Ελληνική οικονομία: Το κρίσιμο δεύτερο τρίμηνο – Οι σημαντικοί σταθμοί

Σε κρίσιμη φάση εισέρχεται η ελληνική οικονομία, καθότι μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα αναμένεται να τεθούν μια σειρά από θέματα, τα οποία θα δείξουν την πορεία εξέλιξής της.

Οι κρίσιμες ημερομηνίες ξεκινούν από το τέλος Φεβρουαρίου, οπότε και κλείνει τυπικά και ουσιαστικά το δημοσιονομικό έτος για το 2025. Το οικονομικό επιτελείο θα έχει πλέον ξεκάθαρη εικόνα για την πορεία των φορολογικών εσόδων και των δαπανών.

Ακολούθως, κατά το πρώτο 15ημερο του Μαρτίου αναμένεται να ανακοινωθούν και τα στοιχεία για το τέταρτο τρίμηνο του 2025, οπότε θα διαμορφωθεί και ο ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης για το 2026, κάτι το οποίο θα είναι ενδεικτικό σε σχέση με το τι έγινε πέρυσι, αλλά και σε σχέση με τη βάση που ξεκίνησε η φετινή χρονιά.

Από εκεί και πέρα, στις 21 Απριλίου η Eurostat και η ΕΛΣΤΑΤ θα πιστοποιήσουν το κλείσιμο του 2025. Από το τελικό αποτέλεσμα θα κριθεί και το εάν θα υπάρξει λήψη νέων μέτρων που θα ισχύσουν το 2026, πέραν των όσων θα ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό κατά τη διάρκεια της φετινής ΔΕΘ και θα αφορούν την εκλογική χρονιά του 2027. Το πιθανότερο σενάριο είναι ότι η κυβέρνηση θα προχωρήσει στη λήψη νέων μέτρων που θα αφορούν τη φετινή χρονιά.

Ελληνική οικονομία: Το Ταμείο Ανάκαμψης και τα ορόσημα

Στο μεσοδιάστημα θα πραγματοποιηθεί και ένα νέος έλεγχος για το Ταμείο Ανάκαμψης, η λήξη του οποίου τοποθετείται στο τέλος Αυγούστου, εάν δε δοθεί κάποια παράταση από την Κομισιόν.

Είναι πλέον γνωστό πως συγκεκριμένοι τομείς στους οποίους υστερεί η αξιοποίηση των πόρων από τον πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία φέρει την ευθύνη να ολοκληρώσει τη βασική αποστολή του Ταμείου μέχρι τις 31 Αυγούστου 2026.

Μόλις τα μισά ορόσημα από το Ταμείο Ανάκαμψης έχει υλοποιήσει η κυβέρνηση. Συνεπώς, τίθεται το ερώτημα σε σχέση με το αν θα προλάβει να αξιοποιήσει όλους τους διαθέσιμους πόρους, μέχρι τη λήξη της ισχύος του Ταμείου, η οποία τοποθετείται τον Αύγουστο της φετινής χρονιάς. Σύμφωνα με τα όσα είπε την περασμένη Παρασκευή σε συνέντευξη Τύπου ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, μέχρι στιγμής  έχει επιτευχθεί το 53% των οροσήμων (204 ορόσημα) και προετοιμάζεται το επόμενο 8ο αίτημα πληρωμής.

Άλλωστε, περί τα μέσα Μαΐου αναμένονται και οι εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία εκτός από αυτές θα δώσει και μια γενική εικόνα για την πορεία ολοκλήρωσης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Πότε ξεκινούν οι αξιολογήσεις από τους διεθνείς οίκους

Την ίδια ώρα, η Ελλάδα αναμένεται να μείνει μακρυά από τον στόχο της επίτευξης της επενδυτικής κλίμακας του «Α». Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης θα…επισκεφτούν και φέτος την Ελλάδα, προκειμένου να κρίνουν την προοδό της, αλλά και να επισημάνουν τα προβλήματα που υπάρχουν.

Οι αξιολογήσεις για το αξιόχρεο με την DBRS στις 6 Μαρτίου και τη Moody’s στις 13 Μαρτίου. Θα ακολουθήσει η Scope στις 20 Μαρτίου, η S&P στις 24 Απριλίου και η Fitch στις 8 Μαΐου.

Από το ερχόμενο φθινόπωρο ξεκινά στις 4 Σεπτεμβρίου με την DBRS. Ακολουθούν οι Moody’s και Scope που θα ανακοινώσουν τις αξιολογήσεις τους για την Ελλάδα στις 18 Σεπτεμβρίου. Στις 23 Οκτωβρίου θα ακολουθήσει η S&P και στις 6 Νοεμβρίου η Fitch.

Τα διαρθρωτικά προβλήματα

Πάντως, οι οίκοι κάθε άλλο παρά αγνοούν τα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας και το «ευρύ και επίμονο» έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Είναι γεγονός ότι το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παραμένει σε αρνητικό έδαφος, παρά τη βελτίωση το 2025, και αποτελεί πηγή εξωτερικής ευπάθειας.

Παράλληλα, οι εμπορικοί πόλεμοι και οι γεωπολιτικές εντάσεις ενδέχεται να πιέσουν τις αναδυόμενες αγορές και να επηρεάσουν έμμεσα και την Ελλάδα, κυρίως μέσω του εξωτερικού τομέα και των επιπτώσεων στις χρηματοπιστωτικές ροές.

Σε κάθε περίπτωση, υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι που πρέπει να αξιολογεί κάθε επενδυτής, κάτι που αποτυπώνεται και από τη σκοπιά των οίκων αξιολόγησης.

Πρώτον, το πολιτικό ρίσκο παραμένει μια αβεβαιότητα, ειδικά σε συνθήκες που η παρούσα κυβέρνηση δείχνει να δυσκολεύεται και να υπάρχουν αντιδράσεις σε μεγάλη μερίδα του εκλογικού σώματος, όπως φαίνεται και σε δημοσκοπήσεις. Άλλωστε, οι ίδιες μετρήσεις δείχνουν ότι είναι ιδιαιτέρως δύσκολο να επιτευχθεί πλειοψηφία στην επόμενη Βουλή από το κυβερνόν κόμμα.

Παράλληλα, η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει υψηλό δημόσιο χρέος, παρά το γεγονός ότι μειώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ. Κάτι τέτοιο μπορεί να προκαλέσει ανησυχίες σε περιόδους οικονομικής επιβράδυνσης ή αρνητικών εξωτερικών σοκ. Άλλωστε, η Ελλάδα συνεχίζει να έχει το υψηλότερο δημόσιο χρέος σε όλη την Ευρώπη.

Για αυτό και παρά την επαναφορά της χώρας στην επενδυτική βαθμίδα, η πιστοληπτική αξιολόγηση από όλους τους οίκους αξιολόγησης που έχουν προηγηθεί, παραμένει στα χαμηλότερα όρια και μάλιστα μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον, το οποίο είναι ιδιαίτερα ασταθές.