ΔΕΗ: Ο ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου φεύγει, το data center έρχεται

Τον δρόμο της κατεδάφισης παίρνουν οι πύργοι ψύξης και οι υπόλοιπες υποδομές του Ατμοηλεκτρικού Σταθμού (ΑΗΣ) Αγίου Δημητρίου στη Δυτική Μακεδονία που επί δεκαετίες εξυπηρετούσαν την παραγωγή ρεύματος από λιγνίτη. Το σχέδιο αποξήλωσης πήρε το «πράσινο φως» από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) ώστε η ίδια έκταση να υποδεχθεί το data center αρχικής ισχύος 300 MW της ΔΕΗ, το οποίο θα εξυπηρετεί ανάγκες της Amazon.

Ο ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, ο μεγαλύτερος λιγνιτικός σταθμός της Ελλάδας και ένας από τους μεγαλύτερους των Βαλκανίων, έπειτα από περίπου 42 χρόνια λειτουργίας, περνά πλέον σε φάση παροπλισμού. Με απόφασή του, ο γενικός διευθυντής περιβαλλοντικής πολιτικής του ΥΠΕΝ κ. Κωνσταντίνος Δημόπουλος ενέκρινε χθες τη μελέτη πρόδρομων εργασιών για την καθαίρεση και απομάκρυνση σημαντικού τμήματος του εγκατεστημένου εξοπλισμού και των κτηριακών εγκαταστάσεων.

Από το λιγνιτικό συγκρότημα στο νέο ψηφιακό campus

Στη λίστα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι πέντε πύργοι ψύξης των μονάδων Ι έως V, κτήρια αμμόφιλτρων, αποθήκες, συνεργεία, υποσταθμοί, εγκαταστάσεις που συνδέονται με τη διακίνηση λιγνίτη, ταινιόδρομοι, καθώς και σημαντικό μέρος του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού. Οι εργασίες αφορούν έκταση περίπου 548.360 τετραγωνικών μέτρων μέσα στη συνολική έκταση του σταθμού, έκτασης άνω των 1,4 εκατ. τετραγωνικών μέτρων.

Το επόμενο κεφάλαιο έχει ήδη σχεδιαστεί και υλοποιείται. Σύμφωνα με το Μνημόνιο Συνεργασίας που υπογράφηκε την περασμένη εβδομάδα για την ανάπτυξη του data center στον Άγιο Δημήτριο, η ΔΕΗ θα διαθέσει την έκταση, τα κτίρια και τις υποστηρικτικές ενεργειακές υποδομές, ενώ η Amazon Web Services (AWS) θα μισθώσει το data center για 15 χρόνια. Για την πρώτη φάση του έργου προβλέπεται ισχύς 300 MW που θα αναπτυχθεί αρθρωτά, σε τέσσερις ενότητες των 75 MW. Παράλληλα, θα εξεταστεί η προοπτική επέκτασης έως το 1 GW.

Σε τροχιά υλοποίησης το data center

Για την ανάπτυξη του data center στον χώρο του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου έχει εξασφαλιστεί προέγκριση άδειας, έχει υποβληθεί αίτηση σύνδεσης στο δίκτυο και βρίσκεται σε εξέλιξη η περιβαλλοντική μελέτη. Παράλληλα, έχουν ξεκινήσει και διαδικασίες για την προμήθεια κρίσιμων υλικών. Η ΔΕΗ έχει προχωρήσει, μεταξύ άλλων, σε διαγωνιστική διαδικασία για τον κρίσιμο ηλεκτρολογικό εξοπλισμό τροφοδοσίας του data center ενώ είχε εκκινήσει ανταγωνιστικές διαδικασίες για προκατασκευασμένες γεννήτριες και υποσταθμούς μέσης τάσης.

Για την πρώτη φάση των 300 MW η επιχείρηση έχει υπολογίσει επενδυτική δαπάνη περίπου 1,2 δισ. ευρώ. Η νέα δραστηριότητα εντάσσεται στη στρατηγική δημιουργίας ενός νέου επιχειρηματικού κλάδου γύρω από τα data centers, με αξιοποίηση της γης, των ενεργειακών υποδομών, των ΑΠΕ, της αποθήκευσης και των τηλεπικοινωνιακών δικτύων του ομίλου.

Και η Δυτική Μακεδονία αποτελεί κομβικό σημείο του σχεδιασμού καθώς η ΔΕΗ διαθέτει εκεί τις μεγάλες εκτάσεις των πρώην λιγνιτικών εγκαταστάσεων και ορυχείων όπου παράλληλα αναπτύσσει νέα έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και σταθμούς αποθήκευσης. Το data center θα μπορεί να τροφοδοτείται μέσω ενός συνδυασμού φωτοβολταϊκών, αποθήκευσης, αντλησιοταμίευσης και μονάδας ηλεκτροπαραγωγής φυσικού αερίου, με παράλληλη σύνδεση στο ηλεκτρικό δίκτυο για λόγους ασφαλείας.

Το τέλος δεν ήρθε με έναν διακόπτη

Η μετάβαση, πάντως, δεν έγινε από τη μία ημέρα στην άλλη. Ο λιγνίτης χρειάστηκε πολλές παρατάσεις ζωής έως ότου κλείσει οριστικά ο κύκλος του. Οι μονάδες του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου χρειάστηκε να παραμείνουν διαθέσιμες για μεγαλύτερο διάστημα από ότι προέβλεπε το τελικό πλάνο, ώστε να υποστηριχθεί η τηλεθέρμανση της Δυτικής Μακεδονίας μέχρι να ολοκληρωθεί η κατασκευή της νέας μονάδας συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας υψηλής απόδοσης.

Όσο για τη νεότερη (και τελευταία εν λειτουργία) λιγνιτική μονάδα «Πτολεμαΐδα V», ισχύος 660 MW, έχει αποφασιστεί να σβήσει στο τέλος του έτους ώστε να προχωρήσει η μετατροπή της σε φυσικού αερίου. Ωστόσο, αναμένεται να παραμείνει σε διαθεσιμότητα στο ενεργειακό χαρτοφυλάκιο της χώρας έως και τον ερχόμενο Μάρτιο – εξαιτίας των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή – έπειτα από σχετική εισήγηση του ΑΔΜΗΕ και με έγκριση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ).

Άλλωστε η ΔΕΗ έχει ήδη μετακινήσει το κέντρο βάρους του χαρτοφυλακίου της προς τα έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης ενώ αποκτά και έναν διαφορετικό ρόλο στην αλυσίδα αξίας της τεχνολογίας με το data center του Αγίου Δημητρίου να αποτελεί κεντρικό project του νέου της προσανατολισμού. Στο εταιρικό της πλάνο μάλιστα περιλαμβάνεται δυνατότητα ανάπτυξης data centers συνολικής ισχύος έως 2 GW στην Ελλάδα με πιθανές περιοχές για μελλοντικές εγκαταστάσεις σε Αθήνα και Κρήτη ενώ βλέπει περιθώριο για περαιτέρω ανάπτυξη της δραστηριότητας σε χώρες όπου ήδη δραστηριοποιείται, ή της ευρύτερης περιοχής.