
Σημάδια ανθεκτικότητας έδειξε το 2023 η ελληνική οικονομία στηριζόμενη από συνετές δημοσιονομικές πολιτικές και μέτρια αύξηση της παραγωγικότητας, σύμφωνα με τα όσα αναφέρει Ετήσια Έκθεση του Εθνικού Συμβουλίου Παραγωγικότητας της Ελλάδας του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) για το 2024.
Οι πρόσφατες παγκόσμιες κρίσεις, από την πανδημία της COVID-19 έως τις γεωπολιτικές εντάσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, έχουν επιβαρύνει σημαντικά τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Πώς έπληξε η ενεργειακή κρίση τα νοικοκυριά – Πόσο αυξήθηκαν οι λογαριασμοί [γραφήματα]
Η Ελλάδα, με τις μακροχρόνιες διαρθρωτικές της αδυναμίες, αντιμετωπίζει πρόσθετες δυσκολίες. Το υψηλό δημόσιο χρέος, τα χαμηλά ποσοστά απασχόλησης, η ανάγκη αναβάθμισης των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού και το κόστος μετάβασης σε ένα πιο «πράσινο» ενεργειακό σύστημα αποτελούν διαχρονικά ζητήματα, ενώ φυσικές καταστροφές όπως πυρκαγιές και πλημμύρες επιβαρύνουν τους δημόσιους πόρους.
Ενθαρρυντικές αλλά ανισομερείς οι οικονομικές επιδόσεις
Το ΑΕΠ της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 2% το 2023, κατατάσσοντας τη χώρα έβδομη μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. Η απασχόληση αυξήθηκε κατά 1%, οι ώρες εργασίας κατά 1,7%, και η παραγωγικότητα εργασίας ανά εργαζόμενο βελτιώθηκε κατά 1%. Η συνολική παραγωγικότητα των συντελεστών παραγωγής (TFP) κατέγραψε σημαντική αύξηση έως και 3,8%, αντανακλώντας βελτίωση στην αποτελεσματική χρήση πόρων, όπως σημειώνει το ΚΕΠΕ.
Η ιδιωτική κατανάλωση παραμένει ο κύριος μοχλός μεγέθυνσης του ΑΕΠ, με τις επενδύσεις να διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο. Ωστόσο, τα εμπορικά ελλείμματα συνεχίζουν να βαραίνουν την οικονομία. Το 2023, οι εισαγωγές αντιστοιχούσαν στο 37,5% του ΑΕΠ ξεπερνώντας κατά πολύ τις εξαγωγές που έφτασαν το 22,6%, αναδεικνύοντας την έντονη εξάρτηση της Ελλάδας από εισαγόμενα προϊόντα.

Δημοσιονομική πειθαρχία και μείωση χρέους
Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα επιτεύγματα της Ελλάδας είναι η πρόοδός της στη δημοσιονομική εξυγίανση. Το γενικό δημοσιονομικό έλλειμμα μειώθηκε στο 1,6% του ΑΕΠ, σημαντικά κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (3,5%). Παράλληλα, το 2023 το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε κατά περισσότερες από 10 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε ένα έτος, και κατά περισσότερες από 45 ποσοστιαίες μονάδες από το 2020, φτάνοντας το 161,9%.
Παραγωγικότητα και περιφερειακές ανισότητες
Παρά τα θετικά δημοσιονομικά αποτελέσματα, η παραγωγικότητα παραμένει μία κρίσιμη πρόκληση. Η παραγωγικότητα στη βιομηχανία μειώθηκε σημαντικά κατά -8% το 2023 λόγω της αυξημένης χρήσης εργασίας χωρίς αντίστοιχη αύξηση της προστιθέμενης αξίας. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) υψηλής τεχνολογίας και γνώσης έχουν σημειώσει πτώση παραγωγικότητας της τάξης του -20% από το 2009, αναδεικνύοντας αδυναμίες στην καινοτομία.
Οι περιφερειακές ανισότητες είναι επίσης έντονες και επίμονες. Οι μητροπολιτικές περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης κατέγραψαν από τις μεγαλύτερες μειώσεις παραγωγικότητας εργασίας στην Ευρώπη την τελευταία δεκαετία, υποχωρώντας κατά -23% και -21%, αντίστοιχα.
ΚΕΠΕ: Ανταγωνιστικότητα και δομικές εξαρτήσεις
Η ανταγωνιστικότητα κόστους έχει βελτιωθεί. Η Πραγματική Συναλλαγματική Ισοτιμία έφτασε στα χαμηλότερα επίπεδά της από το 2010, ενώ το μοναδιαίο κόστος εργασίας παρέμεινε από τα χαμηλότερα στην ΕΕ. Ωστόσο, η έντονη εξάρτηση από εισαγόμενες εισροές για την παραγωγή αγαθών που εξάγονται περιορίζει την οικονομική αυτονομία της χώρας.
Η Ελλάδα κατατάσσεται μόλις 25η μεταξύ των χωρών της ΕΕ σε ψηφιακή ανταγωνιστικότητα.
Συνεπώς, η επιτάχυνση της ψηφιακής μετάβασης κρίνεται επιτακτική για να κλείσει το χάσμα με τους Ευρωπαίους εταίρους και να βελτιώσει την οικονομική αποτελεσματικότητα, την προσέλκυση επενδύσεων και την ήδη αναβαθμισμένη ανταγωνιστική θέση της στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.
Δικαιοσύνη και Εκπαίδευση: Τομείς κλειδιά για μεταρρυθμίσεις
Το δικαστικό σύστημα αντιμετωπίζει σοβαρές καθυστερήσεις, αποθαρρύνοντας την επιχειρηματική δραστηριότητα. Εργαλεία όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η ηλεκτρονική κατανομή υποθέσεων μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα.
Στην εκπαίδευση, οι επιδόσεις των Ελλήνων μαθητών και ενηλίκων είναι χαμηλές σε βασικές δεξιότητες όπως η αριθμητική και η επίλυση προβλημάτων. Η πανδημία επιδείνωσε τις επιδόσεις αυτές, καθιστώντας επείγουσα την ανάγκη για σύγχρονες και ευέλικτες λύσεις που θα ευθυγραμμίσουν την εκπαίδευση με τις ανάγκες της αγοράς.
ΚΕΠΕ: Η πορεία προς τα εμπρός
Συμπερασματικά, η ελληνική οικονομία έχει σημειώσει αξιοσημείωτη πρόοδο, αλλά η διατηρήσιμη ανάπτυξή της απαιτεί στρατηγικές μεταρρυθμίσεις για την προώθηση της παραγωγικότητας, της ανταγωνιστικότητας, και του ανθρώπινου κεφαλαίου. Μεταξύ των κρίσιμων προτεραιοτήτων πολιτικής για τη διατήρηση μίας βιώσιμης αναπτυξιακής τροχιάς αναφέρονται οι εξής από το ΚΕΠΕ:
- Ενίσχυση Παραγωγικότητας: Επενδύσεις σε δεξιότητες και καινοτομία.
- Βελτίωση Ανταγωνιστικότητας: Μείωση εμπορικών ελλειμμάτων και ενίσχυση των εξαγωγών.
- Επιτάχυνση της Ψηφιακής Μετάβασης και των υποδομών.
- Μεταρρύθμιση Δικαιοσύνης με απλοποίηση και επιτάχυνση διαδικασιών.
- Μεταρρύθμιση Εκπαίδευσης με αναθεώρηση προγραμμάτων και σύνδεση με την οικονομία.


Latest News

Στα premim προϊόντα στρέφονται οι καταναλωτές - Τι δείχνει έρευνα της NielsenIQ
Μια ανάλυση 162 κατηγοριών ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων από την NielsenIQ ανέδειξε τη δυναμική ανάπτυξης των premium προϊόντων

Έρχονται μέτρα στήριξης και για τη μεσαία τάξη - Τι είπε ο Χατζηδάκης
Καλεσμένος στην εκπομπή «Κοινωνία Ώρα MEGA» ήταν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ο οποίος μίλησε για τα μέτρα οικονομικής στήριξης που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός μετά την ανακοίνωση του πρωτογενούς πλεονάσματος

Εύσημα Γκεοργκίεβα σε Ελλάδα - «Από τις καλύτερες επιδόσεις ανάπτυξης στην Ε.Ε.»
Πιερρακάκης: Ατενίζουμε το μέλλον πιο αισιόδοξα - Τι είπε η διευθύντρια του ΔΝΤ μετά τη συνάντησή της με τον Έλληνα υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Νέο τοπίο στα αποταμιευτικά προϊόντα - Πώς η ΕΚΤ αλλάζει τον χάρτη
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει μειώσει επτά φορές από τον περασμένο Ιούνιο τα επιτόκια

Δημογραφικό: Το «αγκάθι» στα...σπλάχνα της ελληνικής οικονομίας
Είναι χαρακτηριστικό πως η ηλικιακή ομάδα των 30-44 ετών βαίνει αναλογικά μειούμενη, ενώ αυξάνονται οι εργαζόμενοι άνω των 65 ετών

Προς κατάργηση (;) το τέλος επιτηδεύματος στα Airbnb - Το παρασκήνιο και οι αντιδράσεις
Πρώτη νίκη του Συνδέσμου Εταιρειών Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ακινήτων (STAMA) στο ΣτΕ για τα Airbnb

Πώς να κερδίσετε φορο-μπόνους με ανακαίνιση κατοικίας – Έως 16.000 ευρώ η μείωση φόρου
Διατηρείται για ακόμη ένα έτος η έκπτωση φόρου – Προϋποθέσεις και «κόφτες»

Οι 10 + 3 κρίσιμες ερωταπαντήσεις για τα νέα συμβόλαια ακινήτων
Όλες οι πληροφορίες που χρειάζονται οι ιδιοκτήτες μέχρι την πλήρη έναρξη λειτουργίας των Κτηματολογικών Γραφείων

La Repubblica: Θετική αποτίμηση της πορείας της ελληνικής οικονομίας
Όπως σημειώνει για τα πλεονάσματα του 2024 πρόκειται για «εξαιρετική επίδοση για μία χώρα όπως η Ελλάδα, η οποία πριν από 15 χρόνια είχε υποστεί υποβάθμιση του δημόσιου χρέους της σε junk bond

Επιστρέφουν τα χρήματα από τους Αναπτυξιακούς Νόμους που δεν αξιοποιήθηκαν - Τι είπε ο Θεοδωρικάκος
Σε ό,τι αφορά στις τιμές του Πάσχα ο κ. Θεοδωρικάκος κάλεσε τους αρχηγούς της αντιπολίτευσης να δείξουν περισσότερη υπευθυνότητα