Επιτροπή Ανταγωνισμού: Νέο πλαίσιο για την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης

Τις τελευταίες εξελίξεις στη νομολογία και την πολιτική ανταγωνισμού αναφορικά με την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης, καθώς και τις επικείμενες αλλαγές στο ευρωπαϊκό πλαίσιο αξιολόγησης των καταχρηστικών πρακτικών αποκλεισμού, αναδείχθηκε σε πρόσφατη ημερίδα από την Επιτροπή Ανταγωνισμού με θέμα «Κατάχρηση Δεσπόζουσας Θέσης: Εξελίξεις και Προοπτικές», στο κεντρικό κτίριο της Τράπεζας της Ελλάδος στην Αθήνα.

H Eπιτροπή Ανταγωνισμού για την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης

Όπως αναφέρει ανακοίνωση, στην ημερίδα αναλύθηκε το ζήτημα της κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης, καθώς βρίσκεται στον πυρήνα της πολιτικής ανταγωνισμού. Αφορά στην συμπεριφορά επιχειρήσεων που διαθέτουν σημαντική οικονομική ισχύ και ενδέχεται, μέσω συγκεκριμένων πρακτικών, να περιορίζουν τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό σε βάρος των καταναλωτών, των ανταγωνιστών τους και του γενικότερου δημοσίου συμφέροντος. Οι επιπτώσεις τέτοιων συμπεριφορών, όπως αναφέρει η Επιτροπή Ανταγωνισμού, μπορεί να εκδηλωθούν με τη μορφή υψηλότερων τιμών, χαμηλότερης ποιότητας προϊόντων και υπηρεσιών, περιορισμού της καινοτομίας ή μείωσης των διαθέσιμων επιλογών για τους καταναλωτές.

Νέες κατευθύνσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Ιδιαίτερη σημασία δίνει η επιτροπή στο θέμα λόγω της εν εξελίξει αναθεώρησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των βασικών αρχών, βάσει των οποίων θα αξιολογείται εάν η συμπεριφορά μιας δεσπόζουσας επιχείρησης συνιστά καταχρηστική πρακτική αποκλεισμού, υπό το φως της πρόσφατης νομολογίας των ευρωπαϊκών δικαστηρίων. Οι νέες κατευθύνσεις αναμένεται να οριστικοποιηθούν μετά το καλοκαίρι.

Η ημερίδα άνοιξε με συζήτηση μεταξύ της Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού, Ειρήνης Σαρπ, και του Γενικού Εισαγγελέα του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Αθανασίου Ράντου, με αντικείμενο τις πρόσφατες εξελίξεις στη νομολογία του άρθρου 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την εφαρμογή των κανόνων για την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης.

Κατά τη συζήτηση εξετάστηκαν σημαντικές υποθέσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως οι European Super League, Meta, Gazprom, Unilever και Lithuanian Railways, μέσα από τις οποίες αναδείχθηκαν οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αρχές ανταγωνισμού και τα δικαστήρια στην προσπάθεια προσαρμογής του δικαίου του ανταγωνισμού στις σύγχρονες οικονομικές και τεχνολογικές εξελίξεις. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε η ανάγκη συνδυασμού νομικής ανάλυσης, οικονομικής τεκμηρίωσης και ουσιαστικής κατανόησης της λειτουργίας των αγορών.

Οι κατευθυντήριες γραμμές

Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε συζήτηση με τη συμμετοχή της Πηνελόπης Στάμου από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG COMP), του Ασημάκη Κομνηνού από τη White & Case και επισκέπτη καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Paris II Panthéon-Assas, της Ευτυχίας Καρκάνη, διευθύντριας της Διεύθυνσης Επικεφαλής Νομικού της Επιτροπής Ανταγωνισμού, της καθηγήτριας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και τακτικού μέλους της Επιτροπής Ανταγωνισμού Χρυσοβαλάντου Μήλλιου και του αναπληρωτή καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ Εμμανουήλ Μαστρομανώλη. Τον συντονισμό είχε η αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού Χαρά Νικολοπούλου.

Οι συμμετέχοντες ανέλυσαν το υπό διαμόρφωση πλαίσιο των νέων Κατευθυντήριων Γραμμών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις καταχρηστικές πρακτικές αποκλεισμού, καθώς και τις σημαντικότερες νομολογιακές εξελίξεις των τελευταίων ετών. Μεταξύ άλλων, συζητήθηκαν η έννοια του «ανταγωνισμού βάσει αξίας» (competition on the merits), ο ρόλος του κριτηρίου του εξίσου αποτελεσματικού ανταγωνιστή (as efficient competitor test), ζητήματα που αφορούν περιορισμούς πρόσβασης σε αγορές και δίκτυα, εκπτωτικές πολιτικές δεσπόζουσων επιχειρήσεων, αλλά και οι προκλήσεις που δημιουργούν οι ψηφιακές αγορές και τα νέα επιχειρηματικά μοντέλα.

Όπως επισημάνθηκε, οι εξελίξεις στην ψηφιακή οικονομία και η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των αγορών καθιστούν αναγκαία τη συνεχή προσαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού, ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική προστασία του ανταγωνισμού χωρίς να ανακόπτεται η καινοτομία και η επιχειρηματική ανάπτυξη.

Η σύγχρονη ευρωπαϊκή πολιτική ανταγωνισμού

Η ημερίδα συγκέντρωσε εκπροσώπους της ακαδημαϊκής κοινότητας, δικαστικούς λειτουργούς, νομικούς και επαγγελματίες με εξειδίκευση στο δίκαιο και την πολιτική ανταγωνισμού, συμβάλλοντας σε έναν ευρύ επιστημονικό διάλογο για ένα από τα πλέον κρίσιμα ζητήματα της σύγχρονης ευρωπαϊκής πολιτικής ανταγωνισμού.

Η εκδήλωση εντάσσεται στις πρωτοβουλίες της Επιτροπής Ανταγωνισμού για την ενίσχυση της διαφάνειας, την προώθηση του δημόσιου διαλόγου και τη συστηματική ενημέρωση της νομικής και επιχειρηματικής κοινότητας για τις εξελίξεις στον τομέα του ανταγωνισμού, σε μια περίοδο κατά την οποία αναμένονται σημαντικές αλλαγές στο ευρωπαϊκό πλαίσιο εφαρμογής των κανόνων περί κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης.