Μεγαλύτερα, περισσότερα, φθηνότερα: Η Ευρώπη αλλάζει άρδην το εξοπλιστικό μοντέλο της

Δύο σύγχρονοι πόλεμοι, στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, ήταν αρκετοί για να αποκαλύψουν τη λανθασμένη τακτική χρόνων των ευρωπαϊκών χωρών, σε σχέση με τον εξοπλισμό τους.

Πλέον, όπως αναφέρει το Reuters, οι ευρωπαϊκοί στρατοί ψάχνουν ολοένα και περισσότερο φθηνότερους πυραύλους και αναχαιτιστικά συστήματα, καθώς, οι παραπάνω συγκρούσεις αποκάλυψαν τα όρια των μικρών αποθεμάτων όπλων υψηλής τεχνολογίας.

Οι εκατέρωθεν καθημερινές επιθέσεις των εμπολέμων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους στον πόλεμο της Ουκρανία έχουν αναδείξει ένα μάθημα που συχνά παραβλέπεται στον σχεδιασμό προμηθειών σε καιρό ειρήνης: οι σύγχρονοι πόλεμοι μπορούν να καταναλώσουν όπλα πιο γρήγορα από ό,τι πολλές χώρες μπορούν να τα αντικαταστήσουν.

«Αν πιστεύετε ότι διαθέτετε επαρκές απόθεμα πυραύλων κρουζ, μάλλον κάνετε λάθος», δήλωσε ο Ντάγκλας Μπάρι (Douglas Barrie) από το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS).

Ποσότητα αντί για ποιότητα

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι ο ευρωπαϊκός αμυντικός κλάδος εστίαζε επί χρόνια στην παραγωγή περιορισμένων παρτίδων εξελιγμένων οπλικών συστημάτων αντί για μαζική παραγωγή σε κλίμακα πολεμικών αναγκών.

Ως εκ τούτου, οι κυβερνήσεις σπεύδουν πλέον να αναζητήσουν συστήματα χαμηλότερου κόστους, τα οποία μπορούν να αναπτυχθούν σε μεγαλύτερους αριθμούς παράλληλα με τα προηγμένα όπλα εταιρειών όπως η Lockheed Martin, η MBDA και η Rheinmetall.

Σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, η πρόκληση δεν έγκειται πλέον στον σχεδιασμό των πυραύλων, αλλά στην ανάπτυξη της παραγωγικής ικανότητας που απαιτείται για τη διεξαγωγή μιας σύγχρονης πολεμικής σύγκρουσης.

«Οι μεγάλες συγκρούσεις κερδίζονται με αριθμούς, όχι με “θαυματουργά όπλα”», δήλωσε ο Markus Schiller, ερευνητής στο Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI).

Μια νέα γενιά νεοφυών επιχειρήσεων (startups) στον τομέα της άμυνας υποστηρίζει ότι μπορεί να καλύψει τη ζήτηση αναπτύσσοντας φθηνότερους πυραύλους και αναχαιτιστικά, σχεδιασμένα για μαζική παραγωγή.

Τον Ιούνιο, η Ολλανδία παρήγγειλε 700 πυραύλους κρουζ τύπου Ruta Block 2 από την ευρωπαϊκή startup Destinus για λογαριασμό της Ουκρανίας, στο πλαίσιο συμφωνίας ύψους 250 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας ανέθεσε στην Cambridge Aerospace τις αρχικές συμβάσεις για τα αναχαιτιστικά Skyhammer.

«Δεδομένης της εξέλιξης του πεδίου μάχης μετά τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία, η ανάπτυξη οπλικών συστημάτων χαμηλού κόστους αλλά υψηλής αποτελεσματικότητας κρίνεται σημαντική», δήλωσαν στο Reuters οι Εσθονικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Η αριθμητική του σύγχρονου πολέμου

Η Ουκρανία έχει ήδη συγκροτήσει ένα σύστημα άμυνας σε πολλαπλά επίπεδα, καταρρίπτοντας πολλά από τα χιλιάδες μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) μεγάλου βεληνεκούς που εξαπολύει η Ρωσία κάθε μήνα – χρησιμοποιώντας πολυβόλα, αναχαιτιστικά drones και μέσα ηλεκτρονικού πολέμου – ώστε να διατηρεί τα πιο εξελιγμένα αναχαιτιστικά για την αντιμετώπιση πιο σύνθετων απειλών.

Ο Steven Barrett, διευθύνων σύμβουλος της Cambridge Aerospace, δήλωσε ότι η Ρωσία θα μπορούσε να εξαπολύσει έως και 900 μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) τύπου Shahed μέσα σε μία μόνο νύχτα. Η προσπάθεια εξουδετέρωσής τους με παραδοσιακά αναχαιτιστικά μέσα – όπως έχουν πράξει κατά καιρούς οι ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή – «θα κόστιζε δισεκατομμύρια δολάρια ανά νύχτα… κόστος που είναι αδύνατον να επωμιστεί οποιοσδήποτε από τους συμμάχους μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Andreas Bappert, τεχνικός διευθυντής της εταιρείας πυραυλικών συστημάτων Frankenburg, δήλωσε ότι τα μελλοντικά συστήματα πρέπει να μειώσουν το κόστος μιας επιτυχημένης αναχαίτισης από τα 20 εκατομμύρια ευρώ – ποσό που μπορεί να φτάσει αυτό το ύψος – στο επίπεδο του 1 έως 2 εκατομμυρίων ευρώ.

Η ουκρανική νεοφυής επιχείρηση Fire Point αναφέρει ότι στοχεύει στην κατασκευή ενός αναχαιτιστικού βαλλιστικών πυραύλων με κόστος μικρότερο του 1 εκατομμυρίου ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο έως το ένα έκτο του κόστους ενός αμερικανικής κατασκευής αναχαιτιστικού συστήματος αεράμυνας Patriot.

Η Lockheed Martin παρουσίασε φέτος έναν πύραυλο Patriot χαμηλότερου κόστους. Ωστόσο, ακόμη και με κόστος μικρότερο από το μισό εκείνου του Patriot PAC-3, η τιμή του θα παρέμενε υψηλότερη από τους στόχους που έχουν θέσει οι νεοφυείς επιχειρήσεις, ενώ η έναρξη της παραγωγής του δεν αναμένεται πριν από το 2028.

Σε αντίθεση με το PAC-3, το οποίο έχει σχεδιαστεί για την εξουδετέρωση βαλλιστικών πυραύλων και προηγμένων αεροσκαφών, πολλά από τα νέα συστήματα χαμηλού κόστους εστιάζουν κυρίως σε drones, πυραύλους cruise ή άλλες απειλές χαμηλότερης κλίμακας. Στελέχη του κλάδου και αναλυτές επισημαίνουν ότι τα συστήματα αυτά προορίζονται να συμπληρώσουν και όχι να αντικαταστήσουν τα προηγμένα συστήματα αεράμυνας.

Μπορεί η Ευρώπη να παράγει επαρκείς ποσότητες;

Οι επενδυτές στηρίζουν όλο και περισσότερο τις αναδυόμενες εταιρείες κατασκευής πυραύλων, καθώς αυτές επιδιώκουν την κλιμάκωση της παραγωγής τους.

Η Cambridge Aerospace άντλησε 300 εκατομμύρια δολάρια τον περασμένο μήνα για την επέκταση της παραγωγής, ενώ η Destinus αναζητά πρόσθετη χρηματοδότηση ενόψει της προγραμματισμένης εισαγωγής της στο χρηματιστήριο.

«Η πρόκληση για την Ευρώπη δεν είναι η έλλειψη τεχνολογίας», δήλωσε στο Reuters ο ιδρυτής της Destinus, Mikhail Kokorich. «Η μεγαλύτερη πρόκληση αφορά τη βιομηχανική δυναμικότητα, δηλαδή την ικανότητα παραγωγής, πιστοποίησης και αναπλήρωσης συστημάτων στην κλίμακα που απαιτούν οι σύγχρονες συγκρούσεις».

Η Cambridge Aerospace επενδύει σημαντικά κεφάλαια για τη διασφάλιση κινητήρων πυραύλων και άλλων κρίσιμων εξαρτημάτων, ενσωματώνοντας παράλληλα εμπορικές τεχνολογίες, όπως τσιπ ραντάρ που χρησιμοποιούνται στην αυτοκινητοβιομηχανία.

Η Fire Point αξιοποιεί ένα δίκτυο συνεργατών παραγωγής, ενώ η Destinus έχει ενταχθεί στη βιομηχανική βάση της Rheinmetall μέσω μιας κοινοπραξίας που ανακοινώθηκε νωρίτερα φέτος.

Η Cambridge Aerospace στοχεύει στην παραγωγή 2.500 αναχαιτιστικών πυραύλων μηνιαίως έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του επόμενου έτους, ενώ η Frankenburg επιδιώκει ρυθμό παραγωγής έως και 100 πυραύλων την ημέρα και συνολικά 1.500 πυραύλων εντός του 2026.

Στελέχη του κλάδου τονίζουν ότι η κλιμάκωση της παραγωγής εξαρτάται όχι μόνο από τη χρηματοδότηση, αλλά και από τη διασφάλιση εξαρτημάτων, τη λήψη εγκρίσεων και την επέκταση των διαδικασιών κατασκευής.

Η Fire Point ελπίζει να επιδείξει μια επιτυχημένη αναχαίτιση βαλλιστικού πυραύλου έως τα μέσα του 2027, συμπυκνώνοντας σε λίγα χρόνια μια διαδικασία που – όπως δήλωσε η Διευθύνουσα Σύμβουλος Iryna Terekh – υπό άλλες συνθήκες θα απαιτούσε δεκαετίες.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Frankenburg, Kusti Salm, δήλωσε ότι η ίδια η παραγωγική ικανότητα θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά, εάν οι αντίπαλοι κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι η Ευρώπη είναι σε θέση να αντικαταστήσει άμεσα τους πυραύλους που αναλώνονται σε πολεμικές επιχειρήσεις.

«Αν ο εχθρός γνωρίζει ότι μπορούμε να παράγουμε μαζικά… η εξίσωση του υποδεικνύει ότι δεν θα επιτύχει τους στόχους του», δήλωσε στο Reuters.

Ουκρανία: Δοκιμή νέου αντι-drone όπλου

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε την Τρίτη ότι η Ουκρανία δοκιμάζει ένα νέο όπλο για την αναχαίτιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) και ότι σημείωσε επιτυχημένο πλήγμα κατά τη διάρκεια της νύχτας.

«Ένα ακόμη νέο σύστημα υποβάλλεται σε δοκιμές. Πρόκειται για ουκρανική κατασκευή, η οποία πέτυχε τον στόχο της: το “Shahed” καταστράφηκε», ανέφερε ο Ζελένσκι στο καθιερωμένο βραδινό του βιντεοσκοπημένο μήνυμα, αναφερόμενος στα ιρανικής σχεδίασης drones που αντιμετωπίζουν οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.

«Ωστόσο, ορισμένα τεχνικά ζητήματα χρήζουν ακόμη βελτίωσης. Χρειαζόμαστε λίγο περισσότερο χρόνο.

Το έργο άλλων προγραμματιστών συνεχίζεται».

Ο ουκρανικός στρατός ανακοίνωσε μέσω Facebook ότι οι δυνάμεις του κατέρριψαν 187 εναέριους στόχους κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Στις δηλώσεις του, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι αναχαιτίστηκε το 93% του συνόλου των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) κατά τη διάρκεια της νύχτας.

«Πρόκειται για σημαντικό επίτευγμα. Όμως, φυσικά, απαιτούνται περισσότερα», δήλωσε.

Από τότε που η Ρωσία εξαπέλυσε την εισβολή της τον Φεβρουάριο του 2022, η Ουκρανία έχει αναπτύξει ταχύτατα τεχνολογία αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πλέον προσφέρει την τεχνογνωσία της σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων στη Μέση Ανατολή που έχουν δεχθεί ιρανικά πλήγματα.

Η προσπάθεια έχει επικεντρωθεί στην ανάπτυξη αναχαιτιστικών μέσων, ως μιας αποτελεσματικής και οικονομικότερης λύσης για την αναχαίτιση drones.

Οι ουκρανικές δυνάμεις αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες στην κατάρριψη ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων και έχουν ζητήσει από τους δυτικούς συμμάχους να εντείνουν τις προμήθειες αναχαιτιστικών.

Παράλληλα, το Κίεβο πιέζει για την ταχεία ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού συστήματος αεράμυνας, γνωστού ως Freyja.