Υπάλληλοι και εργατοτεχνίτες: Οι διαφορές στις ημέρες και αποδοχές ασφάλισης

Εισαγωγή

Η ιδιότητα υπαλλήλου ή εργατοτεχνίτη ως ειδοποιός διαφορά στον μισθό και στον υπολογισμό των ημερών ασφάλισης

Κρίσιμο στοιχείο για τον προσδιορισμό των ασφαλιστέων αποδοχών δεν είναι μόνο ο αριθμός των ημερών εργασίας, αλλά κυρίως η ιδιότητα υπό την οποία παρέχεται η εργασία, δηλαδή εάν ο εργαζόμενος απασχολείται ως υπάλληλος ή ως εργατοτεχνίτης.

Από την παρακάτω ανάλυση προκύπτει ό,τι δεν είναι ορθό να αντιμετωπίζονται με ενιαίο τρόπο οι δύο αυτές κατηγορίες εργαζομένων, καθώς η έννοια των ασφαλιστέων αποδοχών και ο τρόπος διαμόρφωσής τους διαφοροποιούνται ουσιωδώς ανάλογα με την ιδιότητα υπό την οποία παρέχεται η εργασία.

Οι αποδοχές που καθορίζονται στις πάσης φύσεως Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, Διαιτητικές ή άλλες αποφάσεις αντιστοιχούν κατά κανόνα στις 40 ώρες εβδομαδιαίως και σε 6 ημέρες απασχολήσεως την εβδομάδα (εκτός αν ορίζεται κάτι το αντίθετο στο κείμενό τους), ακόμη κι αν για τους μισθωτούς τους οποίους αφορούν οι ρυθμίσεις αυτές έχει καθιερωθεί πενθήμερη εβδομαδιαία εργασία.

Στην περίπτωση, λοιπόν, που στις παραπάνω ρυθμίσεις καθορίζεται ημερομίσθιο, στους μισθωτούς οφείλονται κάθε εβδομάδα 6 ημερομίσθια και στην περίπτωση που καθορίζεται μηνιαίος μισθός, ο μισθός αυτός αντιστοιχεί και στην 6^η ημέρα της κάθε εβδομάδας του μηνός.

Αποδοχές και Ημέρες Ασφάλισης σε Πλήρη Απασχόληση

Αμειβόμενοι με μηνιαίο μισθό (κυρίως ιδιότητα υπαλλήλου)

Εργατική νομοθεσία. Ο μισθωτός που αμείβεται με μηνιαίο μισθό δικαιούται να λάβει κάθε μήνα το μισθό του, ανεξαρτήτως του αριθμού των εργασίμων ημερών του μηνός.

Ασφαλιστική Νομοθεσία. Στους εργαζομένους με καθεστώς πλήρους απασχόλησης και μηνιαίο μισθό, αναγνωρίζονται 25 ημέρες ασφάλισης ανά μήνα, ανεξάρτητα από τις εργάσιμες ημέρες του μήνα ή αν η επιχείρηση εφαρμόζει πενθήμερο ή εξαήμερο, εφόσον βρίσκονται στη διάθεση του εργοδότη καθ’ όλη τη διάρκεια του μήνα.

Αμειβόμενοι με ημερήσιο μισθό (κυρίως ιδιότητα εργατοτεχνίτη)

Εργατική νομοθεσία. Ο μισθωτός που αμείβεται με ημερομίσθιο λαμβάνει κάθε μήνα τόσα ημερομίσθια, όσες είναι οι ημέρες που εργάστηκε κατά τον συγκεκριμένο μήνα, υπολογιζόμενης ως εργάσιμης και της 6ης ημέρας, στην περίπτωση της πενθήμερης απασχόλησης.

Επίσης δικαιούται κατά το άρθρο 2 του Ν. 3755/1957, να λάβει τα ημερομίσθια των εξαιρέσιμων εορτών του έτους κατά τις οποίες δεν εργάζεται.

Ασφαλιστική Νομοθεσία. Στους εργαζομένους με καθεστώς πλήρους απασχόλησης και ημερήσιο μισθό, αναγνωρίζονται 24 έως 27 ημέρες ασφάλισης ανά μήνα, δηλαδή εξαρτάται από τις εργάσιμες ημέρες του μήνα, σαν να δούλευε σε εξαήμερο καθεστώς απασχόλησης, ανεξάρτητα αν η επιχείρηση εφαρμόζει πενθήμερο ή εξαήμερο.

Αποδοχές και Ημέρες Ασφάλισης σε Μερική Απασχόληση

Αμειβόμενοι με μηνιαίο μισθό (κυρίως ιδιότητα υπαλλήλου)

Ειδικότερα, στην περίπτωση του υπαλλήλου μερικής απασχόλησης οι αποδοχές προσδιορίζονται με βάση συμφωνημένο μηνιαίο μισθό, ο οποίος αντιστοιχεί στον συμβατικό χρόνο εργασίας του και παραμένει σταθερός ανεξαρτήτως του αν κατά τον συγκεκριμένο μήνα προκύπτουν 21, 22 ή 23 ημέρες ασφάλισης.

Η διαφοροποίηση των ημερών ασφάλισης οφείλεται αποκλειστικά στη διάρθρωση των εργάσιμων ημερών κάθε μήνα και στην πραγματική παροχή εργασίας, χωρίς να επηρεάζει το ύψος των συμφωνημένων μηνιαίων αποδοχών.

Αμειβόμενοι με ημερήσιο μισθό (κυρίως ιδιότητα εργατοτεχνίτη)

Στην περίπτωση, όμως,  του εργατοτεχνίτη οι μηνιαίες αποδοχές και κατ’ επέκταση οι ασφαλιστέες αποδοχές διαμορφώνονται σε άμεση συνάρτηση με τις πραγματοποιηθείσες ημέρες εργασίας. Ως εκ τούτου, οποιαδήποτε μεταβολή στον αριθμό των ημερών συνεπάγεται αντίστοιχη μεταβολή των μηνιαίων αποδοχών και του ασφαλιστέου μισθού.

Συνεπώς, η μεταβολή των ημερών ασφάλισης από μήνα σε μήνα δεν επηρεάζει τον συμφωνημένο μηνιαίο μισθό του υπαλλήλου μερικής απασχόλησης, ενώ αντιθέτως επηρεάζει άμεσα τις αποδοχές του εργατοτεχνίτη.

Επισημάνσεις αναγωγών

Αναγωγή  του μηνιαίου μισθού σε ημερομίσθιο και ωρομίσθιο

Για την αναγωγή του μηνιαίου μισθού σε ημερομίσθιο διαιρείται ο μισθός αυτός δια 25. Ο υπολογισμός αυτός στηρίζεται στο ότι κατά μέσον όρο και κατά κανόνα, εξαιρουμένων των Κυριακών και λοιπών αργιών, οι εργαζόμενοι απασχολούνται επί 25 ημέρες ανά μήνα. Ο κανόνας αυτός στηρίζεται και σε διάφορες διατάξεις, όπως Υ.Α. 8900/46, 21091/46, 22825/51 και στο άρθρο 5 της ΕΓΣΣΕ 1975, κατά τις οποίες η αμοιβή μιας ημέρας αντιστοιχεί στο 1/25 του μισθού.

Για την αναγωγή του μισθού σε ωρομίσθιο διαιρούνται τα 6/25 του μηνιαίου μισθού με τις 40 ώρες του ισχύοντος συμβατικού ωραρίου ή λιγότερες, εφόσον ισχύει μικρότερο ωράριο (μισθός : 25 x 6 : 40). Δηλαδή από την σχέση:

Αναγωγή  του ημερομισθίου σε μηνιαίο μισθό και ωρομίσθιο

Εργατική νομοθεσία. Για την αναγωγή του ημερομισθίου σε μηνιαίο μισθό, πολλαπλασιάζεται το ημερομίσθιο επί 26, διότι οι εργάσιμες ημέρες του μηνός για τον εργατοτεχνίτη, λαμβανομένων υπόψη και των εξαιρέσιμων εορτών κατά τις οποίες δικαιούται ημερομισθίου, είναι κατά μέσο όρο 26.

Ο αριθμός 26 προκύπτει, όπως έχει δεχτεί ο ΑΠ με την  550/2008 απόφασή του, από την σχέση:

Για την αναγωγή του ημερομισθίου σε ωρομίσθιο, πολλαπλασιάζεται το ημερομίσθιο επί 6 (ημέρες στις οποίες αντιστοιχεί η εβδομαδιαία αμοιβή) και διαιρείται με το 40 (ισχύον συμβατικό εβδομαδιαίο ωράριο) ή λιγότερο, σε περίπτωση ωραρίου μικρότερου του 40ώρου (ημερομίσθιο x 6 : ώρες εβδομαδιαίας απασχόλησης).  Δηλαδή από την σχέση

Ασφαλιστική Νομοθεσία. Ο τρόπος εύρεσης των μηνιαίων αποδοχών των μερικώς απασχολούμενων υπολογίζεται ως εξής:

Παλαιολόγος Ι Λιάζος

Οικονομολόγος Σύμβουλος Εργασιακών & Ασφαλιστικών