Το κόστος μιας διατροφής «υγιεινής και ισορροπημένης» αυξήθηκε σε παγκόσμια κλίμακα κατά 25% την τελευταία πενταετία και σχεδόν ένας στους τρεις κατοίκους του πλανήτη την στερείται. Η διόλου κολακευτική για την ανθρωπότητα διαπίστωση είναι το κεντρικό νόημα της εφετινής έκθεσης για την επισιτιστική ασφάλεια και τη διατροφή στον κόσμο, που ετοίμασε η Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO).
Σχεδόν ένας στους τρεις παγκοσμίως, εξακολουθεί να μην έχει την οικονομική δυνατότητα για μια υγιεινή διατροφή
Την Τετάρτη η FAO έδωσε στη δημοσιότητα κάποια στοιχεία της έκθεσης για το 2026 που θα παρουσιάσει επισήμως την επόμενη Τρίτη στην έδρα της Οργάνωσης, στη Ρώμη. Όπως φάνηκε από τα στοιχεία αυτά, το κόστος κάλυψης των βασικών διατροφικών αναγκών ανέρχεται σε μόλις 4,28 δολάρια (3,74 ευρώ) ανά άτομο την ημέρα.
Και όμως: «Περίπου 2,69 δισεκατομμύρια άνθρωποι ή σχεδόν ένας στους τρεις παγκοσμίως, εξακολουθούν να μην έχουν την οικονομική δυνατότητα για μια υγιεινή διατροφή», τόνισε ο Μάσιμο Τορέρο Κουλέν, επικεφαλής οικονομολόγος της FAO. Σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη ο αξιωματούχος του Οργανισμού διευκρίνισε ότι το κόστος μιας «υγιεινής διατροφής» συνίσταται κατά 13% από δημητριακά και όσπρια, κατά 30% από ζωικά προϊόντα και κατά 16% από τα φρούτα και λαχανικά.
Οι θερμίδες των φτωχών
Η έκθεση της FAO εστιάζει περισσότερο στην ποιότητα της διατροφής και όχι στην ποσότητα. Όχι ότι δεν υπάρχει επισιτιστικό πρόβλημα στον πλανήτη. Άνθρωποι (πολλά παιδιά ανάμεσά τους) πεθαίνουν από την πείνα ακόμα και στη Μεσόγειο (Παλαιστίνη). Αλλά, κατά τον Τορέρο Κουλέν, «η πρόκληση δεν είναι να παράγουμε αρκετές θερμίδες, αλλά να κάνουμε πιο προσιτά τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά».
Ο αξιωματούχος της FAO εξήγησε ότι η ουσία βρίσκεται στην τοπική αγροτική παραγωγή. «Η παροχή κινήτρων για την ανάπτυξη και τις επενδύσεις στον πρωτογενή τομέα και εν γένει η ενθάρρυνση της τοπικής παραγωγής θα μείωνε το κόστος μιας υγιεινής διατροφής κατά 34% σε παγκόσμιο επίπεδο και κατά σχεδόν 80% στην Αφρική», τόνισε ο Τορέρο Κουλέν.
Ο εμπειρογνώμονας του Οργανισμού συνιστά επίσης στις κυβερνήσεις των πλουσίων χωρών και στις οργανώσεις που αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση της παγκόσμιας φτώχειας και της πείνας να ανακατευθύνουν τη βοήθειά τους στις δωρεές τροφίμων πλούσιων σε θρεπτικά συστατικά, αντί να αρκούνται στις προμήθειες δημητριακών.
Οι κρίσιμες υποδομές
Ζήτησε επίσης από τη διεθνή κοινότητα ο Μάσιμο Τορέρο Κουλέν να αυξήσει τις επενδύσεις για την ενίσχυση της τοπικής αγροτικής παραγωγής και τη βελτίωση των τοπικών εφοδιαστικών αλυσίδων μέσω της βελτίωσης των υποδομών στις χώρες, όπου παρατηρείται υστέρηση. Διότι η μεταφορά των αγροτικών προϊόντων από την παραγωγή στην κατανάλωση επιβαρύνει δραματικά την τελική τους τιμή.
«Η κατασκευή χώρων αποθήκευσης των τροφίμων και δρόμων για τη μεταφορά τους είναι θέμα ζωτικής σημασίας, καθώς το κόστος μιας υγιεινής διατροφής επιβαρύνεται κατά 70% έως 75% από την στιγμή που εξέρχονται τα τρόφιμα από το αγρόκτημα μέχρι να φθάσουν στους καταναλωτές», είπε στη συνέντευξη τύπου ο Τορέρο Κουλέν.
Πόλεμοι, κλίμα και αδιαφορία
Ο αξιωματούχος του διεθνούς Οργανισμού διευκρίνισε ότι μια σημαντική αιτία για το υψηλό κόστος μιας υγιεινής διατροφής είναι συχνά η αδιαφορία των εθνικών αρχών και των κυβερνήσεων για τον ίδιο το λαό τους. Αυτό δείχνει το γεγονός ότι η γεωγραφική περιοχή με το υψηλότερο κόστος υγιεινής διατροφής είναι η Λατινική Αμερική και κυρίως οι χώρες της Καραϊβικής.
«Οι χώρες αυτές δίνουν προτεραιότητα στις εξαγωγές αντί να φροντίσουν για μια επαρκή και διαφοροποιημένη προσφορά αγροτικών προϊόντων στις τοπικές αγορές», είπε χαρακτηριστικά ο Τορέρο Κουλέν.
Τέλος, ο επικεφαλής οικονομολόγος της FAO επεσήμανε δύο παράγοντες αβεβαιότητας για το επόμενο έτος: αφενός το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, που επηρεάζει σημαντικά το παγκόσμιο εμπόριο λιπασμάτων, και αφετέρου το κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο, του οποίου η κορύφωση αναμένεται στα τέλη του 2026.
