάλων οικονομιών, εμφάνισε πτώση 0,8%, δηλαδή σημαντικά μικρότερη από το ελληνικό -3,6%.
Τι συνέβη προηγουμένως
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύγκριση με το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο.
Στο τέταρτο τρίμηνο του 2025, η Ελλάδα είχε εμφανίσει αύξηση του πραγματικού κατά κεφαλήν εισοδήματος των νοικοκυριών κατά περίπου 2,7%. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026 η εικόνα αντιστράφηκε απότομα, με τον δείκτη να υποχωρεί κατά 3,6%.
Πρόκειται, επομένως, για μεταβολή άνω των 6 ποσοστιαίων μονάδων μέσα σε ένα τρίμηνο, από μία από τις ισχυρότερες θετικές επιδόσεις στο τέλος του 2025 στη μεγαλύτερη πτώση μεταξύ των χωρών με διαθέσιμα στοιχεία στις αρχές του 2026.
Ουγγαρία και Χιλή στην άλλη άκρη της κατάταξης
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο χαρακτηριστική από τις χώρες που βρίσκονται στην άλλη άκρη της κατάταξης. Στην Ουγγαρία, το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 6%, έναντι 1,7% στο τελευταίο τρίμηνο του 2025. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, βασικός παράγοντας ήταν η αύξηση κατά 6,3% των αμοιβών των εργαζομένων.
Ακολούθησε η Χιλή με αύξηση 4,8%, από μηδενική μεταβολή το προηγούμενο τρίμηνο. Θετικά κινήθηκαν, σύμφωνα με το διάγραμμα του ΟΟΣΑ, και χώρες όπως η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Δανία, η Φινλανδία, η Πολωνία και η Πορτογαλία.
Η ανάπτυξη δε συνεπάγεται περισσότερα χρήματα στα νοικοκυριά
Τα στοιχεία αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς ο ίδιος ο ΟΟΣΑ διαχωρίζει την πορεία της συνολικής οικονομικής δραστηριότητας από εκείνη του εισοδήματος που βρίσκεται πραγματικά στη διάθεση των νοικοκυριών.
Στο σύνολο του ΟΟΣΑ, το πρώτο τρίμηνο του 2026 το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 0,3%, ενώ το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε λιγότερο, κατά 0,2%. Ο Οργανισμός διευκρινίζει ότι το ΑΕΠ αποτυπώνει τη μεταβολή της συνολικής οικονομικής δραστηριότητας, ενώ το εισόδημα των νοικοκυριών αφορά το εισόδημα που έχουν στη διάθεσή τους για κατανάλωση ή αποταμίευση.
Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη και για την ελληνική περίπτωση: τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι, τουλάχιστον στο πρώτο τρίμηνο του 2026, η εικόνα που έφτασε στην τσέπη των ελληνικών νοικοκυριών ήταν πολύ χειρότερη από εκείνη που καταγράφηκε στις περισσότερες οικονομίες του Οργανισμού.
