Μειώνονται οι χρεώσεις ΥΚΩ στο ρεύμα, υποχρεωτικά τα σταθερά τιμολόγια

Στη βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας αποσκοπεί το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, τη χωροταξία και το περιβάλλον, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από σήμερα, 10 Οκτωβρίου, μέχρι και τις 24 Οκτωβρίου.

Με το νομοσχέδιο, ενσωματώνεται η ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1711 στην εθνική έννομη τάξη και περιλαμβάνει σειρά ρυθμίσεων για μια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας πιο διαφανή, πιο σταθερή και πιο δίκαιη για τον καταναλωτή. Στόχος είναι τα οφέλη από την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, την ενίσχυση των δικτύων και τον εκσυγχρονισμό της αγοράς να περνούν πιο ουσιαστικά στην καθημερινότητα των πολιτών και στη λειτουργία των επιχειρήσεων.

Μειωμένες χρεώσεις ΥΚΩ για οικιακούς καταναλωτές

Η σταδιακή διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα μειώνει σημαντικά το κόστος ηλεκτροδότησής τους και καθιστά δυνατή τη μείωση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ).

Στο πλαίσιο αυτό, μειώνεται κατά 50% η μοναδιαία χρέωση ΥΚΩ για τους οικιακούς καταναλωτές στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης, συμβάλλοντας άμεσα στην ελάφρυνση των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας των νοικοκυριών.

Ενσωμάτωση ευρωπαϊκής οδηγίας για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας

Από τον Σεπτέμβριο του 2021, οι ευρωπαϊκές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας χαρακτηρίστηκαν από ιδιαίτερα υψηλές τιμές και έντονη μεταβλητότητα, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών του φυσικού αερίου. Η ενεργειακή κρίση ανέδειξε την ανάγκη προσαρμογής του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να περιοριστεί η έκθεση των καταναλωτών στις διακυμάνσεις των βραχυπρόθεσμων τιμών και να μεταφέρονται αποτελεσματικότερα σε αυτούς τα οφέλη από την αυξανόμενη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό, με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1711 ενισχύεται η προστασία και η ενεργός συμμετοχή των καταναλωτών, διευρύνονται οι επιλογές τους ως προς τις συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και προωθούνται η ευελιξία και η αποδοτικότερη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος.

Τι αλλάζει για τους καταναλωτές

Ενισχύεται η θέση του καταναλωτή στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, περισσότερες επιλογές, ισχυρότερη προστασία και δυνατότητα ενεργότερης συμμετοχής στην καθαρή ενέργεια.

Συμβόλαια με σταθερή τιμή

Κατοχυρώνεται νομικά η υποχρέωση των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας να προσφέρουν στον καταναλωτή συμβάσεις ορισμένου χρόνου με σταθερή τιμή, διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους. Όσο ισχύει η σύμβαση, ο προμηθευτής δεν θα μπορεί να αλλάζει μονομερώς τους όρους και την τιμή που ο ίδιος καθορίζει. Έτσι, ο καταναλωτής θα γνωρίζει εκ των προτέρων τη συμφωνημένη τιμή προμήθειας για το συγκεκριμένο διάστημα.

Προστασία από τη διακοπή του ρεύματος

Προβλέπεται προστασία από την αποσύνδεση όσο βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία επίλυσης διαφοράς.

Αύξηση δυνατότητας παραμονής στον προμηθευτή τελευταίου καταφυγίου

Για όσους εξυπηρετούνται από τον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου, το μέγιστο διάστημα εκπροσώπησης αυξάνεται σε τουλάχιστον έξι μήνες από τρεις μήνες που ίσχυε.

Περισσότερες συμβάσεις στο ίδιο σημείο σύνδεσης

Ένας καταναλωτής θα μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να έχει περισσότερες από μία συμβάσεις προμήθειας ή συμφωνίες κοινής χρήσης ενέργειας μέσω διαφορετικών μετρητών στο ίδιο σημείο σύνδεσης.

Κοινή χρήση ενέργειας από ΑΠΕ

Νοικοκυριά, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς θα μπορούν να μοιράζονται ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές μέσω ιδιωτικής συμφωνίας ή κοινού νομικού σχήματος. Θα μπορούν επίσης να αναθέτουν την οργάνωση της κοινής χρήσης σε τρίτο πρόσωπο. Προϋπόθεση είναι η κοινή χρήση ενέργειας να μην αποτελεί την κύρια εμπορική ή επαγγελματική δραστηριότητα των συμμετεχόντων.

Τι αλλάζει για τους προμηθευτές και την εποπτεία της αγοράς

Διαμορφώνεται μια πιο σταθερή και αξιόπιστη αγορά, με αποτελεσματικότερη διαχείριση των κινδύνων από τους προμηθευτές και ισχυρότερη εποπτεία, ώστε να περιορίζεται η έκθεση των καταναλωτών στις αναταράξεις της χονδρικής αγοράς. Οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό του κινδύνου από μεγάλες αυξομειώσεις των τιμών στη χονδρική αγορά, μέσω στρατηγικών αντιστάθμισης κινδύνου, γνωστών ως hedging. Προβλέπονται επίσης δοκιμές αντοχής, ώστε να αξιολογείται εάν μπορούν να ανταποκριθούν σε δύσκολες συνθήκες της αγοράς. Το σχετικό πλαίσιο θα καθορίζεται από τη ΡΑΑΕΥ. Παράλληλα, ενισχύονται οι αρμοδιότητες της ΡΑΑΕΥ στην προστασία των καταναλωτών, στη διαχείριση κινδύνων των προμηθευτών, στις ευέλικτες συνδέσεις και στην άρση αδικαιολόγητων εμποδίων στην αυτοκατανάλωση, στην κοινή χρήση ενέργειας και στις ενεργειακές κοινότητες.

Τι αλλάζει στις συνδέσεις με το ηλεκτρικό δίκτυο

Οι συνδέσεις με το ηλεκτρικό δίκτυο γίνονται πιο διαφανείς, ψηφιακές και ευέλικτες, ώστε να αξιοποιείται καλύτερα ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος και να μπορούν να προχωρούν νέες επενδύσεις παράλληλα με τα αναγκαία έργα ενίσχυσης των δικτύων.

Περισσότερη ενημέρωση για τον διαθέσιμο χώρο

Ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν κάθε τρίμηνο πληροφορίες για τη δυνατότητα νέων συνδέσεων ανά περιοχή. Οι αιτήσεις σύνδεσης θα υποβάλλονται αποκλειστικά ψηφιακά. Οι ενδιαφερόμενοι θα ενημερώνονται για την πορεία τους εντός τριών μηνών από την υποβολή σχετικού αιτήματος, με νέα ενημέρωση ανά τρίμηνο.

Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος

Σε περιοχές όπου δεν υπάρχει αρκετή χωρητικότητα για νέες συνδέσεις εγγυημένης ισχύος, εισάγονται οι Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος.

Μια εγκατάσταση θα μπορεί να συνδεθεί συμφωνώντας εκ των προτέρων ότι, μέσα σε καθορισμένα όρια, ο Διαχειριστής θα μπορεί να περιορίζει την ενέργεια που δίνει στο δίκτυο ή λαμβάνει από αυτό. Οι περιοχές εφαρμογής θα καθορίζονται από τη ΡΑΑΕΥ, έπειτα από εισήγηση των αρμόδιων Διαχειριστών.

Όταν οι περιορισμοί παραμένουν μέσα στα συμφωνημένα όρια, δεν προβλέπεται αποζημίωση. Αν τα όρια ξεπεραστούν, ο ιδιοκτήτης της εγκατάστασης θα έχει δικαίωμα αποζημίωσης. Για όσους δεν τηρούν τους προβλεπόμενους περιορισμούς θεσπίζονται χρεώσεις μη συμμόρφωσης.

Μετά την ολοκλήρωση των αναγκαίων έργων ανάπτυξης του δικτύου, μια ευέλικτη σύνδεση θα μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να μετατραπεί σε σύνδεση εγγυημένης ισχύος. Οι ευέλικτες συνδέσεις δεν θα αναστέλλουν ούτε θα καθυστερούν τα προγραμματισμένα έργα ενίσχυσης των δικτύων.

Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών

Τίθεται σε λειτουργία ο μηχανισμός που θα κατευθύνει επενδύσεις 2,3 δισ. ευρώ στα νησιά, για λιγότερη εξάρτηση από το πετρέλαιο, μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια και καθαρότερη, πιο προσιτή ενέργεια για κατοίκους και επιχειρήσεις.

Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών

Το νομοσχέδιο προβλέπει τη σύσταση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών, με στόχο τη χρηματοδότηση έργων που θα μειώσουν την εξάρτηση των ελληνικών νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο.

Το Ταμείο θα μπορεί να συγχρηματοδοτεί έως το 60% της συνολικής επενδυτικής δαπάνης κάθε επιλέξιμου τμήματος έργου. Θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν:

·           έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης,

·           ηλεκτρικές διασυνδέσεις και αναβάθμιση ηλεκτρικών υποδομών,

·           υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων,

·           φράγματα πολλαπλού σκοπού.

Από πού θα προέρχονται οι πόροι

Κύρια πηγή χρηματοδότησης θα είναι τα έσοδα από τη δημοπράτηση έως 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, τα οποία μπορεί να διεκδικήσει η Ελλάδα, καθώς και οι τόκοι του σχετικού λογαριασμού.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) θα αναλαμβάνει τη δημοπράτηση των δικαιωμάτων, τη διαχείριση των εσόδων και την απόδοσή τους στην Ελλάδα. Οι πόροι θα χρησιμοποιούνται για τις εγκεκριμένες δράσεις του Ταμείου και για τις προβλεπόμενες αμοιβές και δαπάνες της ΕΤΕπ.

Ποιος θα διαχειρίζεται το Ταμείο

Ως Διαχειριστική Αρχή του Ταμείου ορίζεται η Γενική Γραμματεία Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με ευθύνη για τη διαχείριση των πόρων, την παρακολούθηση και τον συντονισμό των έργων, τους ελέγχους και τη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ΕΤΕπ.

Προβλέπεται επίσης Συντονιστική Επιτροπή με εκπροσώπους της Ελληνικής Κυβέρνησης, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ΕΤΕπ, καθώς και δέκα θέσεις προσωπικού μέσω αποσπάσεων για την υποστήριξη της λειτουργίας του Ταμείου.

Συνολικά, τι αλλάζει στην πράξη

Το νομοσχέδιο δίνει περισσότερες επιλογές στα συμβόλαια ηλεκτρικής ενέργειας, ενισχύει την προστασία των καταναλωτών και θεσπίζει την κοινή χρήση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Παράλληλα, θέτει νέους κανόνες για τους προμηθευτές και μεγαλύτερη διαφάνεια στις συνδέσεις με τα δίκτυα, ενώ εισάγει τις ευέλικτες συνδέσεις για περιοχές με περιορισμένο διαθέσιμο χώρο.

Για τα νησιά, δημιουργεί το πλαίσιο ενός ειδικού Ταμείου για τη χρηματοδότηση έργων που θα μειώσουν την εξάρτησή τους από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο.