Σε ανοδική τροχιά παραμένει η ευρωπαϊκή αγορά δικαιωμάτων εκπομπών άνθρακα, αυξάνοντας παράλληλα το κόστος συμμόρφωσης για τη ναυτιλία, η οποία βρίσκεται πλέον βαθύτερα στη διαδικασία σταδιακής ένταξής της στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU ETS).
Σύμφωνα με ανάλυση του Νίκου Ταγκούλη, Senior Analyst της Intermodal, η αγορά των δικαιωμάτων άνθρακα (EUAs) διατήρησε τη θετική της δυναμική και τον Αύγουστο, παρά τη συνήθη υποχώρηση της συναλλακτικής δραστηριότητας και της ρευστότητας κατά τη θερινή περίοδο.
Το προθεσμιακό συμβόλαιο δικαιωμάτων εκπομπών Δεκεμβρίου 2026 διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στα 82,36 ευρώ ανά τόνο τον Αύγουστο, ενώ κατά τον χρόνο σύνταξης της ανάλυσης βρισκόταν στα 83,30 ευρώ ανά τόνο, περίπου 6,5% υψηλότερα από τον μέσο όρο του 2026.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για τις ναυτιλιακές εταιρείες, καθώς όσο αυξάνεται η τιμή των δικαιωμάτων άνθρακα τόσο μεγαλώνει και ο λογαριασμός για τα ταξίδια που εμπίπτουν στο EU ETS.
Το 2026 οι ναυτιλιακές εταιρείες καλούνται να παραδώσουν δικαιώματα που αντιστοιχούν στο 70% των επαληθευμένων εκπομπών τους για το 2025. Η μεταβατική περίοδος ολοκληρώνεται στη συνέχεια, καθώς το 2027 θα πρέπει να καλυφθεί το 100% των εκπομπών που πραγματοποιήθηκαν μέσα στο 2026.
Η προθεσμία συμμόρφωσης της 30ής Σεπτεμβρίου δημιουργεί ήδη πρόσθετη ζήτηση στην αγορά, καθώς οι εταιρείες που έχουν υποχρεώσεις στο πλαίσιο του συστήματος, συμπεριλαμβανομένων των ναυτιλιακών, προχωρούν στις απαιτούμενες αγορές EUAs.
Το ακριβό φυσικό αέριο, «φθηναίνει» τον άνθρακα
Σημαντικός παράγοντας πίσω από την άνοδο των τιμών είναι η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου. Οι τιμές στο ολλανδικό TTF έχουν ενισχυθεί αισθητά, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις και η απώλεια ποσοτήτων από το Κατάρ, σε συνδυασμό με τα χαμηλά ευρωπαϊκά αποθέματα και τον ανταγωνισμό της Ασίας για φορτία LNG, εντείνουν τις ανησυχίες για τον εφοδιασμό του ερχόμενου χειμώνα.
Οι υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου αλλάζουν παράλληλα την οικονομική ισορροπία στην ηλεκτροπαραγωγή. Όταν το αέριο ακριβαίνει, ο άνθρακας γίνεται περισσότερο ανταγωνιστικός, με αποτέλεσμα να αυξάνεται δυνητικά η παραγωγή ηλεκτρισμού από πιο ρυπογόνες μονάδες. Αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη ανάγκη για αγορά δικαιωμάτων εκπομπών.
Θετικό σήμα για τη ζήτηση των EUAs δίνει και η βελτίωση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής δραστηριότητας. Ο μεταποιητικός PMI της Ευρωζώνης έφθασε τον Αύγουστο στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων άνω των τεσσάρων ετών, με ενίσχυση των νέων παραγγελιών, ανάκαμψη των εξαγωγών και αύξηση της απασχόλησης στα εργοστάσια για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από τρία χρόνια.
Επιφυλακτικά τα επενδυτικά κεφάλαια
Παρά την ανοδική εικόνα, οι επενδυτές εμφανίζονται περισσότερο συγκρατημένοι. Τα επενδυτικά funds έχουν μειώσει τις καθαρές ανοδικές θέσεις τους τις τελευταίες εβδομάδες. Αντίθετα, οι εμπορικές εταιρείες που συμμετέχουν στο σύστημα, αυξάνουν την έκθεσή τους σε προθεσμιακές συναλλαγές, επιδιώκοντας να αντισταθμίσουν τον κίνδυνο περαιτέρω ανόδου των τιμών.
Για τη ναυτιλία, η συγκεκριμένη στρατηγική αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η τιμή του άνθρακα εξελίσσεται πλέον σε έναν ακόμη μεταβλητό παράγοντα του λειτουργικού κόστους ενός ταξιδιού, δίπλα στα καύσιμα, τους ναύλους και τις λιμενικές χρεώσεις.
Σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου, καθοριστικές θα είναι οι πολιτικές αποφάσεις στις Βρυξέλλες. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το EU ETS μετά το 2030 προβλέπει ηπιότερη μείωση του ανώτατου ορίου εκπομπών και περισσότερα διαθέσιμα δικαιώματα σε σχέση με το ισχύον πλαίσιο, εξέλιξη που θα μπορούσε να περιορίσει τις πιέσεις στις τιμές.
Στην ίδια κατεύθυνση θα μπορούσε να λειτουργήσει και η μελλοντική σύνδεση του ευρωπαϊκού EU ETS με το βρετανικό UK ETS, καθώς η δημιουργία μιας μεγαλύτερης κοινής αγοράς θα διεύρυνε τη δεξαμενή διαθέσιμων δικαιωμάτων.
Μέχρι τότε, όμως, η πορεία των τιμών των EUAs θα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, τις τιμές του φυσικού αερίου και του ηλεκτρισμού και τη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Για τις ναυτιλιακές εταιρείες, αυτό σημαίνει ότι το κόστος άνθρακα αποκτά ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα στον υπολογισμό του συνολικού κόστους ενός ταξιδιού.
