«Μια καλή οικογενειακή διαμάχη» είναι μια από τις αγαπημένες εκφράσεις του νέου προέδρου της Fed, Κέβιν Γουόρς, αναφερόμενος στις συζητήσεις με τους υπόλοιπους αξιωματούχους της μεγαλύτερης κεντρικής τράπεζας του πλανήτη. Την έχει πει δημόσια 13 φορές, σύμφωνα με μετρήσεις του CNBC.
Το δείπνο της 15ης Ιουνίου, μια μέρα πριν ξεκινήσει την πρώτη του συνεδρίαση ως πρόεδρος της Federal Reserve έδωσε το πρώτο σημάδι της έντασης στους κόλπους των μελών της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Ανοιχτής Αγοράς (FOMC). Ο Γουόρς κάθισε στο τραπέζι με τους 18 αξιωματούχους και τους ανακοίνωσε το σχέδιο του για την δημιουργία πέντε ομάδων εξωτερικών εμπειρογνωμόνων (task forces), που τους επόμενες μήνες θα εξετάσουν πως η Fed διαβάζει την οικονομία και επικοινωνεί.
Σύμφωνα με πληροφορίες της Wall Street Journal o κυβερνήτης Κρίστοφερ Γουόλερ, πρώην καθηγητής οικονομικών με φήμη ότι λέει αυτά που οι άλλοι δεν λένε, έβαλε τον Γουόρς στο στόχαστρο. Ποιο είναι το νόημα όλων αυτών, ρώτησε. «Πείτε μου ποιον βάζετε σε αυτές τις ομάδες» είπε «και θα σας πω τι θα πουν. Δεν υπήρχαν λαμπρές ιδέες εκεί έξω που να είχαν με κάποιο τρόπο παραβλέψει όλοι.»
Ωστόσο ο Γουόρς είναι αποφασισμένος να αναδιαμορφώσει την Fed και πεπεισμένος ότι δεν μπορεί να περιμένει.
Η Fed συνεδριάζει ξανά αυτή την εβδομάδα με ένα αποτέλεσμα που είναι ασυνήθιστα αβέβαιο. Πολλοί αναμένουν ότι θα διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, αλλά ο πληθωρισμός διεκδικεί τον αιφνιδιασμό με μια αύξηση.
Ένας από τους λόγους για τους οποίους είναι τόσο δύσκολο να προβλέψει κανείς τι θα συμβεί είναι η χαρακτηριστική πρώιμη κίνηση του Γουόρς για τη μεταρρύθμιση της Fed. Λέει λιγότερα για την οικονομία, για το πού οδεύει η πολιτική, για τη δική του σκέψη.
Ο ίδιος ξεχειλίζει από αυτοπεποίθηση, σχολιάζει η WSJ. Η πρώιμη εκτίμησή του, την οποία εξέφρασε στους νομοθέτες αυτό το μήνα: «Σε έξι εβδομάδες έχουμε επιφέρει, πιστεύω, μια ριζική αλλαγή στη νέα νοοτροπία». Οι 18 κυβερνήτες και πρόεδροι των τραπεζών που μαζί με τον Γουόρς, απαρτίζουν την επιτροπή καθορισμού των επιτοκίων «με υποδέχτηκαν με απίστευτη θερμότητα», είπε. Η κουλτούρα που θέλει να εμφυσήσει «βρίσκει απήχηση. Το ακούω στους διαδρόμους. Το ακούω στην καφετέρια».
Μέρος αυτής της θερμότητας οφείλεται στον ίδιο. Οι συνάδελφοί του περιγράφουν το ταλέντο του στο να κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται ότι εκτιμώνται, το οποίο πετυχαίνει ακόμα και όταν το βλέπουν να έρχεται.
Οι ομάδες εργασίας
Οι πέντε ομάδες εργασίας της Fed που ασχολούνται, μεταξύ άλλων, με την επικοινωνία, τον πληθωρισμό και τα χαρτοφυλάκια περιουσιακών στοιχείων της έχουν ως στόχο να επαναφέρουν στο προσκήνιο ερωτήματα που, κατά την άποψη του Γουόρς, οι κεντρικοί τραπεζίτες και οι οικονομολόγοι είχαν σταματήσει να θέτουν.
Ο Γουόρς αναφέρει ότι οι αξιολογήσεις δεν έχουν ως στόχο να επιβάλουν τίποτα και ότι οι αποφάσεις επαφίενται στην επιτροπή. Η Fed παραδοσιακά διστάζει να αναθέσει αυτό το έργο σε εξωτερικούς συνεργάτες, ενώ όταν το κάνει, προχωρά με αργούς ρυθμούς.
Ο Τζέιμς Μπουλάρντ, πρόεδρος της Fed του Σαιντ Λούις από το 2008 έως το 2023, εκτιμά ότι ο Γουόρς έχει δίκιο. Η προσέλκυση αξιόπιστων εξωτερικών συνεργατών για τη συλλογή πληροφοριών και την υποβολή εκθέσεων, είπε, είναι ο τρόπος με τον οποίο χτίζεται η υποστήριξη για την αλλαγή σε οποιονδήποτε οργανισμό: «Νομίζω ότι έχει απόλυτο δίκιο».
Τα μέλη της επιτροπής υποδέχθηκαν τις ομάδες εργασίας με ένα μείγμα ενθουσιασμού και επιφυλάξεων. Υπάρχει γνήσιο ενδιαφέρον για την επανεξέταση θεμάτων όπως ο ισολογισμός και η επικοινωνία, τα οποία η Fed έχει αναβάλει. Υπάρχει επίσης σκεπτικισμός ως προς το αν το φιλόδοξο χρονοδιάγραμμα του Γουόρς και το εύρος των θεμάτων θα επιτρέψουν το είδος της συζήτησης που χρειάζεται μια επιτροπή αυτού του μεγέθους για να καταλήξει σε συναίνεση.
Ο Γουόρς, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Fed από το 2006 έως το 2011, υποστηρίζει εδώ και πάνω από μια δεκαετία ότι οι προβλέψεις της Fed καλλιεργούν ομοιομορφία και ότι τα δεδομένα της είναι παρωχημένα μέχρι τη στιγμή που τα βλέπουν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής.
Μπροστά στους νομοθέτες, επέστρεφε ξανά και ξανά σε έναν αριθμό. 63 μήνες, το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο πληθωρισμός παρέμεινε πάνω από τον στόχο του 2% της Fed για να εξηγήσει γιατί τόσα πολλά πρέπει να επανεξεταστούν. Το συμπέρασμα: κανείς δεν πρέπει να υπερασπίζεται το status quo.
Οι αξιωματούχοι που πρέπει να πείσει ο Γουόρς βρίσκονταν στην αίθουσα καθ’ όλη ή κατά μέρος αυτών των 63 μηνών. Κάποιοι αξιολογούν το ιστορικό τους με μεγαλύτερη επιείκεια και, στις αρχές του περασμένου έτους, δήλωναν ότι ο πληθωρισμός επανέρχονταν πιο κοντά στον στόχο, πριν οι δασμοί και στη συνέχεια ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή πυροδοτήσουν νέες πιέσεις.
Η σιωπή
Η πιο αξιοσημείωτη αλλαγή ήρθε στην επιφάνεια όταν ο γερουσιαστής Τζον Κένεντι (Ρεπουμπλικανός, Λουιζιάνα) παρέθεσε στον Γουόρς τις επιλογές πολιτικής του διατήρηση, αύξηση ή μείωση πριν τον ρωτήσει πώς θα αποφάσιζε αν ο σημερινός πληθωρισμός είναι προσωρινός ή μόνιμος.
Ο Γουόρς απάντησε: «Χρησιμοποιείς πέντε ομάδες εργασίας για να φτάσεις στα μεγάλα και δύσκολα ερωτήματα, αντί να προσπαθείς να τα συγκαλύψεις με πολιτικές που δεν έχουν αποδειχθεί επιτυχημένες».
Δεν έχει πει σχεδόν τίποτα για το πώς η Fed ερμηνεύει τους κλυδωνισμούς που πλήττουν σήμερα την οικονομία, ούτε για το πώς θα πρέπει να αντιδράσει η νομισματική πολιτική. Ούτε και σε ιδιωτικό επίπεδο. Αξιωματούχοι που συμμετείχαν στις πρώτες του συνεδριάσεις έφυγαν χωρίς να έχουν σαφή εικόνα για το πώς θα προσεγγίσει τις μελλοντικές αντισταθμίσεις, σύμφωνα με άτομα που έχουν μιλήσει μαζί τους.
Αρκετές αλλαγές προς τις οποίες ενδέχεται να κατευθύνουν τη Fed οι ειδικές ομάδες εργασίας όπως μια μέτρια μείωση του χαρτοφυλακίου της ή η κατάργηση των τριμηνιαίων προβλέψεων για τα επιτόκια από τους αξιωματούχους «δεν είναι και τόσο σημαντικές» σε σύγκριση με το «πιο ριζοσπαστικό» βήμα της άρνησης να περιγράψει πώς η Fed ανταποκρίνεται σε ό,τι διαπιστώνει, εξηγεί ο Τζον Φάουστ, σύμβουλος των τριών τελευταίων προέδρων της Fed.
Για τον Γουόρς, το να μιλάει κανείς λιγότερο αποτελεί αρετή. Προστατεύει την κρίση της επιτροπής. Αν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δημοσιεύσουν μια πρόβλεψη, αρχίζουν να δίνουν βάρος στα στοιχεία που την επιβεβαιώνουν και να παραβλέπουν εκείνα που δεν την επιβεβαιώνουν.
Πιστεύει επίσης ότι μια πιο διακριτική Fed έχει μια πιο καθαρή εικόνα για το τι σκέφτονται οι επενδυτές σχετικά με την οικονομία, αντί να ακούει την ηχώ των δικών της κατευθυντήριων γραμμών. «Οι επενδυτές είναι ήδη δυσαρεστημένοι μαζί μου επειδή, κατά κάποιον τρόπο, δεν τους παρέχω όλες τις πληροφορίες που λάμβαναν στο παρελθόν» δήλωσε στους νομοθέτες. «Το μήνυμά μου προς αυτούς είναι: Επικεντρωθείτε στην ουσία, μην παίζετε με τη Fed».
Πόσο θα διαρκέσει η σιωπή Γουόρς
Η υπόθεση αυτή δεν στέκει, υπογραμμίζει ο Μάικλ Γκάπεν, επικεφαλής οικονομολόγος για τις ΗΠΑ στη Morgan Stanley. «Είναι παρατραβηγμένο να πιστεύει κανείς ότι, επειδή δεν σχολιάζουμε τα στοιχεία, η αγορά θα τα αξιολογήσει χωρίς να κάνει εικασίες σχετικά με την ερμηνεία που δίνει η Fed» είπε.
Τέσσερις εβδομάδες μετά το δείπνο, ο Γουόλερ επέκρινε δημοσίως την προσέγγιση της σιωπής. «Σε όλα τα χρόνια της καριέρας μου ως οικονομολόγος, δεν έχω δει ούτε μία θεωρία που να υποστηρίζει ότι βελτιώνεις τη ζωή των ανθρώπων ή τη λειτουργία των αγορών αν δεν λες στον κόσμο τι σκέφτεσαι» είπε χαρακτηριστικά μιλώντας σε ακροατήριο οικονομολόγων στη Νέα Υόρκη. Ο Γουόλερ, ο οποίος διορίστηκε από τον Πρόεδρο Τραμπ, ήταν στην κορυφή της λίστας διαδοχής Πάουελ.
Ο Γουίλιαμ Ίνγκλις, πρώην διευθυντής του τμήματος νομισματικών υποθέσεων της Fed, αμφιβάλλει ότι αυτή η προσέγγιση μπορεί να διαρκέσει. Ένας πρόεδρος που αποφεύγει να συζητήσει τις προοπτικές δεν μπορεί να εξηγήσει τις αποφάσεις της επιτροπής και παραιτείται από ένα εργαλείο για τον καθορισμό της πορείας της. «Ο πρόεδρος Γουόρς θα διαπιστώσει σε κάποιο σημείο ότι απλά πρέπει να μιλήσει για τις προοπτικές» είπε.
Αυτή η στιγμή ενδέχεται να έρθει την Τετάρτη, όταν ο Γουόρς θα απαντήσει σε ερωτήσεις μετά από μια απόφαση που οι αγορές δεν μπόρεσαν να προβλέψουν με βεβαιότητα. Εάν η Fed αυξήσει τα επιτόκια χωρίς να διευκρινίσει μέχρι πού σκοπεύει να φτάσει, οι επενδυτές θα μπορούσαν να προεξοφλήσουν μια σειρά αυξήσεων που η επιτροπή δεν προτίθεται να πραγματοποιήσει.
Η λύση, σύμφωνα με τον Ίνγκλις, θα απαιτούσε από τον Γουόρς να σπάσει τη σιωπή του και να δηλώσει προς τα πού πιστεύει ότι κατευθύνονται τα πράγματα, υποδηλώνοντας ότι μια μέτρια προσαρμογή είναι πιο πιθανή από μια αόριστης διάρκειας εκστρατεία αυξήσεων.
Η διατήρηση δημιουργεί μια διαφορετική πρόκληση. Ο Γουόρς έχει περάσει δύο μήνες λέγοντας στη χώρα ότι η Fed δεν θα ανεχθεί πληθωρισμό πάνω από τον στόχο της. Μια απόφαση αναμονής, χωρίς να συνοδεύεται από καμία εξήγηση για το τι θα ωθούσε την επιτροπή να δράσει, θέτει το ερώτημα αν η ρητορική θα συνοδευτεί ποτέ από πράξεις.
Ο Γουόλερ διατύπωσε την ανησυχία αυτή χωρίς περιστροφές αυτό το μήνα: «Το να κοιτάμε αυστηρά τον πληθωρισμό μέχρι να λιώσει μπροστά στο καταστροφικό μας βλέμμα δεν αποτελεί επιλογή».
