Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα: Ανοίγει την κάνουλα της ρευστότητας για όλες τις κεντρικές τράπεζες

Την διευκόλυνση repos του Ευρωσυστήματος προσφέρει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για σχεδόν όλες τις κεντρικές τράπεζες, με στόχο να ενισχύσει τον παγκόσμιο ρόλο του ευρώ  εν μέσω γεωπολιτικών αναταραχών και επίφοβων συμμαχιών.

Στόχος της ΕΚΤ είναι να διευκολύνει τις ξένες κεντρικές τράπεζες να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση σε ευρώ σε περιόδους οικονομικής πίεσης. Εξαιρούνται  οι κεντρικές τράπεζες που υπόκεινται σε διεθνείς κυρώσεις, όπως αυτή της Ρωσίας, ή εκείνες που εμπλέκονται σε ξέπλυμα χρήματος ή χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

Διαφέρουν από τις γραμμές ανταλλαγής, στο πλαίσιο των οποίων η ΕΚΤ ανταλλάσσει χρήματα με σημαντικούς ομολόγους της, όπως η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, η Τράπεζα της Αγγλίας και η Τράπεζα της Ιαπωνίας.

Η εγγυημένη πρόσβαση σε ευρώ θα μπορούσε φυσικά να αυξήσει τη ζήτηση για περιουσιακά στοιχεία σε ευρώ και να ενθαρρύνει τις τράπεζες εκτός της ευρωζώνης των 21 χωρών να αγοράσουν περιουσιακά στοιχεία από την ευρωζώνη.

Που αποσκοπεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της προέδρου της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, να αξιοποιήσει αυτό που η ίδια αποκάλεσε «παγκόσμια στιγμή» του ευρώ, καθώς η απρόβλεπτη οικονομική πολιτική των ΗΠΑ έχει εγείρει νέα ερωτήματα σχετικά με τη μακροχρόνια κυριαρχία του δολαρίου.

Αυτή η διευκόλυνση ενισχύει τον ρόλο του ευρώ

Δεν είναι τυχαίο εξάλλου ότι η ανακοίνωση του αποτελεί σημαντικό μέρος της ομιλίας της Σιδηράς Κυρίας της ΕΚΤ με τίτλο «Προετοιμασία για γεωοικονομικό κατακερματισμό» σε συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου.

«Η ΕΚΤ πρέπει να είναι προετοιμασμένη για ένα πιο ασταθές περιβάλλον» είπε.

«Πρέπει να αποφύγουμε μια κατάσταση όπου αυτό το άγχος θα πυροδοτήσει μαζικές πωλήσεις τίτλων σε ευρώ στις παγκόσμιες αγορές χρηματοδότησης, κάτι που θα μπορούσε να παρεμποδίσει τη μετάδοση της νομισματικής μας πολιτικής» υπογράμμισε ανακοινώνοντας τη νέα διευκόλυνση.

«Αυτή η διευρυμένη διευκόλυνση» εξήγησε η Λαγκάρντ «παρέχει μόνιμη σταθερότητα : οι κεντρικές τράπεζες εκτός της ζώνης του ευρώ μπορούν πλέον να βασίζονται σε συνεχή πρόσβαση σε ρευστότητα σε ευρώ, όχι μόνο σε προσωρινές γραμμές.

In a world where supply chain dependencies have become security vulnerabilities, Europe must be a source of stability for ourselves and for our partners, says President Christine @Lagarde.

That, too, is part of European security. And that is how the ECB plays its part. pic.twitter.com/5vnw6RxAGn

— European Central Bank (@ecb) February 14, 2026

»Επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής: μεταβαίνουμε από μια περιφερειακή σε μια παγκόσμια περίμετρο. Οποιαδήποτε κεντρική τράπεζα που πληροί τα βασικά κριτήρια μπορεί να ζητήσει πρόσβαση, με ευελιξία στη χρήση.

»Και διασφαλίζει ευελιξία: η πρόσβαση παρέχεται εξ ορισμού, εκτός εάν υπάρχει λόγος περιορισμού της, επιταχύνοντας την παροχή ρευστότητας.

»Αυτή η διευκόλυνση ενισχύει επίσης τον ρόλο του ευρώ. Η διαθεσιμότητα ενός δανειστή έσχατης ανάγκης για τις κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως ενισχύει την εμπιστοσύνη για επενδύσεις, δανεισμό και συναλλαγές σε ευρώ, γνωρίζοντας ότι η πρόσβαση θα είναι εφικτή κατά τη διάρκεια διαταραχών της αγοράς.»

Υπενθυμίζεται ότι η Federal Reserve λειτουργεί ως ο ύστατος δανειστής δολαρίων για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα και η πολιτική πίεση που έχει ασκήσει ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ έχει σπείρει ανησυχίες ότι αυτή η γραμμή χρηματοδότησης μπορεί να περάσει υπό τον έλεγχο της πολιτικής εξουσίας.

Ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Νότιας Αφρικής, Lesetja Kganyago, έχει ήδη δηλώσει ότι η χώρα του G-20 θα ήταν πρόθυμη να αξιοποιήσει τις νέες γραμμές επαναγοράς της ΕΚΤ, εάν είναι διαθέσιμες, δεδομένου του τεράστιου όγκου εμπορίου και επενδύσεων που προέρχεται από την Ευρώπη, σύμφωνα με το Reuters.

Τι αναφέρει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με ανακοίνωση της ανήμερα του Αγίου Βαλεντίνου εξηγεί ότι «όλες οι κεντρικές τράπεζες»  εκτός της ευρωζώνης πλην συγκεκριμένων εξαιρέσεων θα έχουν τη δυνατότητα να δανείζονται ευρώ έναντι εξασφαλίσεων εκφρασμένων στο νόμισμα της ευρωζώνης.

«Στο πλαίσιο του EUREP, το Ευρωσύστημα παρέχει υποστηρικτική ρευστότητα σε ευρώ σε κεντρικές τράπεζες εκτός ζώνης ευρώ έναντι υψηλής ποιότητας εξασφαλίσεων σε ευρώ, με κατάλληλα μέτρα μετριασμού κινδύνου.

The Governing Council has decided to enhance the Eurosystem repo facility for central banks (EUREP) to make it more flexible and effective in supporting the smooth transmission of euro area monetary policy.

Read the press release https://t.co/QKKEAaAhtg pic.twitter.com/1FYnXFJT0K

— European Central Bank (@ecb) February 14, 2026

»Το επικαιροποιημένο πλαίσιο εισάγει μόνιμη πρόσβαση, κατ’ αρχήν, για όλες τις κεντρικές τράπεζες, εκτός εάν εξαιρούνται για λόγους, ιδίως, νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, χρηματοδότησης της τρομοκρατίας ή διεθνών κυρώσεων.

»Το πλαίσιο θα επιτρέψει στις κεντρικές τράπεζες σε δικαιοδοσίες εκτός της ζώνης του ευρώ να αντιμετωπίζουν γρήγορα τους κινδύνους έλλειψης ρευστότητας σε ευρώ. Αυτές οι αλλαγές στοχεύουν να καταστήσουν τη διευκόλυνση πιο ευέλικτη, ευρύτερη όσον αφορά τη γεωγραφική της εμβέλεια και πιο σχετική με τους παγκόσμιους κατόχους τίτλων σε ευρώ.» αναφέρει η ανακοίνωση της ΕΚΤ.

Τι είναι το Eurep

Το Eurep δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας του 2020. Είναι ο μηχανισμός repo (συμφωνιών επαναγοράς) του Ευρωσυστήματος που απευθύνεται στις κεντρικές τράπεζες και τους δίνει τη δυνατότητα να δανείζονται ευρώ από την ΕΚΤ έναντι υψηλής ποιότητας εξασφαλίσεων που εκφράζονται στο ενιαίο νόμισμα.

Προς το παρόν είναι διαθέσιμο μόνο σε οκτώ χώρες που γειτνιάζουν με την ευρωζώνη, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως η Ρουμανία και η Ουγγαρία, και άλλων όπως η Αλβανία και το Μαυροβούνιο.

Η πρόσβαση σε μια τέτοια διευκόλυνση συχνά ενισχύει την ικανότητα των μικρότερων χωρών να αντέχουν στις πιέσεις της χρηματοπιστωτικής αγοράς.

«Οι γραμμές ρευστότητας όπως το EUREP συμβάλλουν στην υποστήριξη της ομαλής μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής στη ζώνη του ευρώ.

»Βοηθούν στον μετριασμό των πιθανών αρνητικών δευτερογενών επιπτώσεων στις συνθήκες της χρηματοπιστωτικής αγοράς της ζώνης του ευρώ, αντιμετωπίζοντας τους κινδύνους διαταραχών στις αγορές χρηματοδότησης σε ευρώ εκτός της ζώνης του ευρώ.

»Στο πλαίσιο του μεγαλύτερου κατακερματισμού και της αβεβαιότητας, οι διευκολύνσεις ρευστότητας του Ευρωσυστήματος, όπως το EUREP, θα συνεχίσουν να διασφαλίζουν την έγκαιρη, συνεπή και ευρεία παροχή χρηματοδότησης ασφαλείας για τις κεντρικές τράπεζες.» αναφέρει η ανακοίνωση της ΕΚΤ.

Οι όροι του Eurep

Οι γραμμές repo δεν χρησιμοποιούνται συχνά και η απορρόφηση τους ήταν μέτρια τους τελευταίους μήνες, αλλά υπήρξε μια αύξηση στα 3,9 δισ. ευρώ στο τέλος του περασμένου έτους, σύμφωνα με το Reuters.

Σύμφωνα με τους νέους όρους, οι κεντρικές τράπεζες μπορούν να δανειστούν έως και 50 δισ. δολάρια η καθεμία έναντι εξασφαλίσεων, όπως ομόλογα που εκδίδονται από κυβερνήσεις της ζώνης του ευρώ με καλή πιστοληπτική αξιολόγηση.

Το νέο ανώτατο όριο είναι πολύ υψηλότερο από το τρέχον μέγιστο. Όντας ένα εργαλείο έκτακτης ανάγκης, οι γραμμές repo δεν χρησιμοποιούνται συχνά και η απορρόφηση ήταν μέτρια τους τελευταίους μήνες.