Κανείς δεν ασχολούνταν μέχρι σήμερα με τη Συρία για τη μεταφορά πετρελαίου. Τα τεκταινόμενα, ωστόσο, στα Στενά του Ορμούζ την κατέστησαν σε διαμετακομιστικό κόμβο, καθώς από τη μηδενική αποστολή πετρελαίου βρέθηκε να καλύπτει περισσότερο από το 25% των όγκων της Μέσης Ανατολής με διελεύσεις βυτιοφόρων μέσω των δρόμων της, που μπορεί να χρειαστούν περίπου τέσσερις ημέρες για να φτάσουν στα μεσογειακά λιμάνια της Συρίας – ένδειξη του πώς ο πόλεμος αναδιαμορφώνει τις ενεργειακές ροές της περιοχής.
Το ιρακινό μαζούτ βοήθησε τη Συρία να εξάγει 720.000 τόνους τον Ιούνιο, που ισοδυναμεί με το 28% των όγκων από Μέση Ανατολή, σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων Vortexa, καθιστώντας την τον μεγαλύτερο εξαγωγέα του προϊόντος στην περιοχή.
Η απότομη αυτή αύξηση υπογραμμίζει επίσης τις προσπάθειες για την ένταξη της Συρίας στην παγκόσμια οικονομία, αφότου οι ΗΠΑ ήραν τις πολυετείς κυρώσεις και στήριξαν τη στροφή της χώρας, όπως εκτιμά το Bloomberg. Η χώρα αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως πύλη για τις ενεργειακές ροές από το Ιράκ. Σε αυτό το πλαίσιο συμεριλαμβάνονται σχέδια για αγωγούς αργού πετρελαίου, έτσι ώστε να αποδυναμωθεί η επιρροή του Ιράν στη κρίσιμη θαλάσσια δίοδο.
Με τις εντάσεις στον Περσικό Κόλπο και την περιορισμένη ικανότητα παράκαμψης του Ορμούζ, το Ιράκ αναγκάζεται αναγκάζεται να βρει άλλες διαδρομές για τις εξαγωγές μαζούτ, που είναι το κύριο διυλιστμένο καύσιμο που εξάγει, προκειμένου να μην ξεμείνουν τα διυλιστήριά του από αποθηκευτικό χώρο και υποχρεωθούν να κλείσουν, επηρεάζοντας αλυσιδωτά την προμήθεια άλλων καυσίμων, όπως η βενζίνη και το ντίζελ. Εκτός από τη Συρία, στέλνει επίσης φορτηγά έμφορτα με μαζούτ μέσω της Ιορδανίας, ενώ έμποροι traders αναφέρουν ότι μικροί όγκοι αργού πετρελαίου μεταφέρονται με βυτιοφόρα με τον ίδιο τρόπο.
Αν και στο παρελθόν υπήρξε μεταφορά με φορτηγά υπό κρατική καθοδήγηση για τη μεταφορά καυσίμων στον Περσικό Κόλπο, «αυτήν τη φορά υπάρχει μια πιο εμπορική τάση, και μάλιστα μια τάση που εξυπηρετεί την πολιτική φιλοδοξία για βελτίωση των στρατηγικών δεσμών με τις ΗΠΑ», ανέφερε ο Ράαντ Αλκαντίρι, διευθύνων εταίρος της 3TEN32 Associates, μιας εταιρείας ανάλυσης πολιτικού ρίσκου με έδρα την Ουάσιγκτον που εστιάζει στην περιοχή.
Αλλες χώρες στη μάχητης παράκαμψης των Στενών του Ορμούζ
Επίσης και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη καταφέρει να παρακάμψουν εν μέρει τα στενά χρησιμοποιώντας τον υφιστάμενο αγωγό για να διατηρήσουν τη ροή μέρους του αργού πετρελαίου μέσω λιμανιών στην ανατολική τους ακτή, και επιταχύνουν την κατασκευή ενός άλλου αγωγού, σχεδιάζοντας παράλληλα μια μεγάλη επέκταση των ανατολικών λιμανιών εκτός του Ορμούζ.
Ακόμη, η Σαουδική Αραβία έχει επίσης στραφεί σε έναν αγωγό προς το λιμάνι του Γιανμπού στη δυτική της ακτή, και το Κουβέιτ βρίσκεται σε συνομιλίες με τους γείτονές του για την επέκταση των συστημάτων αγωγών τους ώστε να διαχειρίζονται τα δικά του βαρέλια.
Το Ιράκ εργάζεται επίσης πάνω σε σχέδια για την κατασκευή νέων αγωγών αργού πετρελαίου και την αποκατάσταση παλαιότερων προκειμένου να αποφύγει το Ορμούζ. Το ιρακινό μαζούτ βοήθησε τη Συρία να εξάγει 720.000 τόνους τον Ιούνιο, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων Vortexa. Αυτό την κατέστησε τον μεγαλύτερο εξαγωγέα του προϊόντος στη Μέση Ανατολή, αντιπροσωπεύοντας το 28% των όγκων.
Ο στόλος των φορτηγών
Στις οδικές μεταφορές, κάθε φορτηγό μεταφέρει περίπου 20 τόνους, ή 135 βαρέλια, στη διαδρομή τεσσάρων έως έξι ημερών προς τα λιμάνια της Συρίας και της Ιορδανίας. Σε ένα σκάφος που μεταφέρει φορτία σε ένα μεγαλύτερο δεξαμενόπλοιο στα ανοικτά, θα μπορούσαν να φορτωθούν περίπου 300.000 βαρέλια.
Έμποροι που δραστηριοποιούνται στην αγορά εκτιμούν ότι οι ροές μέσω φορτηγών στη Συρία ξεπέρασαν τους 600.000 τόνους μαζούτ τον περασμένο μήνα, με το μεσογειακό λιμάνι της Μπανίγιας να υποδέχεται χιλιάδες από αυτά τα οχήματα. Στο μεταξύ, περίπου 100.000 τόνοι μαζούτ το μήνα μεταφέρονται με φορτηγά μέσω του λιμανιού της Άκαμπα στην Ερυθρά Θάλασσα της Ιορδανίας.
Το υπουργείο πετρελαίου του Ιράκ κάνει λόγο για ακόμη μεγαλύτερες ροές, εκτιμώντας ότι 1 εκατομμύριο τόνοι εξαγωγών μαζούτ μεταφέρθηκαν με φορτηγά στη Συρία και την Ιορδανία τον Ιούνιο, από περίπου 500.000 τόνους τον Μάιο.
Ένα βασικό ερώτημα είναι αν το Ιράκ θα αναδρομολογήσει επίσης σημαντικούς όγκους εξαγωγών αργού πετρελαίου. Η χώρα ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου του ΟΠΕΚ πριν από τον πόλεμο και οι εξαγωγές αργού πετρελαίου της είναι πολύ μεγαλύτερες από τις αποστολές μαζούτ.
Μια πιθανότητα είναι ο αγωγός Κιρκούκ-Μπανίγιας που παραμένει κλειστός για περισσότερο από δύο δεκαετίες. Ο Τόμας Μπάρακ, ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία και το Ιράκ, συγκάλεσε συζητήσεις με αξιωματούχους και από τις δύο χώρες καθώς και με εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της Chevron, για την αναβίωση του αγωγού, ανέφερε το Bloomberg την Τρίτη.
Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιβεβαίωσε, σύμφωνα με το Bloomberg, ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ υποστηρίζει τις προσπάθειες του Ιράκ και της Συρίας για την ενίσχυση των εμπορικών οδών μέσω της αποκατάστασης του αγωγού και αναμένει ότι οι αμερικανικές εταιρείες θα διαδραματίσουν ρόλο στην κατασκευή του. Ωστόσο, η κατασκευή αγωγών στη Συρία θα απαιτούσε χρόνο και θα αντιμετώπιζε δυσκολίες, όπως είναι η διέλευση από περιοχές όπου παραμένουν ενεργοί θύλακες του Ισλαμικού Κράτους.
«Ο πόλεμος έχει εστιάσει την προσοχή στη σημασία της διαφοροποίησης των εξαγωγικών οδών», δήλωσε ο Αλκαντίρι της 3TEN32 Associates. «Και πραγματικά, κατά μία έννοια, επανέφερε την ιρακινή σκέψη που κυριαρχούσε τη δεκαετία του 1980, η οποία ήταν: “Αν η διαδρομή του Ορμούζ είναι ευάλωτη, ποιες είναι οι άλλες επιλογές;”».
