Πιθανότερη καθιστά μια νέα αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ τον Δεκέμβριο η άνοδος του πληθωρισμού στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε την Τετάρτη η Eurostat ο πληθωρισμός στις 21 χώρες που χρησιμοποιούν το ευρώ αυξήθηκε τον Οκτώβριο στο 4% από 3,8% τον προηγούμενο μήνα, ποσοστό που ευθυγραμμίζεται με τις προβλέψεις οικονομολόγων σε έρευνα του πρακτορείου Reuters, με τον πληθωρισμό στον τομέα της ενέργειας να αγγίζει το 20%.
Παράλληλα, ο δομικός πληθωρισμός —ο οποίος εξαιρεί τις ευμετάβλητες τιμές των τροφίμων και της ενέργειας— παρέμεινε αμετάβλητος στο 2,5%, ευθυγραμμιζόμενος με τις προβλέψεις. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι δευτερογενείς επιπτώσεις, οι οποίες προκαλούσαν ανησυχία εδώ και καιρό, δεν έχουν ακόμη εκδηλωθεί.
«Παρά την απουσία ενδείξεων για επιπτώσεις δεύτερου γύρου, τα σημερινά στοιχεία για τον πληθωρισμό ενισχύουν περαιτέρω τα επιχειρήματα υπέρ μιας αύξησης των επιτοκίων από την ΕΚΤ τον Δεκέμβριο. Η κεντρική τράπεζα ανησυχεί ότι, όσο παρατείνεται το ενεργειακό σοκ, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να παγιωθούν ευρύτερες πληθωριστικές πιέσεις» εξηγεί στο Reuters ο Nicola Nobile από την Oxford Economics.
Φέτος, ο πληθωρισμός έχει ανέλθει ταχύτατα πάνω από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ, καθώς η σύγκρουση των ΗΠΑ με το Ιράν οδήγησε σε αύξηση του κόστους ενέργειας. Η εξέλιξη αυτή μετακυλίεται στις τιμές λιανικής, επηρεάζοντας μια οικονομική ζώνη που εισάγει τη συντριπτική πλειονότητα της ενέργειας που καταναλώνει.
Η νομισματική πολιτική
Η ΕΚΤ διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια την περασμένη εβδομάδα, ωστόσο μέλη του δ.σ. της κεντρικής τράπεζας μεταξύ των οποίων και οι επικεφαλής των κεντρικών τραπεζών της Γερμανίας και της Ιταλίας, οι οποίοι ασκούν σημαντική επιρροή έχουν ήδη δώσει σήμα ότι μια νέα παρέμβαση τον Δεκέμβριο θεωρείται πλέον πιθανή.
Οι χρηματοπιστωτικές αγορές προεξοφλούν δύο με τρεις αυξήσεις στο επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ (που βρίσκεται σήμερα στο 2,5%) κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους, με τις προσδοκίες να μεταβάλλονται συχνά, σε συνάρτηση με τις τιμές του πετρελαίου.
Παράλληλα, η κεντρική τράπεζα της Σουηδίας ακολούθησε την Τετάρτη το παράδειγμα άλλων κεντρικών τραπεζών, προχωρώντας σε σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής και προαναγγέλλοντας περαιτέρω αυξήσεις, εν μέσω φόβων ότι ο πληθωρισμός στον τομέα της ενέργειας θα μπορούσε να επεκταθεί στο σύνολο της οικονομίας.
Η Τράπεζα της Αγγλίας, η οποία συνεδριάζει την Πέμπτη, αναμένεται να κινηθεί προς την ίδια κατεύθυνση, αυξάνοντας το βασικό της επιτόκιο στο 4,00%, καθώς προβλέπει επίσης ότι ο πληθωρισμός θα υπερβεί το 4% στις αρχές του επόμενου έτους.
Ανησυχία για τις τιμές των τροφίμων
Σε μια εξέλιξη που ενδέχεται να προκαλέσει ανησυχία στην ΕΚΤ, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα συνέχισε να επιταχύνεται, με τις τιμές των μη επεξεργασμένων τροφίμων να καταγράφουν άνοδο 4,6% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Το συγκεκριμένο στοιχείο αποτελεί μόνο ένα μικρό μέρος του καλαθιού τιμών καταναλωτή, περιλαμβάνει όμως ορισμένα από τα είδη που αγοράζονται συχνότερα από τα νοικοκυριά. Σύμφωνα με τους οικονομολόγους, οι ραγδαίες μεταβολές στις τιμές θα μπορούσαν να έχουν δυσανάλογα μεγάλη επίδραση στις προσδοκίες για τον πληθωρισμό.
Ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες, το μεγαλύτερο επιμέρους στοιχείο στο καλάθι τιμών καταναλωτή, ενισχύθηκε στο 3,3% από 3,2%, ενώ οι τιμές των βιομηχανικών αγαθών αυξήθηκαν κατά 1,2%, έναντι 1,1% τον προηγούμενο μήνα.
Αν και τα στοιχεία της Τετάρτης δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στον τομέα της ενέργειας δεν προκαλεί ακόμη δευτερογενείς επιδράσεις, το υψηλό κόστος του πετρελαίου ντίζελ και του φυσικού αερίου ενέχει τον κίνδυνο να μετακυλιστεί στις τιμές άλλων αγαθών και υπηρεσιών, προκαλώντας έμμεσες επιπτώσεις που αναμένεται να διαρκέσουν.
Παράλληλα, τα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων φυσικού αερίου δημιουργούν σημαντικό κίνδυνο περαιτέρω αύξησης του κόστους θέρμανσης, επισημαίνουν οι οικονομολόγοι.
Αυτό ενδέχεται να μην είναι ακόμη εμφανές στα τρέχοντα στοιχεία, αλλά πιθανότατα θα αποτυπωθεί τους επόμενους μήνες —ιδίως τον Ιανουάριο, οπότε και παραδοσιακά αναπροσαρμόζονται οι τιμές ορισμένων αγαθών.
Η ΕΚΤ αναμένει πλέον ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει πάνω από το 4% για το μεγαλύτερο μέρος του πρώτου εξαμήνου του 2027, προτού υποχωρήσει ταχέως προς τα επίπεδα λίγο πάνω από το 2%, καθώς τα υψηλά μεγέθη της αντίστοιχης περιόδου του προηγούμενου έτους θα εξαλειφθούν από τα δεδομένα.
