FAO: Πώς θα αντιμετωπιστεί η μικροβιακή αντοχή στην κτηνοτροφία

Σημαντική μακροπρόθεσμη απειλή για την επισιτιστική ασφάλεια, την κτηνοτροφία, την οικονομική ευημερία και την ανθρώπινη υγεία αποτελεί η μικροβιακή αντοχή (AMR). Αυτό καθιστά επιτακτική την αναπροσαρμογή των κινήτρων στον παγκόσμιο κτηνοτροφικό τομέα προτού οι συνέπειες από την αδράνεια γίνουν πολύ πιο δύσκολα αναστρέψιμες, σύμφωνα με μια νέα οικονομική αξιολόγηση βάσει σεναρίων από τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO).

Υπό τις τρέχουσες τάσεις, οι οποίες καθοδηγούνται από την αυξανόμενη ζήτηση για τρόφιμα ζωικής προέλευσης και τη συνεχιζόμενη εντατικοποίηση της παραγωγής, η παγκόσμια χρήση αντιμικροβιακών στην κτηνοτροφία προβλέπεται να αυξηθεί κατά σχεδόν 30% έως το 2040 σε σύγκριση με το 2019, σύμφωνα με την έκθεση «Το μέλλον της χρήσης αντιμικροβιακών στην κτηνοτροφία – Το οικονομικό κόστος της δράσης ή της αδράνειας» (The future of antimicrobial use in livestock – The economic cost of action or inaction), η οποία παρουσιάστηκε στο περιθώριο της Τέταρτης Συνόδου της Υποεπιτροπής του COAG για την Κτηνοτροφία στην έδρα του FAO στη Ρώμη.

Οι σωρευτικές απώλειες στην κτηνοτροφία υπό το σενάριο υψηλής AMR θα μπορούσαν να αγγίξουν περίπου τα 318 δισ. δολάρια έως το 2040

Η έκθεση επισημαίνει ότι, ενώ οι αντιμικροβιακοί αυξητικοί παράγοντες (AGPs) συνδέονται με σαφή βραχυπρόθεσμα κέρδη παραγωγικότητας, ιδίως σε περιοχές με περιορισμένους πόρους, οι μακροπρόθεσμες απώλειες παραγωγής που προβλέπονται βάσει των σεναρίων αυξανόμενης μικροβιακής αντοχής (AMR) είναι πολύ μεγαλύτερες.

Στα σενάρια που αξιολογήθηκαν, οι σωρευτικές απώλειες στην κτηνοτροφική παραγωγή υπό το σενάριο υψηλής AMR θα μπορούσαν να αγγίξουν περίπου τα 318 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2040, σε σύγκριση με περίπου 53 δισεκατομμύρια δολάρια στο σενάριο της πιο αυστηρής σταδιακής κατάργησης των AGPs.

Ολοκληρωμένες προσεγγίσεις

«Το κόστος μείωσης της περιττής χρήσης αντιμικροβιακών είναι συχνά άμεσο και συγκεντρωμένο, ενώ τα οφέλη από τη διατήρηση της αποτελεσματικότητάς τους είναι μακροπρόθεσμα και διαμοιράζονται ευρέως», δήλωσε ο Thanawat Tiensin, Βοηθός Γενικός Διευθυντής του FAO, Διευθυντής του Τμήματος Ζωικής Παραγωγής και Υγείας και Επικεφαλής Κτηνίατρος. «Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η αντιμικροβιακή αποτελεσματικότητα θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως παγκόσμιο δημόσιο αγαθό, απαιτώντας καλύτερη εναρμόνιση μεταξύ των κινήτρων σε εθνικό επίπεδο και επίπεδο φάρμας με τα παγκόσμια οφέλη από τη διατήρηση της αποτελεσματικότητάς της, υποστηριζόμενη από επενδύσεις που καθιστούν την πρόληψη εφικτή σε ευρεία κλίμακα».

Αυτό απαιτεί ολοκληρωμένες πολιτικές προσεγγίσεις που συνδυάζουν τη ρύθμιση με οικονομικά κίνητρα, επενδύουν σε κτηνιατρικές υπηρεσίες, στην επιτήρηση και τη διαγνωστική, προωθούν εναλλακτικές λύσεις όπως ο εμβολιασμός, η βιοασφάλεια και η βελτιωμένη εκτροφή, και ευθυγραμμίζουν το εμπόριο και τα κίνητρα της αγοράς με την υπεύθυνη χρήση αντιμικροβιακών και την υιοθέτηση βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων. Η έκθεση εκτιμά ότι θα απαιτηθούν τουλάχιστον 28,4 δισεκατομμύρια δολάρια σε μεταβατικές επενδύσεις για την κάλυψη του βραχυπρόθεσμου κόστους δράσης.

Η τρέχουσα κατάσταση

Οι διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές ζητούν όλο και περισσότερο τον περιορισμό και τη σταδιακή κατάργηση της χρήσης των AGPs. Ωστόσο, η προσπάθεια και οι προσαρμογές που απαιτούνται δεν είναι ομοιόμορφες, καθώς τα προϊόντα αυτά συνδέονται με σαφή κέρδη παραγωγικότητας, ιδίως σε περιβάλλοντα όπου οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν υψηλούς κινδύνους ασθενειών και έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε κτηνιατρικές υπηρεσίες, μέτρα βιοασφάλειας και προσιτές εναλλακτικές λύσεις.

Η έκθεση δείχνει ότι η μελλοντική χρήση αντιμικροβιακών στην κτηνοτροφία μπορεί να μειωθεί μέσω της καλύτερης παραγωγικότητας, των ισχυρότερων συστημάτων υγείας των ζώων και της βελτιωμένης πρόληψης. Παρόλα αυτά, η σταδιακή κατάργηση των AGPs επιφέρει ένα άμεσο και ορατό σοκ, το οποίο ακολουθείται από μερική ανάκαμψη καθώς οι παραγωγοί προσαρμόζονται και επεκτείνουν τις εναλλακτικές λύσεις. Η αυξανόμενη AMR ακολουθεί την αντίθετη πορεία. Οι οικονομικές της επιπτώσεις μπορεί να είναι λιγότερο ορατές στην αρχή, αλλά διογκώνονται με την πάροδο του χρόνου. Αυτό το χρονικό χάσμα είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η ανάληψη δράσης μπορεί να καθυστερήσει, ακόμη και όταν τα μακροπρόθεσμα επιχειρήματα υπέρ της παρέμβασης είναι ισχυρά.

Έως το 2040, η περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού προβλέπεται να παραμείνει ο μεγαλύτερος παγκόσμιος καταναλωτής αντιμικροβιακών στην κτηνοτροφία

Γεφύρωση του χάσματος

Ο συνδυασμός των περιορισμών με στοχευμένη υποστήριξη μετάβασης —συμπεριλαμβανομένων επενδύσεων στη βιοασφάλεια, τον εμβολιασμό, τις κτηνιατρικές υπηρεσίες και την επιταχυνόμενη πρόσβαση σε αποτελεσματικές εναλλακτικές λύσεις χωρίς αντιβιοτικά— είναι κεντρικής σημασίας για τη γεφύρωση του χάσματος κόστους και χρόνου μεταξύ δράσης και αδράνειας.

Αυτό το επιχείρημα ενισχύεται από την πρόβλεψη της έκθεσης ότι η παγκόσμια κτηνοτροφική παραγωγή αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 23% έως το 2040, με επικεφαλής την παραγωγή πουλερικών και γάλακτος.

Έως το 2040, η περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού προβλέπεται να παραμείνει ο μεγαλύτερος παγκόσμιος καταναλωτής αντιμικροβιακών στην κτηνοτροφία, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 65% της συνολικής χρήσης, ακολουθούμενη από τη Νότια Αμερική με περίπου 19%. Αν και το μερίδιο της Αφρικής είναι χαμηλότερο, ο ρυθμός ανάπτυξής της είναι από τους υψηλότερους.

Η έκθεση αξιολογεί πώς οι AGPs συνδέονται με βελτιωμένη ανάπτυξη και αποτελεσματικότητα στη χρήση των ζωοτροφών σε κοτόπουλα κρεατοπαραγωγής, χοίρους και βοοειδή, αν και τα αποτελέσματα ποικίλλουν ανάλογα με την περιοχή, το είδος και το σύστημα παραγωγής. Αυτά τα ευρήματα βοηθούν να εξηγηθεί γιατί οι παραγωγοί ενδέχεται να βασίζονται στους AGPs όταν οι προσιτές και αποτελεσματικές εναλλακτικές λύσεις είναι περιορισμένες. Δείχνουν επίσης γιατί οι βραχυπρόθεσμες απώλειες από τη μεταρρύθμιση είναι πιθανό να είναι άνισες, απαιτώντας προσεκτικά προσαρμοσμένες πολιτικές απαντήσεις και συλλογική υποστήριξη.

Ο FAO υποστηρίζει τα Κράτη Μέλη σε αυτή τη μετάβαση μέσω του RENOFARM, της 10ετούς πρωτοβουλίας του για τη Μείωση της Ανάγκης για Αντιμικροβιακά στις Φάρμες για έναν Βιώσιμο Μετασχηματισμό των Αγροδιατροφικών Συστημάτων, του πλαισίου ορθών πρακτικών Farm 5Gs και του Διεθνούς Συστήματος Παρακολούθησης της Μικροβιακής Αντοχής του FAO (InFARM). Μαζί, αυτές οι προσπάθειες στοχεύουν στην ενίσχυση της πρόληψης, στη βελτίωση της παρακολούθησης και στη διασφάλιση ότι η υπεύθυνη χρήση αντιμικροβιακών είναι εφικτή για τους αγρότες, τις αλυσίδες αξίας και τις κυβερνήσεις.