Το πρώτο βήμα για την αποκλιμάκωση της ενεργειακής κρίσης υποτίθεται ότι θα ήταν η επιστροφή των πετρελαιοφόρων στα Στενά του Ορμούζ. Περισσότερα φορτία θα έφθαναν στις διεθνείς αγορές, η τιμή του αργού θα υποχωρούσε και μαζί της θα αποκλιμακώνονταν η βενζίνη, το ντίζελ και ο πληθωρισμός. Η πραγματικότητα, ωστόσο, αποδεικνύεται πολύ διαφορετική και τα ομόλογα το δείχνουν.
Παρά την ανάκαμψη των εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο, το Brent κινήθηκε ξανά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι αποδόσεις των αμερικανικών 10ετών ομολόγων έφθασαν σε επίπεδα που οι αγορές είχαν να δουν από το 2002.
Στις 2 Οκτωβρίου η απόδοση άγγιξε το 5,34%, καθώς οι αγορές ανησυχούν για τον συνδυασμό υψηλού πληθωρισμού, ενεργειακού κόστους και τεράστιων δημοσιονομικών αναγκών, αναφέρει η Wall Street Journal.
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι η επαναφορά των ροών δεν σημαίνει επιστροφή στην κανονικότητα. Σύμφωνα με την Kpler, οι εξαγωγές αργού από τη Μέση Ανατολή έφθασαν τον Σεπτέμβριο τα 16,33 εκατ. βαρέλια ημερησίως, το υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη του πολέμου, αλλά παρέμεναν περίπου 3,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα. Οι ροές μέσω του Ορμούζ έφθασαν περίπου τα 9,72 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Επιπλέον, ένα σημαντικό μέρος της εικόνας παραμένει αδιαφανές. Πλοία απενεργοποιούν τα συστήματα εντοπισμού τους ή μεταφέρουν φορτία από τάνκερ σε τάνκερ εκτός του Ορμούζ, γεγονός που δυσκολεύει την ακριβή καταγραφή των πραγματικών ροών. Οι αγορές, επομένως, δεν τιμολογούν μόνο το πετρέλαιο που φθάνει σήμερα, αλλά και τον κίνδυνο να διακοπεί ξανά η μεταφορά του αύριο.
Το δεύτερο πρόβλημα είναι ότι η κρίση έχει μεταφερθεί από το αργό στα διυλισμένα προϊόντα. Οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, οι περιορισμοί στις εξαγωγές και οι επιθέσεις της Ουκρανίας σε ρωσικά διυλιστήρια έχουν περιορίσει την προσφορά ντίζελ. Παράλληλα, η Κίνα ανέστειλε τις εξαγωγές καυσίμων για τον Οκτώβριο, προκειμένου να προστατεύσει τα εγχώρια αποθέματά της, τα οποία έχουν μειωθεί σημαντικά.
Τα ομόλογα ακολουθούν τον πληθωρισμό ενέργειας
Αυτό εξηγεί γιατί η τιμή του ντίζελ αυξάνεται πολύ περισσότερο από εκείνη του αργού. Η έλλειψη διαθέσιμης δυναμικότητας διύλισης και οι υψηλότεροι ναύλοι δημιουργούν ένα δεύτερο κύμα κόστους. Τα τάνκερ που αποφεύγουν επικίνδυνες θαλάσσιες διαδρομές κάνουν μεγαλύτερα ταξίδια, ενώ η ανάγκη για μεταφορές και μεταφορτώσεις δεσμεύει μεγάλο μέρος του παγκόσμιου στόλου.
Έτσι, ακόμη και όταν το πετρέλαιο φθάνει στον προορισμό του, φθάνει ακριβότερα. Η JP Morgan εκτιμά ότι οι εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων από τη Μέση Ανατολή παραμένουν περίπου 40% χαμηλότερα από τα προπολεμικά επίπεδα, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Wall Street Journal.
Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος. Υψηλότεροι ναύλοι αυξάνουν το κόστος του αργού, η περιορισμένη δυναμικότητα διύλισης αυξάνει το κόστος του ντίζελ και της βενζίνης και το αυξημένο ενεργειακό κόστος μεταφέρεται σε ολόκληρη την οικονομία: στις μεταφορές, στη γεωργία, στη βιομηχανία και τελικά στις τιμές καταναλωτή.
Αυτό δημιουργεί πρόβλημα και για τις κεντρικές τράπεζες. Η άνοδος των τιμών ενέργειας απειλεί να διατηρήσει τον πληθωρισμό πάνω από τους στόχους τους, ενώ οι αγορές ομολόγων απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις. Η πρόσφατη άνοδος των αμερικανικών αποδόσεων συνδέεται όχι μόνο με το πετρέλαιο, αλλά και με τα τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα και τις αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης της έκρηξης των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη.
Το παράδοξο, επομένως, είναι ότι το Ορμούζ μπορεί να ανοίγει ξανά χωρίς η ενεργειακή κρίση να τελειώνει. Η αγορά χρειάζεται όχι απλώς να κινηθούν περισσότερα τάνκερ, αλλά να αποκατασταθεί ολόκληρη η αλυσίδα — από την ασφαλή ναυσιπλοΐα και τα διυλιστήρια έως τα αποθέματα και τις εξαγωγές καυσίμων. Μέχρι τότε, η επιστροφή των φορτίων δεν αρκεί για να επιστρέψει και το κόστος της ενέργειας στην κανονικότητα.
