Αγρότες: Ζητούν σχέδιο επιβίωσης – Η ύπαιθρος στο όριο

Σε μια περίοδο πολλαπλών πιέσεων, από το κόστος παραγωγής και την κλιματική κρίση έως τις ζωονόσους και τη λειψυδρία, οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι της χώρας, βρίσκονται στο όριο των αντοχών τους.

Καθώς το ερώτημα που τίθεται πλέον για την ελληνική γεωργία και κτηνοτροφία δεν είναι μόνο πώς θα αντιμετωπιστεί η σημερινή κρίση, αλλά πώς θα διασφαλιστεί η παραγωγή για τα επόμενα χρόνια ο αγροτικός κόσμος της χώρας ζητά από την κυβέρνηση, ενόψει και της ΔΕΘ, όχι πυροσβεστικές λύσεις, αλλά ένα σχέδιο που θα προστατεύει το εισόδημά τους, την παραγωγή, τις επενδύσεις, την ελληνική ύπαιθρο και τις τοπικές οικονομίες, αλλά και κίνητρα για να παραμείνει η νέα γενιά στην ύπαιθρο.

Απαιτείται σαφές και συνεκτικό πλαίσιο πολιτικής για τον πρωτογενή τομέα, με μέτρα που δεν θα περιορίζονται στην αντιμετώπιση πρόσκαιρων προβλημάτων

«Σήμερα η μεγάλη πρόκληση δεν είναι απλώς να αντιμετωπίζουμε κάθε νέα κρίση όταν αυτή εμφανίζεται. Είναι να διαμορφώσουμε ένα σταθερό και ανθεκτικό παραγωγικό μοντέλο, που θα επιτρέπει στον αγρότη και στον κτηνοτρόφο να παράγουν με ασφάλεια, να έχουν αξιοπρεπές εισόδημα και να μπορούν να σχεδιάζουν το μέλλον τους στον τόπο τους», τονίζει στον ΟΤ ο πρόεδρος της Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ) Παύλος Σατολιάς, εξηγώντας ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η γεωργία είναι πολλαπλές, αλληλένδετες και, σε μεγάλο βαθμό, έχουν πλέον αποκτήσει διαρθρωτικό χαρακτήρα.

«Πρέπει επιτέλους να συζητήσουμε σοβαρά για το τι κτηνοτροφία θέλουμε», τονίζει στον ΟΤ ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) Δημήτρης Μόσχος.

Ο πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ Παύλος Σατολιάς

Τι εξετάζει η κυβέρνηση

Στην ατζέντα των κυβερνητικών εξαγγελιών αναμένεται, σύμφωνα με όσα έχουν δει ήδη το φως της δημοσιότητας, να βρίσκονται και οι αγρότες.

Στόχος της κυβέρνησης είναι να εξομαλύνει την σχέση της με τον αγροτικό κόσμο, υποσχόμενη ένα νέο σύστημα πληρωμών με καταβολή των ενισχύσεων με τακτικότητα και πιο γρήγορους ρυθμούς. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται μάλιστα σύμφωνα με όσα έχουν ήδη ανακοινωθεί, επιτάχυνση των πληρωμών για όσους παραγωγούς υποβάλουν τις δηλώσεις ΟΣΔΕ νωρίτερα από την καταληκτική διορία.

Επίσης, η κυβέρνηση φαίνεται να εξαγγείλει «Νέο Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας» για τον πρωτογενή τομέα, μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ). Το Ταμείο θα παρέχει δάνεια σε αγρότες, αλλά και επιχορήγηση για όσους καταρτίζουν ένα επιχειρηματικό πλάνο για τις αγροτικές δραστηριότητες που ασκούν.

Οι ζωονόσοι έχουν προκαλέσει απώλειες ζωικού κεφαλαίου και εισοδήματος, ενώ ταυτόχρονα ο κλάδος εξακολουθεί να επιβαρύνεται από το υψηλό κόστος παραγωγής

Προστασία του εισοδήματος

«Σε ένα περιβάλλον που επηρεάζει το εισόδημα και την ανθεκτικότητα του πρωτογενή τομέα, αυτό που αναμένουμε από τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ είναι ένα σαφές και συνεκτικό πλαίσιο πολιτικής για τον πρωτογενή τομέα, με μέτρα που δεν θα περιορίζονται στην αντιμετώπιση πρόσκαιρων προβλημάτων, αλλά θα ενισχύουν ουσιαστικά τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα της ελληνικής γεωργίας και κτηνοτροφίας», τονίζει στον ΟΤ ο κ. Σατολιάς, θέτοντας ως πρώτη προτεραιότητα την προστασία του αγροτικού εισοδήματος.

Αυτό, όπως εξηγεί, προϋποθέτει ουσιαστικές παρεμβάσεις για το κόστος παραγωγής και ιδιαίτερα για τις εισροές, την ενέργεια και τα εφόδια, ώστε η παραγωγική δραστηριότητα να παραμένει οικονομικά βιώσιμη. Παράλληλα, «απαιτείται ισχυρότερη θωράκιση απέναντι στους κλιματικούς κινδύνους, με σύγχρονα εργαλεία πρόληψης και  προστασίας αλλά και ένα προσαρμοσμένο στην κλιματική κρίση πλαίσιο για την αποζημίωση της παραγωγής», τονίζει.

Ο πρόεδρος του ΣΕΚ Δημήτρης Μόσχος

Το διπλό πλήγμα των ζωονόσων και του κόστους

Ακόμη πιο πιεστική εμφανίζεται η κατάσταση στην κτηνοτροφία, ιδιαίτερα στην αιγοπροβατοτροφία, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει πληγεί από την ευλογιά προβάτων, την πανώλη και τον αφθώδη πυρετό. Οι ζωονόσοι έχουν προκαλέσει απώλειες ζωικού κεφαλαίου και εισοδήματος, ενώ ταυτόχρονα ο κλάδος εξακολουθεί να επιβαρύνεται από το υψηλό κόστος παραγωγής.

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) Δημήτρης Μόσχος θέτει ως πρώτη προτεραιότητα την αλλαγή της διαδικασίας διαχείρισης των ζωονόσων. «Αυτό είναι ένα από τα σοβαρότερα πλήγματα αυτή τη στιγμή», τονίζει στον ΟΤ.

Όπως επισημαίνει, πρέπει άμεσα να προχωρήσει η ανασύσταση των κοπαδιών και να στηριχθεί η παραγωγική διαδικασία. Οι καθυστερήσεις στην ανασύσταση των κοπαδιών δημιουργούν τον κίνδυνο να αποχωρήσουν από την παραγωγή κτηνοτρόφοι που έχουν ήδη υποστεί απώλειες, με ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες για τους νεότερους παραγωγούς.

«Πολλοί συνάδελφοί μας κτηνοτρόφοι, οι οποίοι έχουν χάσει τα κοπάδια τους, όσο περνάει ο χρόνος και δεν προχωρά η ανασύσταση, θα φύγουν από την παραγωγική διαδικασία», επισημαίνει χαρακτηριστικά ο κ. Μόσχος.

Παράλληλα, θέτει το ζήτημα του κόστους των ζωοτροφών αλλά και της αποζημίωσης για τον εγκλεισμό των ζώων, ιδιαίτερα στην εκτατική κτηνοτροφία, όπου ο περιορισμός της μετακίνησης των κοπαδιών αυξάνει σημαντικά τις ανάγκες σε ζωοτροφές και ανεβάζει ακόμα περισσότερο το κόστος παραγωγής.

Σε ό,τι αφορά τη βοοτροφία, όπως αναφέρει, απαιτείται μεγαλύτερη στήριξη της παραγωγής κρέατος και των πραγματικών κτηνοτρόφων παραγωγών που διατηρούν ζωικό κεφάλαιο.

Μεγάλη πρόκληση για την ελληνική γεωργία και κτηνοτροφία αποτελεί η κλιματική κρίση, η οποία μεταβάλλει με ταχύτητα τις συνθήκες παραγωγής

Στο επίκεντρο νέοι αγρότες

Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας είναι η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού και η σταδιακή εγκατάλειψη της υπαίθρου.

Για την ΕΘΕΑΣ, η ανανέωση του παραγωγικού δυναμικού της χώρας, απαιτεί όπως τονίζει ο κ. Σατολιάς, σταθερά φορολογικά, χρηματοδοτικά και επενδυτικά κίνητρα, αλλά και ένα περιβάλλον που θα τους επιτρέπει στους νέους να παραμένουν στην ύπαιθρο και να επενδύουν με προοπτική.

Η κλιματική κρίση

Μεγάλη πρόκληση για την ελληνική γεωργία και κτηνοτροφία αποτελεί η κλιματική κρίση, η οποία όπως επισημαίνει στον ΟΤ ο πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, μεταβάλλει με ταχύτητα τις συνθήκες παραγωγής.

Παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας, ακραίες θερμοκρασίες, πλημμύρες και άλλα έντονα καιρικά φαινόμενα αυξάνουν τον παραγωγικό κίνδυνο και καθιστούν αναγκαία μια συνολική αναθεώρηση των εργαλείων πρόληψης, προστασίας και ασφάλισης της αγροτικής παραγωγής.

«Ταυτόχρονα, θεωρούμε απολύτως αναγκαίο να υπάρξει ένας εθνικός σχεδιασμός για τη διαχείριση των υδατικών πόρων και την αναβάθμιση των αρδευτικών υποδομών. Η λειψυδρία και η ξηρασία επηρεάζουν ήδη σημαντικές παραγωγικές περιοχές, ιδιαίτερα μειονεκτικές και νησιωτικές, και χωρίς έγκαιρες παρεμβάσεις το πρόβλημα θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερες παραγωγικές και οικονομικές διαστάσεις», εξηγεί στον ΟΤ ο πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ.

Ενίσχυση του συνεργατισμού

Κεντρικό ζήτημα για την ΕΘΕΑΣ, αποτελεί η περαιτέρω ενίσχυση του συνεργατισμού και των Αγροτικών Συνεταιρισμών. «Η πολιτεία οφείλει να διαμορφώσει ένα σταθερό θεσμικό και οικονομικό πλαίσιο που θα ενθαρρύνει τα συλλογικά σχήματα, τις Οργανώσεις Παραγωγών και τις συνεργασίες στον πρωτογενή τομέα. Ισχυρότεροι συνεταιρισμοί σημαίνουν χαμηλότερο κόστος, καλύτερη οργάνωση της παραγωγής, μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη για τον παραγωγό και ισχυρότερη παρουσία των ελληνικών προϊόντων στην αγορά», σημειώνει χαρακτηριστικά ο κ. Σατολιάς.

Οι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στον ΟΤ, έχουν αποδείξει στην πράξη ότι μέσα από τη συλλογική οργάνωση μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικότερα πολλές από τις αδυναμίες του πρωτογενούς τομέα: το υψηλό κόστος παραγωγής, ο μικρός και κατακερματισμένος κλήρος, η περιορισμένη διαπραγματευτική δύναμη του μεμονωμένου παραγωγού, αλλά και η ανάγκη για επενδύσεις, εξωστρέφεια και καλύτερη πρόσβαση στις αγορές.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν συνεταιριστικά σχήματα-μέλη της ΕΘΕΑΣ, όπως η ΠΙΝΔΟΣ, ο Αγροτικός Γαλακτοκομικός Συνεταιρισμός Καλαβρύτων, Ο A.Σ «Ένωση Αγρινίου», η ΕΑΣ Νάξου, ο ΑΣΕΠΟΠ Βελβεντού κ.α., τα οποία έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν ισχυρή παρουσία στον αγροδιατροφικό τομέα, επενδύοντας στην ποιότητα, στην προστιθέμενη αξία και στην αναγνωρισιμότητα των ελληνικών συνεταιριστικών προϊόντων στην εγχώρια και τη διεθνή αγορά.

«Για εμάς, η στήριξη της ελληνικής γεωργίας δεν μπορεί να εξαντλείται στην παροχή επιδοτήσεων. Χρειάζεται να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε ο παραγωγός να είναι ισχυρότερος μέσα στην αγορά. Και αυτό μπορεί να επιτευχθεί πολύ πιο αποτελεσματικά όταν δεν πορεύεται μόνος του, αλλά μέσα από οργανωμένα, υγιή και ανταγωνιστικά συλλογικά σχήματα και δίνει φυσικά βαρύτητα και προτεραιότητα στην αξιοποίηση των ενισχύσεων σε σημαντικό βαθμό για επενδύσεις», σημείωσε.