Η σαρωτική επικράτηση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, με την ανάκτηση του ελέγχου τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας, προκάλεσε άμεσες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές. Οι επενδυτές αξιολογούν πλέον τις συνέπειες της νέας πολιτικής ισορροπίας για τις επιχειρήσεις, τις δημόσιες δαπάνες και βασικούς τομείς της αμερικανικής οικονομίας, από την τεχνητή νοημοσύνη και τα κέντρα δεδομένων (data centers) έως τα κρυπτονομίσματα, την υγεία και τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.
Η πρώτη αντίδραση ήταν αρνητική για τις μετοχές και το δολάριο, ενώ τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα ενισχύθηκαν. Οι απώλειες ξεκίνησαν από τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης της Wall Street και επεκτάθηκαν στις τεχνολογικές μετοχές της Ιαπωνίας, της Ταϊβάν και της Νότιας Κορέας.
Χαρακτηριστικά η SoftBank, η οποία κατέχει ποσοστό περίπου 13% στην OpenAI, σημείωσε πτώση έως και 10%, προτού περιορίσει τις απώλειές της. Οι SK Hynix και Samsung Electronics, οι μεγαλύτεροι κατασκευαστές τσιπ μνήμης για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης (AI) παγκοσμίως, κατέγραψαν υποχώρηση 1,1% και 1,8% αντίστοιχα.
«Η Ασία δεν διαχειρίζεται ιδιαίτερα καλά τον πολιτικό κίνδυνο που προέρχεται από τις ΗΠΑ ή τη ροή ειδήσεων», δήλωσε στους Financial Times ο Ουίλιαμ Μπράτον, επικεφαλής έρευνας μετοχών (cash equity research) για την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού στην BNP Paribas, προσθέτοντας ότι η αγορά «αντέδρασε υπερβολικά».
Πτωτικές κινήσεις καταγράφηκαν και στα ευρωπαϊκά χρηματιστηριακά συμβόλαια, καθώς οι επενδυτές προσαρμόζουν τις θέσεις τους στις νέες πολιτικές συνθήκες. Την ίδια ώρα οι traders παραμένουν επιφυλακτικοί για το πετρέλαιο διατηρώντας το στα 104 δολάρια.
Η τεχνητή νοημοσύνη και τα data centers στο επίκεντρο
Μία από τις βασικές ανησυχίες αφορά το ενδεχόμενο αυστηρότερης ρύθμισης της τεχνητής νοημοσύνης και των υποδομών που απαιτούνται για την ανάπτυξή της. Τα κέντρα δεδομένων έχουν εξελιχθεί σε σημαντικό μοχλό επενδύσεων και οικονομικής δραστηριότητας στις ΗΠΑ, αλλά προκαλούν αυξανόμενες αντιδράσεις σε τοπικό επίπεδο λόγω της μεγάλης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας και νερού.
Οι Δημοκρατικοί αναμένεται να ενισχύσουν την εποπτεία του κλάδου και να προωθήσουν αυστηρότερους κανόνες για τις ενεργειακές και περιβαλλοντικές απαιτήσεις των εγκαταστάσεων. Η εκλογή περισσότερων Δημοκρατικών κυβερνητών αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι πολιτειακές και τοπικές αρχές μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τις αδειοδοτήσεις, τη χωροθέτηση και τους όρους λειτουργίας νέων data centers.
Ιδιαίτερη προσοχή συγκεντρώνει το Τέξας, όπου η εκλογή Δημοκρατικού κυβερνήτη ενδέχεται να επηρεάσει τα σχέδια μεγάλης επέκτασης των υποδομών δεδομένων. Η πολιτεία αποτελεί σημαντικό προορισμό για τέτοιες επενδύσεις και ενδεχόμενοι περιορισμοί στην αδειοδότηση ή αυστηρότερες απαιτήσεις για την κατανάλωση πόρων θα μπορούσαν να μεταβάλουν τον σχεδιασμό των επιχειρήσεων.
Υπάρχουν, πάντως, σημαντικά θεσμικά εμπόδια. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι θα ασκήσει βέτο σε νομοθετικές πρωτοβουλίες που θεωρεί αντίθετες με την πολιτική του, ενώ οι Δημοκρατικοί δεν διαθέτουν την απαιτούμενη πλειοψηφία για να παρακάμψουν ένα τέτοιο βέτο. Ωστόσο, η επιρροή τους σε επίπεδο πολιτειών και η δυνατότητα κοινοβουλευτικών ερευνών δημιουργούν πρόσθετη αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις.
Έλεγχοι στην κυβέρνηση και επιχειρηματικός κίνδυνος
Με την ανάληψη των καθηκόντων της νέας πλειοψηφίας στις αρχές Ιανουαρίου, αναλυτές εκτιμούν ότι οι Δημοκρατικοί θα ξεκινήσουν σειρά κοινοβουλευτικών ερευνών για την κυβέρνηση Τραμπ. Στο επίκεντρο ενδέχεται να βρεθούν ο πόλεμος με το Ιράν, η δασμολογική και μεταναστευτική πολιτική, αλλά και άλλες αποφάσεις του Λευκού Οίκου.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί έναν πρόσθετο παράγοντα κινδύνου για επιχειρηματικούς ομίλους που έχουν συνδεθεί στενά με την κυβέρνηση ή έχουν χρηματοδοτήσει πολιτικές οργανώσεις που στηρίζουν τον πρόεδρο. Η JPMorgan έχει επισημάνει τον κίνδυνο αυξημένου ελέγχου για επιχειρηματικά στελέχη και εταιρείες με τέτοιες σχέσεις, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων τεχνολογικών ομίλων.
Ομόλογα, επιτόκια και δολάριο
Στην αγορά ομολόγων, οι επενδυτές εκτιμούν ότι η νέα σύνθεση του Κογκρέσου θα μπορούσε να περιορίσει την περαιτέρω αύξηση του δημοσιονομικού ελλείμματος, μεταξύ άλλων μέσω συγκράτησης των αμυντικών δαπανών. Οι Δημοκρατικοί, από την άλλη πλευρά, υποστηρίζουν την αποκατάσταση ή ενίσχυση δαπανών για την υγεία και τα προγράμματα επισιτιστικής βοήθειας. Η υλοποίηση αυτών των προτεραιοτήτων, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις με τον Λευκό Οίκο.
Η υποχώρηση των αποδόσεων των ομολόγων αποτυπώθηκε και στις προσδοκίες για τα επιτόκια. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης των επιτοκίων της Fed περιόρισαν κατά περίπου έξι μονάδες βάσης τις προσδοκίες για αυξήσεις επιτοκίων το επόμενο έτος. Η απόδοση του διετούς αμερικανικού ομολόγου υποχώρησε σχεδόν οκτώ μονάδες βάσης, στο 5,5458%, το χαμηλότερο επίπεδο δύο μηνών. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με την υποχώρηση του δολαρίου, ευνόησε το ευρώ, το γεν και το ελβετικό φράγκο.
Παράλληλα, οι προσδοκίες για αυστηρότερους περιορισμούς στην ανάπτυξη των data centers δημιουργούν ένα πιο σύνθετο οικονομικό αποτέλεσμα. Από τη μία πλευρά, ενδέχεται να περιορίσουν επενδύσεις σε έναν από τους σημαντικότερους κινητήρες ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας. Από την άλλη, η επιβράδυνση της ενεργειακής ζήτησης και της σχετικής επενδυτικής δραστηριότητας θα μπορούσε να μειώσει ορισμένες πληθωριστικές πιέσεις.
Το πετρέλαιο, το Ιράν και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι
Άνοδο σημείωσε το πετρέλαιο την Τετάρτη, σε μια συνεδρίαση με έντονη μεταβλητότητα, καθώς οι επενδυτές ανέμεναν την επόμενη κίνηση της Ουάσιγκτον στο πλαίσιο της σύγκρουσης με το Ιράν, ενώ οι Δημοκρατικοί απέκτησαν τον έλεγχο του Κογκρέσου από τους Ρεπουμπλικανούς του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη διάρκεια των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) για το πετρέλαιο τύπου Brent ενισχύθηκαν κατά 82 σεντς, ή 0,8%, φτάνοντας τα 104,42 δολάρια ανά βαρέλι στις 07:10 ώρα Ελλάδος. Τα συμβόλαια για το αμερικανικό αργό (WTI – West Texas Intermediate) σημείωσαν άνοδο 50 σεντς, ή 0,5%, στα 96,59 δολάρια, ανατρέποντας τις προηγούμενες απώλειες, σύμφωνα με το Reuters.
Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί τις αγορές, είναι η στάση που θα επιλέξει ο Τραμπ μετά την εκλογική ήττα του κόμματός του. Η πιθανότητα ανανέωσης των επιθέσεων κατά του Ιράν έχει προκαλέσει ανησυχία, καθώς μια νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να οδηγήσει σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου και να μεταβάλει τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό και τη νομισματική πολιτική.
Η αντίδραση των αγορών δείχνει ότι η αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών στις ΗΠΑ δεν αφορά μόνο τη νομοθετική ατζέντα της επόμενης περιόδου. Επηρεάζει ήδη τις επενδύσεις στην τεχνολογία, την ενεργειακή υποδομή, τη δημοσιονομική πολιτική και τη γεωπολιτική στρατηγική. Το κατά πόσο οι αρχικές εκτιμήσεις θα επιβεβαιωθούν θα εξαρτηθεί από τις πραγματικές νομοθετικές πρωτοβουλίες, τις αποφάσεις των πολιτειακών αρχών και τη στάση του Λευκού Οίκου.
