Η άνοδος των τιμών της ενέργειας λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει περιπλέξει σημαντικά το μακροοικονομικό περιβάλλον, καθώς αυξάνει τον πληθωρισμό και ταυτόχρονα περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα και την ανάπτυξη.
Αφενός, η Fed αύξησε ομόφωνα το βασικό επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης, στο 3,75%-4,00%, πραγματοποιώντας την πρώτη αύξηση από το 2023.
Η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται με σταθερό ρυθμό, η κατανάλωση παραμένει ανθεκτική, οι επενδύσεις ισχυρές και η ανεργία σχετικά σταθερή.
Παράλληλα όμως, ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός, οδηγώντας τη Fed στην εκτίμηση ότι απαιτείται αυστηρότερη πολιτική για ταχύτερη επιστροφή προς τον στόχο του 2%.
Οι νέες προβλέψεις αποτυπώνουν με σαφήνεια το δίλημμα, καθώς η Fed αναμένει ανάπτυξη 2,3% το 2026, ενώ προβλέπει πληθωρισμό PCE 3,7%, αρκετά υψηλότερα από τον στόχο της.
Εξάλλου, η διάμεση πρόβλεψη των αξιωματούχων τοποθετεί πλέον το επιτόκιο στο 4,1% στο τέλος του 2026, υποδεικνύοντας ακόμη μία αύξηση φέτος, και στο ίδιο επίπεδο στο τέλος του 2027.
Ο Kevin Warsh ενίσχυσε το μήνυμα, δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στη σταθερότητα των τιμών και στη δύναμη της οικονομίας, άρα η Fed εμφανίζεται διατεθειμένη να ανεχθεί υψηλότερο κόστος χρήματος προκειμένου να αποτρέψει μια νέα μονιμοποίηση του πληθωρισμού.
Κι έτσι, η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς έφτασε το 5%, ενώ το 2ετές ανέβηκε στο 4,74%, αν και επήλθε σύντομα αποκλιμάκωση.
Αυτή η αντίδραση δείχνει και το βασικό στοίχημα για τις μετοχές. Τα υψηλότερα επιτόκια πιέζουν τις αποτιμήσεις, ιδιαίτερα των εταιρειών ανάπτυξης και τεχνολογίας, όμως μια οικονομία που συνεχίζει να αναπτύσσεται με ρυθμό άνω του 2% μπορεί να στηρίξει τα εταιρικά κέρδη.
Αφετέρου, η Bank of Japan αύξησε επίσης τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης, στο 1,25%, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 31 ετών.
Η απόφαση ελήφθη με ψήφους 7-2 και ο Kazuo Ueda έδωσε ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της εβδομάδας, λέγοντας ότι η υποκείμενη πληθωριστική πίεση πλησιάζει πλέον το 2% και η BoJ περνά από την προσπάθεια δημιουργίας πληθωρισμού στην προσπάθεια αποτροπής υπέρβασής του.
Μάλιστα, δεν απέκλεισε διαδοχικές αυξήσεις ή ακόμη και κινήσεις των 50 μονάδων βάσης εφόσον χρειαστούν.
Για μια οικονομία που έζησε δεκαετίες με μηδενικά ή αρνητικά επιτόκια, η αλλαγή είναι τεράστια. Το 1,25% βρίσκεται ήδη μέσα στο εύρος 1,1%-2,5% που η BoJ εκτιμά για το ονομαστικό ουδέτερο επιτόκιο.
Παρά την αύξηση, το γεν υποχώρησε, καθώς οι δύο διαφωνίες στο συμβούλιο και η απουσία σαφούς χρονοδιαγράμματος για την επόμενη κίνηση απογοήτευσαν όσους περίμεναν ακόμη πιο επιθετική στάση.
Πέραν αυτών, για τα ομόλογα, το περιβάλλον παραμένει απαιτητικό. Η επιστροφή των αυξήσεων επιτοκίων πιέζει κυρίως τις βραχυπρόθεσμες λήξεις, ενώ στα μακροπρόθεσμα ομόλογα προστίθενται οι ανησυχίες για πληθωρισμό και δημοσιονομικά ελλείμματα. Από την άλλη πλευρά, αποδόσεις κοντά στο 5% αρχίζουν να δημιουργούν ουσιαστικό εισόδημα και μεγαλύτερο περιθώριο προστασίας για έναν μακροπρόθεσμο επενδυτή.
Επίσης, ο χρυσός βρίσκεται σε πιο σύνθετη θέση. Τα υψηλότερα πραγματικά επιτόκια και ένα ισχυρό δολάριο αποτελούν αντίβαρο, επειδή ο χρυσός δεν προσφέρει τόκο. Όμως οι γεωπολιτικές εντάσεις, ο επίμονος πληθωρισμός και η ζήτηση για ασφαλή καταφύγια συνεχίζουν να λειτουργούν υποστηρικτικά.
Οι επόμενοι μήνες πιθανότατα θα κριθούν λιγότερο από το αν τα επιτόκια θα αυξηθούν άλλες 25 μονάδες βάσης και περισσότερο από τον λόγο για τον οποίο θα αυξηθούν. Αν η αιτία είναι μια οικονομία που παραμένει ισχυρή, οι μετοχές μπορούν να συνεχίσουν να βρίσκουν στήριξη. Αντίθετα, αν η αιτία είναι ένας επίμονος ενεργειακός πληθωρισμός που ταυτόχρονα πλήττει την ανάπτυξη, ο συνδυασμός γίνεται πολύ δυσκολότερος για τις μετοχές και τα ομόλογα και σαφώς πιο ευνοϊκός για τα παραδοσιακά ασφαλή καταφύγια.
