Για κατάργηση μιας παρωχημένης απαλλαγής από τους δασμούς για δέματα ηλεκτρονικού εμπορίου αξίας μικρότερης των 150 ευρώ, κάνει λόγο η Κομισιόν με αφορμή την εφαρμογή του νέου κανονισμού της ΕΕ που ισχύει από την 1η Ιουλίου.
Οπως επισημαίνεται, το μέτρο αυτό θα συμβάλει στη διασφάλιση δίκαιων όρων για τις επιχειρήσεις της ΕΕ και ασφαλών επιλογών για τους καταναλωτές, ως απάντηση στην έξαρση δισεκατομμυρίων αγαθών χαμηλής αξίας από το ηλεκτρονικό εμπόριο που εισέρχονται στην ΕΕ.
Τα αγαθά που προέρχονται από τρίτες χώρες, αγοράζονται διαδικτυακά και αποστέλλονται απευθείας στους καταναλωτές, θα επιβαρύνονται πλέον με τελωνειακό δασμό ύψους 3 ευρώ ανά τεμάχιο.
Αλλαξαν οι συνθήκες
Η απαλλαγή από τους δασμούς για ποσά κάτω των 150 ευρώ σχεδιάστηκε για μια εποχή περιστασιακών διαδικτυακών αγορών και λιγότερο ψηφιοποιημένων τελωνειακών συστημάτων. Αυτό δεν ανταποκρίνεται πλέον στην πραγματικότητα, και η κατάργησή της διορθώνει μια μακροχρόνια δομική ανισορροπία για τις επιχειρήσεις της ΕΕ.
Σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι εμπορικοί δρόμοι των πόλεων ερημώνουν όλο και περισσότερο, υπονομεύοντας τις τοπικές ευκαιρίες απασχόλησης και εξασθενώντας την κοινωνική ζωή.
Από περιβαλλοντική άποψη, το ταχύρρυθμο μοντέλο του ηλεκτρονικού εμπορίου συμβάλλει στα απορρίμματα συσκευασίας και στις εφοδιαστικές αλυσίδες (logistics) υψηλής έντασης άνθρακα, με τις συχνές επιστροφές και τις μεταφορές μεγάλων αποστάσεων να διπλασιάζουν τη ρύπανση από τις μεταφορές.
Αποκαθίσταται η δικαιοσύνη
Το μέτρο αυτό αποκαθιστά τη δικαιοσύνη μεταξύ των εισαγωγέων, διασφαλίζοντας ότι οι λιανοπωλητές της ΕΕ που εισάγουν χύδην (σε μεγάλες ποσότητες) και οι μεγάλης κλίμακας διαδικτυακοί φορείς εκτός ΕΕ ανταγωνίζονται υπό τις ίδιες ρυθμιστικές συνθήκες.
Οι Ευρωπαίοι καταναλωτές δεν είναι υπεύθυνοι για την καταβολή των δασμών στις τελωνειακές αρχές. Οι δασμοί εισπράττονται από τις τελωνειακές αρχές από τις πλατφόρμες ή από οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση εμπλέκεται στην πώληση και τη μεταφορά των εισαγόμενων αγαθών. Ως εκ τούτου, οι καταναλωτές που αγοράζουν διαδικτυακά γλιτώνουν από πρόσθετες πληρωμές κατά την παράδοση.
Αντιμετώπιση των αυξημένων κινδύνων για τους καταναλωτές της ΕΕ
Η ραγδαία ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου επέφερε επίσης αυξημένους κινδύνους για τους καταναλωτές. Μια πανευρωπαϊκή έρευνα του 2025 διαπίστωσε ότι πάνω από το 60% των αγαθών χαμηλής αξίας που εισέρχονται στην ΕΕ δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις προϊόντων ή τα πρότυπα ασφαλείας. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να περιέχουν τοξικά συστατικά ή να φέρουν λανθασμένη σήμανση, θέτοντας τους καταναλωτές σε κίνδυνο.
Το νέο μέτρο εισάγει επίσης την ανάγκη δήλωσης αναγνωριστικών στοιχείων προϊόντος (PIDs). Η συμπερίληψη των PIDs βελτιώνει τη διαχείριση κινδύνων και τις διαδικασίες ελέγχου, βοηθώντας στην επιβολή απαγορεύσεων και περιορισμών. Αυτό θα υποστηρίξει τις αρχές ώστε να εντοπίζουν αποτελεσματικότερα τα μη συμμορφούμενα αγαθά και να επεκτείνουν τους ελέγχους πέρα από τις μεμονωμένες αποστολές, προκειμένου να καλύψουν όλα τα είδη που παρουσιάζουν παρόμοιους κινδύνους. Αυτό θα εφαρμοστεί σε εθελοντική βάση από την 1η Ιουλίου 2026 και θα καταστεί υποχρεωτικό από τον Νοέμβριο του 2026.
Ένα προσωρινό μέτρο έως το 2028
Ο συντελεστής των 3 ευρώ αποτελεί μια μεταβατική λύση, η οποία συμφωνήθηκε από τα κράτη μέλη της ΕΕ, ως επείγουσα απάντηση στις προκλήσεις που προκύπτουν από τη ραγδαία ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου. Από τον Ιούλιο του 2028, ο Τελωνειακός Κόμβος Δεδομένων της ΕΕ (EU Customs Data Hub) θα τεθεί σε λειτουργία, εφαρμόζοντας τους κανονικούς τελωνειακούς δασμούς βάσει της δασμολογικής κατάταξης, της καταγωγής και της αξίας του αγαθού, σύμφωνα με τους υφιστάμενους/τυποποιημένους κανόνες της ΕΕ για τους τελωνειακούς δασμούς.
Ιστορικό
Μόνο το 2025, 5,9 δισεκατομμύρια είδη σε δέματα χαμηλής αξίας από τρίτες χώρες κατέκλυσαν την αγορά της ΕΕ χωρίς να καταβάλουν τελωνειακούς δασμούς. Καθημερινά, περισσότερα από 16 εκατομμύρια δέματα εκτελωνίζονται προς καταναλωτές στην ΕΕ. Σήμερα, τα δέματα χαμηλής αξίας αντιπροσωπεύουν το 97% του συνόλου των εισαγόμενων ειδών στην ΕΕ, αλλά αντιστοιχούν μόνο στο 2% της αξίας των εισαγωγών της ΕΕ. Καθώς τα εμπορικά πρότυπα μεταβάλλονται, ο ανταγωνισμός σε αυτόν τον οικονομικό τομέα δεν είναι πλέον δίκαιος. Ο κανόνας της απαλλαγής γινόταν αντικείμενο συστηματικής εκμετάλλευσης μέσω της υποτιμολόγησης των αγαθών ή της τεχνητής κατάτμησης των παραγγελιών σε πολλαπλά δέματα, ώστε να παραμένουν κάτω από το όριο των 150 ευρώ.
Το μέτρο εντάσσεται στην ευρύτερη Τελωνειακή Μεταρρύθμιση της ΕΕ, η οποία συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη στις 26 Μαρτίου 2026. Είναι καθοριστικής σημασίας για τη διασφάλιση της οικονομίας της ΕΕ από τον στρεβλό ανταγωνισμό και την προστασία των καταναλωτών από τους κινδύνους των μη ασφαλών προϊόντων. Η μεταρρύθμιση αντιπροσωπεύει μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο τα εμπορεύματα εισέρχονται στην ΕΕ, αναθέτοντας μεγαλύτερη ευθύνη στους πωλητές και τις πλατφόρμες.
Η μεταρρύθμιση εισάγει αρκετά στοχευμένα μέτρα για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Εκτός από την κατάργηση της απαλλαγής από τους τελωνειακούς δασμούς, εισάγει ένα τέλος διεκπεραίωσης για τα αγαθά που εισάγονται στην ΕΕ, προκειμένου να αντισταθμιστεί το αυξανόμενο κόστος για τις τελωνειακές αρχές. Το ποσό του τέλους θα καθοριστεί με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη και θα βασίζεται στο ελάχιστο κόστος που αντιμετωπίζουν οι τελωνειακές αρχές κατά την επεξεργασία των εμπορευμάτων. Το τέλος θα θεσπιστεί το αργότερο έως την 1η Νοεμβρίου 2026.
