Συμφωνία Τραμπ – Πούτιν: Τι σημαίνει για την αγορά δεξαμενοπλοίων

Μεταφορικό έργο που αντιστοιχεί σε 60 έως σχεδόν 100 φορτώσεις δεξαμενόπλοιων δημιουργούν δυνητικά οι ποσότητες ρωσικού ντίζελ που ανακοινώθηκαν μετά τη συμφωνία Τραμπ – Πούτιν. Εφόσον, βέβαια, η συμφωνία ισχύσει και περάσει στο στάδιο της εφαρμογής, στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος θα βρεθούν τα δεξαμενόπλοια μεταφοράς προϊόντων πετρελαίου των κατηγοριών MR, LR1 και LR2, οι οποίες διακρίνονται ανάλογα με το μέγεθος και τη μεταφορική τους ικανότητα.

Τα MR (Medium Range), δηλαδή δεξαμενόπλοια μεσαίου μεγέθους, έχουν χωρητικότητα συνήθως από 25.000 έως 55.000 τόνους νεκρού βάρους (dwt). Τα μεγαλύτερα πλοία της κατηγορίας μπορούν να μεταφέρουν περίπου 45.000 έως 50.000 τόνους ντίζελ ανά ταξίδι και χρησιμοποιούνται ευρέως για τη μεταφορά καυσίμων μεταξύ λιμανιών και περιφερειακών αγορών.

Ακολουθούν τα LR1 (Long Range 1), δηλαδή δεξαμενόπλοια μεγάλων αποστάσεων πρώτης κατηγορίας, τα οποία μπορούν να μεταφέρουν ενδεικτικά 60.000 έως 65.000 τόνους ντίζελ ανά ταξίδι, εξυπηρετώντας μεγαλύτερα φορτία και διεθνείς εμπορικές διαδρομές.

Η τρίτη κατηγορία είναι τα LR2 (Long Range 2), δηλαδή δεξαμενόπλοια μεγάλων αποστάσεων δεύτερης κατηγορίας, χωρητικότητας 80.000 έως 120.000 dwt. Λόγω της αυξημένης μεταφορικής τους ικανότητας, θεωρούνται ιδιαίτερα κατάλληλα για τη διακίνηση μεγάλων ποσοτήτων καυσίμων σε μακρινές αποστάσεις, όπως οι υπερατλαντικές μεταφορές.

Οι πραγματικές ποσότητες που μπορεί να φορτώσει κάθε δεξαμενόπλοιο εξαρτώνται από τα τεχνικά χαρακτηριστικά του, το βύθισμα, τους περιορισμούς των λιμανιών και τις συνθήκες του ταξιδιού.

Η συμφωνία που ανακοίνωσε στις 9 Οκτωβρίου ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μετά την επικοινωνία του με τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν, προβλέπει την άμεση διάθεση περισσότερων από 300.000 τόνων ρωσικού ντίζελ στις αμερικανικές και διεθνείς αγορές, επιπλέον 500.000 τόνων τον Νοέμβριο και ακόμη ενός εκατομμυρίου τόνων στη συνέχεια.

Παράλληλα, ο Τραμπ αναφέρθηκε σε πρόσθετες ποσότητες τριών εκατομμυρίων τόνων, η διάθεση των οποίων θα εξαρτηθεί από την κατάσταση των ρωσικών διυλιστηρίων.

Εφόσον διατεθούν όλες οι ανακοινωθείσες ποσότητες και δεν υπάρχει επικάλυψη μεταξύ τους, οι μεταφορές θα μπορούσαν να φτάσουν τα 4,8 εκατ. τόνους ντίζελ.

Για τη ναυτιλιακή αγορά, πρόκειται για ένα σημαντικό δυνητικό αντικείμενο απασχόλησης, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, οι δυσκολίες διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ και οι περιορισμοί στις εμπορικές ροές έχουν εκτινάξει τους ναύλους και έχουν περιορίσει τη διαθεσιμότητα δεξαμενόπλοιων.

Από 60 έως 100 φορτώσεις – Ποια πλοία μπαίνουν στο παιχνίδι

Το μεγάλο ερώτημα είναι πόσο από αυτό το μεταφορικό έργο θα καταλήξει στον συμβατικό στόλο και πόσο θα παραμείνει στα χέρια του λεγόμενου σκιώδους στόλου.

Η μετατροπή των ποσοτήτων σε αριθμό φορτώσεων αποκαλύπτει το μέγεθος του μεταφορικού έργου που ενδέχεται να προκύψει.

Εάν το σύνολο των 4,8 εκατ. τόνων μεταφερόταν αποκλειστικά από δεξαμενόπλοια MR, τα οποία στα μεγαλύτερα μεγέθη τους μπορούν να φορτώσουν περίπου 50.000 τόνους ντίζελ, θα απαιτούνταν 96 φορτώσεις.

Με πλοία LR1, που μπορούν να μεταφέρουν ενδεικτικά 65.000 τόνους ανά ταξίδι, ο αριθμός περιορίζεται στις 74 φορτώσεις.

Ακόμη μικρότερος είναι ο αριθμός για τα μεγαλύτερα LR2, τα οποία, με ενδεικτικό φορτίο 80.000 τόνων, θα μπορούσαν να μεταφέρουν τη συνολική ποσότητα με 60 φορτώσεις.

Στην πράξη, οι μεταφορές είναι πιθανότερο να πραγματοποιηθούν με συνδυασμό διαφορετικών κατηγοριών πλοίων, ανάλογα με τα λιμάνια φόρτωσης, τους προορισμούς και τη διαθεσιμότητα τονάζ.

Ένα ενδεικτικό σενάριο προβλέπει 30 φορτώσεις MR, 20 LR1 και 25 LR2, συνολικά δηλαδή 75 φορτώσεις, για τη μεταφορά των 4,8 εκατ. τόνων.

Ακόμη και χωρίς τις πρόσθετες ποσότητες των τριών εκατομμυρίων τόνων, οι αρχικοί 1,8 εκατ. τόνοι αντιστοιχούν σε 36 φορτώσεις MR, 28 LR1 ή 23 LR2.

Οι αριθμοί αυτοί δεν σημαίνουν, πάντως, ότι η αγορά θα αναζητήσει ισάριθμα νέα πλοία. Καθώς οι παραδόσεις θα πραγματοποιηθούν σταδιακά, το ίδιο δεξαμενόπλοιο μπορεί να εκτελέσει περισσότερα από ένα ταξίδια.

Τα LR2 και τα τονομίλια

Από τις τρεις κατηγορίες, τα LR2 παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μπορούν να μεταφέρουν μεγαλύτερα φορτία ντίζελ σε μακρινές αποστάσεις, αξιοποιώντας τις οικονομίες κλίμακας.

Εάν σημαντικό μέρος των ρωσικών ποσοτήτων κατευθυνθεί προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ή άλλες απομακρυσμένες αγορές, οι μεταφορές αυτές μπορούν να αυξήσουν τη ζήτηση σε τονομίλια, δηλαδή το μεταφορικό έργο που προκύπτει από τον συνδυασμό της ποσότητας του φορτίου και της απόστασης μεταφοράς.

Αυτό σημαίνει ότι τα πλοία θα παραμένουν απασχολημένα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, περιορίζοντας τη διαθέσιμη προσφορά στην αγορά spot και ενδεχομένως στηρίζοντας περαιτέρω τους ναύλους.

Τα MR, αντίθετα, προσφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία, καθώς μπορούν να προσεγγίσουν περισσότερα λιμάνια και να εξυπηρετήσουν μικρότερα φορτία, ενώ τα LR1 καλύπτουν τις ενδιάμεσες ανάγκες.

Η πραγματική επίδραση, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από το πού θα φορτωθεί το ντίζελ, πού θα παραδοθεί και εάν οι ποσότητες αποτελούν πρόσθετες εξαγωγές ή αντικαθιστούν υφιστάμενες εμπορικές ροές.

Οι κυρώσεις και το «παράθυρο» για νέες φορτώσεις

Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον μετά την απόφαση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών να εκδώσει, στις 9 Οκτωβρίου, τη General License 135 μέσω του Office of Foreign Assets Control (OFAC).

Η άδεια προβλέπει προσωρινή εξαίρεση για συγκεκριμένες συναλλαγές που σχετίζονται με την πώληση, παράδοση, εκφόρτωση και εισαγωγή ρωσικού ντίζελ, με ισχύ έως τις 7 Απριλίου 2027.

Το σημαντικό για τη ναυτιλία είναι ότι η απόφαση δεν περιορίζεται αποκλειστικά σε φορτία που είχαν ήδη φορτωθεί πριν από την έκδοσή της. Δημιουργεί, επομένως, τη δυνατότητα να πραγματοποιηθούν και νέες φορτώσεις, εφόσον οι συναλλαγές καλύπτονται από τους όρους της αμερικανικής εξαίρεσης.

Δεν πρόκειται, ωστόσο, για γενική άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Ούτε σημαίνει ότι κάθε δεξαμενόπλοιο ή πλοιοκτήτρια εταιρεία μπορεί αυτομάτως να συμμετάσχει στις μεταφορές.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο διατηρούν δικά τους καθεστώτα κυρώσεων, τα οποία εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμη παράμετρο για τους Ευρωπαίους πλοιοκτήτες.

Συνεπώς, το ζήτημα είναι εάν η αμερικανική εξαίρεση θα αποδειχθεί αρκετή για να κινητοποιήσει ναυλωτές, ασφαλιστές, τράπεζες και πλοιοκτήτες ή εάν οι περιορισμοί που εξακολουθούν να ισχύουν θα διατηρήσουν μεγάλο μέρος του εμπορίου στον σκιώδη στόλο.

Ανοιχτό παραμένει επίσης το ερώτημα εάν η αύξηση της διαθεσιμότητας ρωσικού ντίζελ θα οδηγήσει σε πρόσθετη ζήτηση πλοίων ή κυρίως σε ανακατανομή των υφιστάμενων μεταφορών.

Σε κάθε περίπτωση, οι ποσότητες που ανακοινώθηκαν αντιστοιχούν σε αξιόλογο μεταφορικό έργο για την αγορά των δεξαμενόπλοιων μεταφοράς προϊόντων πετρελαίου