Ομόφωνα αύξησε η κεντρική τράπεζα της Σουηδίας το βασικό επιτόκιο από το 1,75% στο 2%, μια κίνηση που αναμενόταν ευρέως από τους οικονομολόγους.
Πρόκειται για την πρώτη παρέμβαση της κεντρικής τράπεζας εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο, καθώς και για την πρώτη αύξηση επιτοκίων από το 2023.
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, οι αξιωματούχοι διατήρησαν την προηγούμενη εκτίμησή τους, δηλώνοντας ότι «είναι πιθανό το επιτόκιο πολιτικής να αυξηθεί περαιτέρω κατά το επόμενο έτος», εφόσον παραμείνουν αμετάβλητες οι τρέχουσες προοπτικές για τον πληθωρισμό και την οικονομική δραστηριότητα. Δεν δημοσιεύθηκαν νέες προβλέψεις ή στοιχεία για την πορεία των επιτοκίων στο πλαίσιο της εν λόγω «ενδιάμεσης» συνεδρίασης.
Οι προβλέψεις της Riksbank από τον Σεπτέμβριο έδειχναν πιθανότητα περίπου 65% για αύξηση των επιτοκίων τον Νοέμβριο, ενώ ο Διοικητής Erik Thedéen έδωσε επίσης σαφές σήμα ότι τάσσεται υπέρ μιας τέτοιας κίνησης.
Η απόφαση για αύξηση των επιτοκίων τώρα σηματοδοτεί μια αλλαγή προσέγγισης σε σχέση με νωρίτερα φέτος, όταν το διοικητικό συμβούλιο ανέμενε να διατηρήσει τα επιτόκια αμετάβλητα μέχρι τα τέλη του 2027.
Οι επόμενες κινήσεις της Riksbank
«Το Εκτελεστικό Συμβούλιο της Riksbank ξεκίνησε αυτό που αναμένουμε να είναι ένας σύντομος κύκλος αυξήσεων, καθώς εντείνονται οι πληθωριστικές πιέσεις. Προβλέπουμε μία ακόμη κίνηση, η οποία θα οδηγήσει το βασικό επιτόκιο στο 2,25% στις αρχές του 2027. Οι κίνδυνοι υποδεικνύουν μια ακόμη πιο απότομη πορεία. Η ισχυρή ανάπτυξη και η απειλή περαιτέρω κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν έναν ταχύτερο ή μακρύτερο κύκλο σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής» τονίζει η Selva Bahar Baziki, οικονομολόγος για τη Σουηδία, του Bloomberg Economics.
Ο επικεφαλής αναλυτής της Nordea Bank Abp, Torbjörn Isaksson, επεσήμανε την αναφορά στην πορεία των επιτοκίων που είχε παρουσιαστεί τον Σεπτέμβριο, σημειώνοντας ότι η διατύπωση «υποδηλώνει πως μια αύξηση επιτοκίων τον Δεκέμβριο είναι απίθανη, καθώς κάτι τέτοιο ούτε υποδηλώνεται στο δελτίο τύπου ούτε προβλέπεται στην πορεία επιτοκίων της Riksbank για τον Σεπτέμβριο».
Η Σουηδία έχει μέχρι στιγμής αποφύγει τα χειρότερα από το κύμα πληθωρισμού στην Ευρώπη που σχετίζεται με τον πόλεμο στο Ιράν, προστατευμένη από το ενεργειακό της μείγμα,το οποίο βασίζεται στην υδροηλεκτρική και την πυρηνική ενέργεια, καθώς και από τις κυβερνητικές μειώσεις φόρων στα καύσιμα.
Ωστόσο, η στροφή προς τη συμμετοχή σε μια παγκόσμια τάση σύσφιgξης της νομισματικής πολιτικής αναδεικνύει πώς η επιτάχυνση της ανάπτυξης στη μεγαλύτερη οικονομία των σκανδιναβικών χωρών, σε συνδυασμό με την εκτίναξη του κόστους ενέργειας, ώθησαν τελικά τους αξιωματούχους σε δράση.
Οι πληθωριστικές πιέσεις αναμένεται να ενταθούν το επόμενο διάστημα, καθώς οι προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένουν περιορισμένες, ενώ παράλληλα ενισχύεται η εγχώρια ανάπτυξη.
Τι βλέπουν οι αναλυτές
Η πορεία των επιτοκίων της Riksbank, όπως είχε διαμορφωθεί πριν από δύο μήνες, «δείχνει μία ακόμη αύξηση στο πρώτο εξάμηνο του 2027, καθώς και μια πιθανότητα για τρίτη αύξηση αργότερα εντός του 2027», δήλωσε ο Tommy von Brömsen, στρατηγικός αναλυτής νομισμάτων στη Svenska Handelsbanken AB.
Η κορόνα Σουηδίας υποχώρησε κατά 0,1%, διαπραγματευόμενη στα 10,9725 ανά ευρώ. Ενώ η Nordea προβλέπει μία ακόμη αύξηση τον Φεβρουάριο, οι οικονομολόγοι της Nomura Plc στο Λονδίνο, υπό την καθοδήγηση της Josie Anderson, εξακολουθούν να αναμένουν πως η Riksbank θα αυξήσει τα επιτόκια κατά ένα τέταρτο της ποσοστιαίας μονάδας τον Φεβρουάριο και τον Μάιο του 2027, αν και αμφότερες οι αυξήσεις αυτές ενδέχεται να καθυστερήσουν κατά έναν μήνα.
Ο Thedéen απέφυγε να μπει σε συζήτηση σχετικά με τον χρονισμό περαιτέρω σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής.
«Δεν έχουμε προχωρήσει σε συζήτηση για συγκεκριμένες συνεδριάσεις νομισματικής πολιτικής, απλώς επειδή δεν έχουμε διαμορφώσει κάποια ισχυρή άποψη επ’ αυτού», δήλωσε στους δημοσιογράφους στη Στοκχόλμη.
«Πιστεύουμε ότι η πορεία των επιτοκίων παραμένει έγκυρη και υποδεικνύει λίγο λιγότερες από δύο επιπλέον αυξήσεις επιτοκίων κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους. Μέχρι εκεί μπορώ να φτάσω όσον αφορά τη μελλοντική καθοδήγηση (forward guidance)», ανέφερε ο διοικητής.
Το υπουργείο Οικονομικών αναθεώρησε πρόσφατα προς τα πάνω την πρόβλεψή του για την οικονομική ανάπτυξη φέτος, στο 3% —ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από αυτό που αναμένεται για το 2025—, επικαλούμενο την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των νοικοκυριών και τις εξαγωγές.
Η Σουηδία διοικείται επί του παρόντος από υπηρεσιακή κυβέρνηση, καθώς συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό νέου κυβερνητικού συνασπισμού, μετά το οριακό εκλογικό αποτέλεσμα του Σεπτεμβρίου.
Κεντρικές τράπεζες σε άλλες χώρες προχωρούν επίσης σε σύσφιξη της πολιτικής τους, στον απόηχο της σύγκρουσης στο Ιράν. Ήδη αυτή την εβδομάδα, η Κεντρική Τράπεζα της Αυστραλίας αύξησε εκ νέου το κόστος δανεισμού. Εάν η Τράπεζα της Αγγλίας προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων την Πέμπτη, όπως προβλέπουν οι οικονομολόγοι, αυτό θα σημαίνει ότι κάθε χώρα-μέλος της Ομάδας των Επτά (G7) έχει λάβει αντίστοιχο μέτρο τουλάχιστον μία φορά από την έναρξη της σύγκρουσης.
