ΕΕ: Πράσινο φως για ευελιξία – Η Αθήνα ετοιμάζει μέτρα στήριξης για την ενέργεια

Η Σύνοδος Κορυφής δεν έδωσε αποφάσεις, αλλά έδωσε κατεύθυνση. Περισσότερη ευελιξία στη λήψη μέτρων. Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση διαμορφώνει ένα πακέτο παρεμβάσεων για την ενέργεια, επιχειρώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη της αγοράς και τα όρια του προϋπολογισμού.

Το μήνυμα από το Μέγαρο Μαξίμου  και του ίδιου του Πρωθυπουργού από τις Βρυξέλλες είναι σαφές. Η Ελλάδα είναι έτοιμη να κινηθεί άμεσα, εφόσον οι πιέσεις στις τιμές επιμείνουν. Ωστόσο, η παρέμβαση θα κινηθεί εντός των δημοσιονομικών δυνατοτήτων, κάτι που καθορίζει και το εύρος των μέτρων.

Στενά τα περιθώρια για πιθανή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ)

Το πακέτο μέτρων για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων σύμφωνα με πληροφορίες θα χρηματοδοτηθεί από το απόθεμα ύψους 2 δισ. ευρώ από την υπεραπόδοση της οικονομίας

Οι τρεις βασικοί άξονες για την ενέργεια

Πρώτος, η επαναφορά του Fuel Pass, με επιδότηση για ένα τρίμηνο και εισοδηματικά κριτήρια. Πρόκειται για ένα μέτρο άμεσης εφαρμογής, που προσφέρει γρήγορη ανακούφιση στους καταναλωτές, χωρίς όμως να έχει μόνιμο χαρακτήρα. Το μοντέλο παραπέμπει στο 2022, όταν η ενίσχυση ξεκίνησε από τα 30 έως 50 ευρώ για το τρίμηνο και στη συνέχεια αυξήθηκε, φτάνοντας έως και τα 80–100 ευρώ, ανάλογα με την περιοχή

Δεύτερος άξονας, η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης (diesel) στην αντλία, στα πρότυπα του 2022. Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς επηρεάζει άμεσα το κόστος μεταφοράς και την εφοδιαστική αλυσίδα, περιορίζοντας τη μετάδοση των αυξήσεων στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών. Υπενθυμίζεται ότι τότε η επιδότηση έφτανε περίπου τα 0,15 ευρώ ανά λίτρο στην αντλία, προσφέροντας οριζόντια ελάφρυνση σε καταναλωτές και επιχειρήσεις.

Τρίτος και πιο σύνθετος άξονας, η πιθανή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ). Εδώ, ωστόσο, τα περιθώρια είναι στενά. Τα έσοδα από τους φόρους στα καύσιμα αποτελούν βασικό πυλώνα του προϋπολογισμού, με το συνολικό ποσό να αγγίζει περίπου τα 6 δισ. ευρώ ετησίως. Μια ουσιαστική μείωση του ΕΦΚ συνεπάγεται σημαντικό δημοσιονομικό κόστος, το οποίο δύσκολα μπορεί να καλυφθεί χωρίς ευρωπαϊκή στήριξη ή πρόσθετη ευελιξία.

Η διάρκεια της κρίσης θα είναι ο καθοριστικός παράγοντας

Πλαίσιο ευελιξίας

Σε αυτό το σημείο αποκτά σημασία η συζήτηση που άνοιξε στη Σύνοδο. Η αναφορά σε μεγαλύτερη ευελιξία δεν μεταφράζεται ακόμη σε συγκεκριμένες αποφάσεις, δημιουργεί όμως ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο τα κράτη-μέλη μπορούν να κινηθούν πιο στοχευμένα, εφόσον η κρίση αποκτήσει διάρκεια.

Μέχρι τότε, η ελληνική πλευρά φαίνεται να επιλέγει παρεμβάσεις με άμεσο αποτέλεσμα και ελεγχόμενο κόστος.

Το βασικό ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει η αποτελεσματικότητα: κατά πόσο οι παρεμβάσεις θα περάσουν στην τελική τιμή και θα φτάσουν στον καταναλωτή.

Σε κάθε περίπτωση, η διάρκεια της κρίσης θα είναι ο καθοριστικός παράγοντας. Αν οι πιέσεις αποκλιμακωθούν, τα μέτρα ενδέχεται να αποδειχθούν επαρκή. Αν όμως η ενεργειακή αβεβαιότητα επιμείνει, τότε η συζήτηση θα μεταφερθεί εκ νέου σε ευρωπαϊκό επίπεδο  και η «ευελιξία» θα πρέπει να αποκτήσει πιο συγκεκριμένο περιεχόμενο.