Την πρώτη αύξηση των επιτοκίων μετά από 3 χρόνια αποφάσισε η σημαντικότερη κεντρική τράπεζα του πλανήτη και οι επιπτώσεις ξεπερνούν τα σύνορα της αμερικανικής οικονομίας.
Ο πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε την απόφαση της Fed να αυξήσει τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης έδωσε το γενικό πλαίσιο. «Όταν η Fed προβαίνει σε μια επιλογή πολιτικής, αυτή δεν επηρεάζει μόνο την αμερικανική οικονομία, αλλά έχει αντίκτυπο και στον υπόλοιπο κόσμο.» είπε χαρακτηριστικά.
Για τις διεθνείς αγορές, ένας νέος κύκλος σύσφιγξης στις ΗΠΑ θα μπορούσε να συνεπάγεται ισχυρότερο δολάριο, αυξημένες πιέσεις στα νομίσματα άλλων χωρών και περιορισμένα περιθώρια για τις υπόλοιπες κεντρικές τράπεζες να χαλαρώσουν τη νομισματική τους πολιτική, σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNBC.
Τα υψηλότερα αμερικανικά επιτόκια θα μπορούσαν επίσης να διατηρήσουν σε υψηλά επίπεδα τις αποδόσεις των ομολόγων παγκοσμίως και να ασκήσουν πιέσεις στις αποτιμήσεις των μετοχών και στην οικονομική ανάπτυξη.
Η αγορά συναλλάγματος
Η αύξηση των επιτοκίων από τη Fed καθώς και οι ενδείξεις για νέα αύξηση, ασκούν ανοδικές πιέσεις στο δολάριο και καθοδικές πιέσεις σε άλλα νομίσματα, εξηγεί ο Mark Zandi, επικεφαλής οικονομολόγος της Moody’s Analytics.
Ένας από τους πιο άμεσους διαύλους μέσω των οποίων η πολιτική σύσφιγξης της Fed επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία είναι το δολάριο, κυρίαρχο νόμισμα στις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές.
Το δολάριο καλύπτει περίπου το 81% – 82,5% του συνόλου των διεθνών εμπορικών πιστώσεων και συναλλαγών. Το δολάριο βρίσκεται στη μία πλευρά του 89% όλων των καθημερινών συναλλαγών συναλλάγματος στον πλανήτη.
Η άνοδος των επιτοκίων ενισχύει το δολάριο, καθώς οι επενδύσεις σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία χαμηλού κινδύνου προσφέρουν ελκυστικότερες αποδόσεις σε σχέσεις με άλλες οικονομίες ενώ και το ίδιο το νόμισμα αποκτά πλεονέκτημα απόδοσης σε σχέση με άλλα νομίσματα, πιέζοντας τα πτωτικά.
Βασικά αγαθά όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και αγροτικά προϊόντα αποτιμώνται σε δολάρια.
Αυτό «προκαλεί αναταράξεις σε παγκόσμιο επίπεδο», επισήμανε ο Zandi, ιδίως για οικονομίες των οποίων τα νομίσματα ή οι νομισματικές πολιτικές είναι στενά συνδεδεμένα με τα αμερικανικά επιτόκια.
Η Ιαπωνία αποτελεί μία από τις αγορές που βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Ένα ασθενέστερο γιεν θα μπορούσε να ενισχύσει τα επιχειρήματα υπέρ μιας περαιτέρω σύσφιγξης της πολιτικής από την Τράπεζα της Ιαπωνίας, εξηγεί. «Αυτό ασκεί πίεση στην Ιαπωνία να ακολουθήσει το παράδειγμα και να αυξήσει επίσης τα επιτόκια», κατέληξε.
Ο Navin Saigal, επικεφαλής του τμήματος παγκόσμιων τίτλων σταθερού εισοδήματος της BlackRock για την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, συμφώνησε ότι η ερμηνεία της αγοράς –η οποία εκλαμβάνει τη στάση της Fed ως αυστηρή (hawkish)– «ενδέχεται να ασκήσει κάποια πίεση στα ασιατικά νομίσματα και τις αγορές ομολόγων βραχυπρόθεσμα».
Η υποτίμηση των νομισμάτων μπορεί επίσης να περιπλέξει την προσπάθεια των κεντρικών τραπεζών για την καταπολέμηση του πληθωρισμού, καθώς αυξάνει το κόστος των εισαγόμενων αγαθών σε τοπικό νόμισμα.
Η εξέλιξη αυτή λαμβάνει χώρα σε μια συγκυρία όπου οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη σημειώσει απότομη άνοδο λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, δημιουργώντας για ορισμένες οικονομίες τον κίνδυνο ενός συνδυασμού υψηλότερου κόστους ενέργειας, ασθενέστερων νομισμάτων και αυξημένων επιτοκίων.
Πώς επηρεάζονται οι άλλες κεντρικές τράπεζες
Η μεταβολή στη στάση της Fed συμπίπτει επίσης με τη διαδικασία σύσφιγξης της νομισματικής πολιτικής από ορισμένες από τις μεγαλύτερες τράπεζες των αναπτυγμένων αγορών.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποφάσισε τη δεύτερη μέσα στο 2026 αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μ.β. Η Τράπεζα της Ιαπωνίας, η οποία ξεκίνησε τη διήμερη συνεδρίασή της για τη χάραξη πολιτικής την Πέμπτη και ολοκληρώνεται αύριο Παρασκευή αναμένεται να προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων. Όλοι οι αναλυτές που παρακολουθούν την Τράπεζα της Ιαπωνίας και συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg προβλέπουν ότι η κεντρική τράπεζα θα αυξήσει το βασικό της επιτόκιο στο 1,25% από το 1%.
Η άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, που τροφοδοτείται από τα υψηλότερα επιτόκια, ενισχύει επίσης τις προοπτικές εκροής κεφαλαίων από άλλες αγορές προς τις ΗΠΑ, ασκώντας πίεση στις κεντρικές τράπεζες να αντιδράσουν.
Ωστόσο, η κίνηση της Fed δεν συνεπάγεται απαραίτητα έναν συγχρονισμένο παγκόσμιο κύκλο αυξήσεων των επιτοκίων.
Οι πληθωριστικές συνθήκες στην Ασία παρουσιάζουν ασυνήθιστη απόκλιση. Η Κίνα και η Ταϊλάνδη εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν αποπληθωριστικές πιέσεις, ενώ ο πληθωρισμός στην Αυστραλία και την Ιαπωνία παραμένει πάνω από τους στόχους των κεντρικών τραπεζών. Παράλληλα, ο πληθωρισμός στην Ινδία κυμαίνεται περίπου στο μέσο του εύρους-στόχου της Reserve Bank of India, σύμφωνα με την BlackRock.
Αυτό σημαίνει ότι οι εγχώριες συνθήκες ενδέχεται τελικά να υπερισχύσουν της πίεσης για μηχανική ακολουθία της πολιτικής της Fed, ακόμη και αν το ισχυρότερο δολάριο περιορίζει τα περιθώρια των υπευθύνων χάραξης πολιτικής για χαλάρωση των μέτρων.
Επίπτωση στις αγορές
Για τις αγορές μια παρατεταμένη περίοδος υψηλότερων επιτοκίων ανεβάζει επίσης τον πήχη για τις μετοχές και άλλα περιουσιακά στοιχεία υψηλού κινδύνου.
Οι υψηλότερες αποδόσεις των κρατικών ομολόγων καθιστούν τα περιουσιακά στοιχεία σταθερού εισοδήματος πιο ανταγωνιστικά σε σχέση με τις μετοχές, ενώ παράλληλα αυξάνουν το κόστος χρηματοδότησης των εταιρειών και μειώνουν την παρούσα αξία που αποδίδουν οι επενδυτές στα μελλοντικά κέρδη.
Ο Hui της JPMorgan δήλωσε ότι οι επενδυτές ίσως χρειαστεί να επανεκτιμήσουν τις αποτιμήσεις εάν η Fed διατηρήσει αυστηρή νομισματική πολιτική έως το 2027, ιδίως για τις μετοχές τεχνολογίας που είναι σχετικά ευαίσθητες στα επιτόκια. Τα υψηλότερα επιτόκια στις ΗΠΑ αποτελούν μόνο τη μία πλευρά της εξίσωσης για τις παγκόσμιες αγορές.
Η ανθεκτική αμερικανική οικονομία, η οποία έδωσε στη Fed το περιθώριο να προχωρήσει σε σύσφιγξη της πολιτικής της, θα μπορούσε επίσης να ενισχύσει τη ζήτηση για εξαγωγές και την εταιρική δραστηριότητα σε άλλες περιοχές.
Ο Saigal της BlackRock εκτιμά ότι η ισχυρή ανάπτυξη στις ΗΠΑ θα πρέπει να συνεχίσει να τροφοδοτεί την παγκόσμια δραστηριότητα, τις εμπορικές ροές και τα θεμελιώδη μεγέθη των εταιρειών στην Ασία, ακόμη και αν τα υψηλότερα επιτόκια προκαλούν βραχυπρόθεσμες πιέσεις.
