Ο ελληνικός τουρισμός αποτελεί πλέον την ατμομηχανή της οικονομίας. Νέες επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ, πεντάστερα resorts, καινούργιες αεροπορικές συνδέσεις και αλλεπάλληλα ρεκόρ αφίξεων συνθέτουν μια εικόνα που δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί.
Υπάρχει όμως και η άλλη όψη. Πίσω από τους εντυπωσιακούς αριθμούς, υπάρχει ένας κλάδος που… ταλανίζεται από χρόνιες παθογένειες που αδυνατεί η Πολιτεία –και διαχρονικά όλες οι κυβερνήσεις- να θεραπεύσουν αποτελεσματικά.
Και να απαντήσουν πειστικά στο πρόβλημα, το οποίο απαντά στις λέξεις: δημόσιες υποδομές. Κάτι που μπορεί να διαπιστώσει με την πρώτη ματιά όποιος επισκεφθεί τους τουριστικούς προορισμούς στη νησιωτική χώρα.
Η Ρόδος… με υποδομές άλλων εποχών
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ρόδος. Ένας από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου, που κάθε καλοκαίρι υποδέχεται εκατομμύρια επισκέπτες, συνεχίζει να διαθέτει ένα οδικό δίκτυο που σε πολλά σημεία θυμίζει άλλες εποχές. Κακοσυντηρημένο οδόστρωμα, λακκούβες, ελλιπής σήμανση και υποδομές που δυσκολεύονται να εξυπηρετήσουν τον τεράστιο όγκο των επισκεπτών.
Το πρόβλημα, όμως, δεν περιορίζεται στη Ρόδο. Παρόμοιες εικόνες μεταφέρουν παράγοντες του τουρισμού και από άλλους δημοφιλείς προορισμούς της χώρας. Τα τελευταία χρόνια η ιδιωτική πρωτοβουλία επενδύει με ταχείς ρυθμούς. Δημιουργούνται νέα ξενοδοχεία υψηλών προδιαγραφών, αναβαθμίζονται υφιστάμενες μονάδες και εγκρίνονται συνεχώς νέα επενδυτικά σχέδια.
Οι άδειες για πεντάστερα και οι βιολογικοί
Αυτό, όμως, από μόνο του δεν αρκεί. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να δίνονται άδειες για νέα πεντάστερα ξενοδοχεία. Είναι να ακολουθούν οι δημόσιες υποδομές με τον ίδιο ρυθμό.
Δρόμοι, αποχετευτικά δίκτυα, βιολογικοί καθαρισμοί, ύδρευση, διαχείριση απορριμμάτων και κυκλοφοριακές παρεμβάσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως δευτερεύον ζήτημα όταν ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο προβληματική αν κοιτάξει κανείς ορισμένες περιοχές της Ρόδου. Χωριά όπως το Αφάντου και η Αρχάγγελος, αλλά και ευρύτερες περιοχές με χιλιάδες μόνιμους κατοίκους και σημαντική ξενοδοχειακή ανάπτυξη, εξακολουθούν να στερούνται βασικών υποδομών, όπως ένα ολοκληρωμένο σύστημα βιολογικού καθαρισμού.
Η μεταφορά λυμάτων με βυτιοφόρα εξακολουθεί να αποτελεί καθημερινότητα, μια πρακτική που δεν συνάδει ούτε με έναν σύγχρονο ευρωπαϊκό προορισμό ούτε με τις απαιτήσεις ενός ποιοτικού τουριστικού προϊόντος. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την εικόνα που αντικρίζουν οι επισκέπτες, αλλά και την ποιότητα ζωής και τη δημόσια υγεία των κατοίκων.
Το επενδυτικό κενό των 35 δισ.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας (ΕΤΕ), απαιτούνται επενδύσεις 35 δισ. ευρώ σε βάθος δεκαετίας για να εξασφαλισθούν βιώσιμες υποδομές ικανές να υποστηρίξουν το αυξανόμενο τουριστικό ρεύμα.
Την ίδια στιγμή, ένα ακόμη στοιχείο προβληματίζει την αγορά. Παρά τη μεγάλη επισκεψιμότητα, η τουριστική δαπάνη δεν κινείται μέχρι στιγμής στα επίπεδα που περίμεναν οι επιχειρήσεις. Οι επαγγελματίες διαπιστώνουν ότι η πληρότητα δεν μεταφράζεται αυτόματα σε υψηλότερους τζίρους, καθώς οι επισκέπτες εμφανίζονται πιο συγκρατημένοι στις καταναλωτικές τους επιλογές.
Είναι αλήθεια ότι ο Αύγουστος και ο Σεπτέμβριος παραμένουν οι δύο πιο ισχυροί μήνες της σεζόν και μπορούν να αλλάξουν την τελική εικόνα. Ωστόσο, τα μέχρι σήμερα μηνύματα δεν δικαιολογούν εφησυχασμό.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να στηρίζει ολοένα και περισσότερο την ανάπτυξή της στον τουρισμό, χωρίς να επενδύει παράλληλα στις δημόσιες υποδομές που τον υποστηρίζουν. Η ιδιωτική οικονομία έχει κάνει το δικό της βήμα. Το κράτος οφείλει να ακολουθήσει.
Τα πανηγύρια…και ο ελληνικός τουρισμός
Γιατί η ανταγωνιστικότητα ενός προορισμού δεν κρίνεται μόνο από το πόσα πεντάστερα διαθέτει ή πόσες αφίξεις καταγράφει. Κρίνεται από τη συνολική εμπειρία που προσφέρει στον επισκέπτη και από την ποιότητα ζωής που εξασφαλίζει στους κατοίκους του.
Αν συνεχίσουμε να πανηγυρίζουμε μόνο για τα ρεκόρ αφίξεων, αγνοώντας τις αδυναμίες που βρίσκονται μπροστά στα μάτια μας, δεν θα καταφέρουμε ποτέ να εκμεταλλευθούμε στο έπακρο τις τεράστιες δυνατότητες που έχει η Ελλάδα στον τουρισμό.
