Σε έναν πρωτοφανή λήθαργο φαίνεται να βρίσκεται η Ευρώπη, την ώρα που το φάσμα μιας νέας ενεργειακής κρίσης απειλεί ήδη να εγκλωβίσει επιχειρήσεις και νοικοκυριά σε έναν φαύλο κύκλο απώλειας ανταγωνιστικότητας.
Η εικόνα από τις τιμές του φυσικού αερίου είναι άλλωστε ενδεικτική. Πριν από λίγες εβδομάδες οι Ευρωπαίοι πλήρωναν το φυσικό αέριο 8,6 φορές ακριβότερα από τους Αμερικανούς. Σήμερα η διαφορά έχει εκτοξευθεί στις 12,2 φορές, με το TTF να έχει ξεπεράσει τα 80 ευρώ/MWh και να έχει αγγίξει ακόμη και τα 82 ευρώ. Η ενεργειακή ψαλίδα διευρύνεται και μαζί της μεγαλώνει το πρόβλημα ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, καθώς το υψηλό κόστος ενέργειας λειτουργεί ως τροχοπέδη για την παραγωγή και τις επενδύσεις.
Και ενώ η ΕΕ καθυστερεί να εξασφαλίσει μακροχρόνια πρόσβαση στις αμερικανικές ποσότητες, ακόμη και το Κατάρ, ένας από τους μεγαλύτερους προμηθευτές LNG στον κόσμο, σπεύδει να «κλειδώσει» αμερικανικό φυσικό αέριο.
Και αυτό ακριβώς καθιστά σήμερα πιο επίκαιρη από ποτέ την προειδοποίηση του Αλέξανδρου Εξάρχου προς την Ευρώπη να εξασφαλίσει εγκαίρως αμερικανικές ποσότητες, πριν βρεθεί να τις διεκδικεί μαζί με όλους τους υπόλοιπους.
Εδώ και μήνες, ο Αλέξανδρος Εξάρχου του Aktor Group επιμένει ότι η Ευρώπη πρέπει να «κλειδώσει» άμεσα αμερικανικές ποσότητες LNG και τιμές, ενώ μέσω του Vertical Corridor επιχειρείται να φτάσει το αμερικανικό αέριο βαθύτερα στην ευρωπαϊκή αγορά. Μια θέση που δεν έλειψαν οι επιφυλάξεις να τη συνοδεύσουν, ακόμη και στην Ελλάδα, με βασική επωδό γιατί θα έπρεπε να δεσμευτούν ποσότητες για 20 χρόνια.
Τώρα ψάχνει αμερικανικό LNG και το Κατάρ
Το πιο ενδιαφέρον, όμως, έρχεται τώρα από την αγορά LNG. Η QatarEnergy, ένας από τους μεγαλύτερους πωλητές LNG στον κόσμο, αναζητά πλέον πολυετή συμβόλαια για αμερικανικό LNG έως το 2031 και, μεταξύ των εταιρειών με τις οποίες βρίσκεται σε συζητήσεις, είναι και η Venture Global. Παράλληλα, έχει ήδη αγοράσει 33 αμερικανικά φορτία στην αγορά spot, συνολικής αξίας περίπου 1 δισ. δολαρίων, προκειμένου να διατηρήσει τις παραδόσεις προς τους πελάτες της μετά τα προβλήματα που έχουν προκληθεί στην περιοχή του Ορμούζ.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, καθώς η Venture Global έχει ήδη συμφωνήσει με την Atlantic SEE LNG Trade, την κοινοπραξία Aktor και ΔΕΠΑ, για την προμήθεια αμερικανικού LNG.
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου είχε θέσει ήδη από τον Μάρτιο το ζήτημα με χαρακτηριστικό τρόπο, καλώντας την Ευρώπη να «κλειδώσει την Αμερική τώρα» και επισημαίνοντας παράλληλα τον ανταγωνισμό με την Ασία για τις διαθέσιμες ποσότητες.
Η εξέλιξη επαναφέρει, εκ των υστέρων, και τη συζήτηση που είχε ανοίξει στην Ελλάδα για τη σκοπιμότητα των μακροπρόθεσμων συμβολαίων αμερικανικού LNG. Τότε είχαν διατυπωθεί ερωτήματα ακόμη και από κυβερνητικά στελέχη για το γιατί θα έπρεπε να δεσμευτούν ποσότητες για 20 χρόνια.
